

D3814

རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཀ་མ་ལ་གུཔྟ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་རིན་ཆེན་བཟང་པོས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།།[་]@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་སཔྟ་ཤ་ཏ་ཀཱ་པྲཛྙཱ་པཱ་ར་མི་ཏ་ཊཱི་ཀ་།བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ ཕྱིན་པ་བདུན་བརྒྱ་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ།བམ་པོ་དང་པོ། ངག་གི་དབང་ཕྱུག་ཟབ་ཅིང་གཏིང་རྟོགས་བློ་མངའ་བ། །ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ལྡན་སྐྱབས་ཀྱི་ངང་ལ་ཕྱག་འཚལ་ཏེ། ཀུན་རྨོངས་གནས་ངན་ལེན་གྱི་ནགས་ཆེན་སྲེག་པའི་མེ། །བདུན་བརྒྱ་པ་ནི་མདོར་བསྡུས་ཀུན་ནས་ བཤད་པར་བྱ།།སངས་རྒྱས་སྐྱེད་མ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་ལྷག་མཐོང་དང་། །ཞི་གནས་དང་ནི་གཉིས་པོ་མཉམ་པའི་དམིགས་པ་འབྱུང་། །བདུན་བརྒྱ་པ་ལའང་བཞི་པོ་གང་དག་བསྟན་མོད་ཀྱི། །འཆད་བྱེད་རྣམས་ཀྱིས་མ་བསྟན་དེ་དག་བརྗོད་པར་བྱ། །གླེང་བསླང་བ་ནི་ མདོར་བསྡུས་དང་།།དེ་ཡི་སྐབས་འབྱེད་པ་དང་བཅས། །འཁོར་དང་གླེང་གཞི་རྒྱུ་དང་དོན། །མཐོང་བ་དང་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ། །རྒྱུ་ནི་མོས་སྤྱོད་རྣམ་པ་གསུམ། །བསྟོད་དང་རབ་བསྟོད་བསྔགས་པ་དང་། །དམིགས་དང་དེ་ཡི་རྣམ་པ་ཡི། །ཚུལ་གྱི་རྗེས་མཐུན་ རྣམ་དྲུག་སྟེ།།དེ་ཉིད་དོན་དམ་དགོངས་པ་དང་། །འཐོབ་དང་མཐའ་གཉིས་སྤངས་པ་དང་། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་འཆད། །དེ་འབྲས་འཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། །དེ་ཡི་རྗེས་མྱོང་རྣམ་པར་སྒྲོགས། །རང་གི་ངོ་བོའི་ཐོགས་མེད་བློ། །རིགས་དང་བཞུགས་དང་ སྤྱོད་པ་དང་།།ཡོན་ཏན་བཅས་དང་བཟོད་པ་གསུམ། །རྗེས་སུ་གཟུང་དང་སྨོན་པ་དང་། །རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དཔེ་དང་བཅས། །མི་རྟོག་པ་ཡི་གཟུགས་བརྙན་གསུངས། །དམ་ཆོས་ཡུན་རིང་གནས་ཆེད་དུ། །ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྗེས་སུ་བསྒྲུབས། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བྱིན་ བརླབས་འདི།།རྣམ་བཤད་མཚན་ཉིད་མདོ་དོན་གྱིས། །བདུན་བརྒྱ་པ་ཡི་དོན་བསྡུས་ཡིན། །དེ་ལ་ཚིག་དང་པོ་གསུམ་ནི་གླེང་བསླང་བའོ། །གླེང་བསླངས་ནས་སྐབས་འབྱེད་པར་རྩོམ་པ་ནི་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་ བར་ཡིན་ནོ།།བཤད་པར་གཏོགས་པའི་འཁོར་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དགེ་སློང་སྟོང་ཐམ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་ཡ་དང་ཐབས་ཅིག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དེས་ནི་འཁོར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཕན་ཆད་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕོ་བྲང་ ག་ལ་བ་དེར་མཆིས་ནས།ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མཆིས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་གླེང་གཞིའོ། །དེ་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བ་དང་། ཕྱག་བགྱི་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱུའོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཏོ། །མི་ དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ས་ནས་བརྩམས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པ་དམིགས་པ་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ ཕྱིར་ཕྱག་རྒྱ་འདི་གཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་མོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པར་སྤོབས་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇིག་ཚོགས་དེ་ནི་མ་མཆིས་པ་སྟེ། འཇིག་ཚོགས་མ་ ལགས་པས་དེ་ནི་མི་འཕོ་ལ་འཕོ་བ་དང་བྲལ་བ་ཡང་མ་ལགས་ཏེ།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འཇིག་ཚོགས་དེ་ནི་འཇིག་ཚོགས་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་མོ།

印度堪布迦摩罗笈多与大译师比丘仁钦桑波译校并审定。


梵语：Ārya-saptaśatikā-prajñāpāramitā-ṭīkā
藏语：圣般若波罗蜜多七百颂广释
第一品
顶礼具大悲心、深邃智慧的语自在尊，
为焚烧一切愚痴随眠大林之火，
今当略说七百颂。
一切佛母皆具观和止，
以及二者等持所缘。
虽于七百颂中已说四者，
今当说诸释者未说者。
引言略说及，
开显其处并，
眷属、缘起、因与义，
见道与修道。
因有三种胜解行，
赞叹、极赞、称扬及，
所缘及其行相之，
随顺方式有六种。
胜义之密意，
获得、离二边，
不可思议及宣说，
获得彼果之相及，
宣说彼之现证。
无碍智之自性，
种姓、安住、行为及，
功德俱三忍，
摄受及发愿，
随教示及譬喻，
说无分别影像。
为令正法久住故，
诸天随行修，
此为诸佛加持，
广释相及经义，
是为七百颂义摄。
其中前三句为引言。引言后开始开显处分，从'一时'至'园林中'。属于解说部分的眷属，从'千位比丘'至'与俱胝菩萨俱'，此说明眷属。其后从'往诣如来宫殿所在处，坐于一面。为何如此'为止，是缘起。'为见如来、礼敬'等是因。其果是众生利益。以无所缘方式，应以真如相及无分别相观如来，从此开始，直至'为令具所缘菩萨乘者如实了知故立此印'为止，是见道。从'世尊，我敢说广大般若波罗蜜多'开始，至'世尊，无有身见，以非身见故，彼无有迁转亦无离迁转。何以故？身见即非身见'为止，是修道。

 །འདི་ལྟར་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་རྗེས་ལ་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་ལ། མཐོང་བའི་ལམ་དེའི་རྒྱུ་གང་ཞེ་ན། དེའི་ རྒྱུར་གྱུར་པའི་མོས་པ་རྣམ་གསུམ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ།དེ་ལ་དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ་རྣམས་ནི་རང་གི་དོན་དུ་མོས་ པའོ།།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱམས་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་བྱམས་པའི་ཚིག་རྣམས་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མོས་པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ལ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས།དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་འཇམ་དཔལ་གྱི་ཚིག་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དུ་མོས་པའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སྲིང་མོ་དམིགས་པ་མེད་པས་འདི་ སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྲིང་མོ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཚིག་ནི་ཐར་པ་དང་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆའི་མཚན་ཉིད་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་སས་བསྡུས་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་དང་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་ནི་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དང་།ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། དེ་དག་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་བར་ དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་མོས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ།།དེ་ལ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟོད་པ་དང་རབ་ཏུ་བསྟོད་པ་དང་བསྔགས་པའོ། །དམིགས་པ་མདོར་བསྟན་པའོ། །རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ནི་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་གྱི་དབང་ཅི་ཞིག་མཐོང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེ་ན།འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། གང་ལ་གནས་ཏེ་རྣམ་པར་རིག་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐུག་པའི་བར་ཡིན་ནོ། །གང་དག་མཚམས་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ཀུན་དགའ་བོ་འཇིག་རྟེན་དུ་ས་གཡོས་པ་བྱུང་བ་ འདིའི་རྒྱུ་ནི་དེ་ཡིན་ནོ།།རྐྱེན་ནི་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐུག་པ་ནི་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་སྟེ། ཚུལ་རྣམ་པ་དྲུག་བསྟན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དཔལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ནི་སྒྲ་མ་ལགས་ སོ།།སྒྲ་མ་ལགས་པ་ཡང་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་དེའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ། །འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གམ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདི་ལྟར་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ནི་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་ལ་བྱ་བ་ བྱས་པ་སྟེ།མི་དམིགས་པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡུན་རིང་དུ་སྤྱད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐུག་པའི་བར་ནི་རྗེས་སུ་མྱོང་བ་བསྟན་པ་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཏེ། དེ་སྐད་སྨྲའོ་སྙམ་དུ་སེམས་སམ་ཞེས་བྱ་ བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབྱིངས་དང་། བདག་གི་དབྱིངས་འདི་ནི་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་ཏེ། གཉིས་སུ་དབྱེར་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་འདི་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

如是见道之后是修道。若问见道之因为何，则说其因为三种胜解。其中'尔时，具寿舍利子向世尊如是言'乃至'决定成就菩提'之间舍利子所说的是为自利之胜解。
'尔时，弥勒菩萨摩诃萨向世尊如是言'乃至'趋近菩提'之间弥勒所说的是为自他二利之胜解。
'尔时，文殊师利童子向世尊如是言'乃至'应视彼等即是佛陀'之间文殊师利所说的是为他利之胜解。
'尔时，无缘姊妹向世尊如是言'等无缘姊妹所说的是解脱分和顺决择分所摄诸胜解行地之所缘，以及见道、修道之所缘，皆如其数量和实相而存在，并具有成立之正理。
'尔时，世尊告具寿舍利子'从'如是'乃至'彼等当得具一切种最胜之一切智智'之间是三种胜解。其中也有世尊之赞叹、极赞和称扬。
略说所缘。广说则是从'文殊师利，汝见何义'乃至'何以故？如是一切法无所住而得显现，以无生故'。
从'若诸有情造无间罪'等乃至'阿难陀，此世间地动之因即是此，缘即是此'是抉择所缘之相，宣说六种方式。
从'世尊，文殊师利此是不可思议之德'乃至'非声亦不可说'是宣说其果之相。
从'文殊师利，汝入不可思议三昧耶'乃至'如是文殊师利，汝于往昔诸佛已作所作，长时修习无缘梵行'之间是宣说随经验。
从'文殊师利，汝住般若波罗蜜多而作是说耶'乃至'如是，如来界与我界无二无别'之间是宣说自性。

 །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་བདག་བསྒོམ་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་དེ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནས།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་འདི་ཡང་མ་བགྱིས་པ་མ་བསྒྲུབས་པ་མ་བསྐྱེད་པ་མ་འགགས་པ་སྟེ། དེའི་སླད་དུ་མི་བསྒྱུར་བ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐུག་པས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཐོགས་པ་མེད་པར་ བསྟན་ཏོ།།དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཅན་གྱི་གང་ཟག་སྟོན་ཏེ། དེ་ཡང་རིགས་ལ་གནས་པ་དང་། ཞུགས་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་དང་། སྤྱོད་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པ་འདི་ལ་འདི་ ལྟར་བསྟན་པར་སུ་དག་མོས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས།འཇམ་དཔལ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །ཁྱོད་ཀྱི་ཚིག་འདི་ལེགས་པར་སྨྲས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐུག་པའི་བར་དུ་ནི་རིགས་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་འོད་ སྲུངས་ཆེན་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།འཇམ་དཔལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་ཤིན་ཏུ་མ་སྐྱེས་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་བར་འདི་བསྟན་པ་ན་གང་དག་མོས་པ་ནས། ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པའི་བར་དུ་བྱེད་པ་དེ་དག་ཉིད་རིགས་ཀྱི་བུ་དང་། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་གི་རྣམ་པ་དང་། རྟགས་དང་མཚན་མ་དེ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཞུགས་པ་བསྟན་ཏོ། །འཇམ་དཔལ་གང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་དེར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྟན་པར བལྟའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒྲུབས་པ་དེའི་ཚེའི་ཚད་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་དུ་གནས་ཤིང་གླེང་གཞི་དང་བཅས་པའི་ཆོས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐུག་པའི་བར་གྱིས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ སྤྱོད་པ་བསྟན་ཏོ།།འཇམ་དཔལ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པ་ཁ་ཅིག་འདི་སྙམ་དུ་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འཇམ་དཔལ་གཞན་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ནས་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ནི་སྤྱོད་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ།།འཇམ་དཔལ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་ གང་གི་ཚེ་བདག་གི་དབྱིངས་ནས།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། འཇམ་དཔལ་དེ་ལྟ་བས་ན་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་གིས་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ ལྡོག་པར་ངས་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐུག་པའི་བར་དུ་ནི་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་དང་བསམ་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་བསྒོམ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་ཏོ།།འཇམ་དཔལ་དེ་ལྟ་བས་ན་དགེ་སློང་ངམ། དགེ་སློང་མ་འམ། དགེ་བསྙེན་ནམ་དགེ་བསྙེན་མ་གང་ དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་བ་ནས།ནུར་བའི་བར་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་ང་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ། བློ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པ་དང་ཡངས་པར་འགྱུར་ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སླུ་ བར་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་པའི་བར་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྗེས་སུ་གཟུང་བ་བསྟན་ཏོ།།འདིའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་འཆད་པ་ནི་ཕྱིས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ།

世尊说'修持我即是修持般若波罗蜜多'这句话，乃至'世尊，如是此智慧亦是无作、无成、无生、无灭，因此是不变的'为止，显示无碍智慧。
其后显示菩萨种姓补特伽罗，即住于种姓、趣入、趣入行、行之功德。从'文殊师利，于此如来智慧教法中，谁能如是信解'等，乃至'文殊师利，善哉善哉，汝此言说善说'为止，显示住于种姓之补特伽罗。
其后从'尔时，具寿大迦叶白世尊言'开始，乃至'文殊师利，甚深般若波罗蜜多极无生及无实性等此教法中，若有信解乃至通达者，即是善男子、善女子之相貌、标帜与征相'为止，显示菩萨种姓之趣入。
从'文殊师利，于所说般若波罗蜜多处，当见宣说一切佛法'开始，乃至'成就一相庄严三昧时，住于尔许时分，并以因缘而说法'为止，显示修行般若波罗蜜多及修行三昧。
从'文殊师利，于此有些菩萨乘者作是念：此一相庄严三昧'，乃至'文殊师利，复次获得此三昧之菩萨摩诃萨速疾圆满菩提分法已，当速证得无上正等正觉'为止，显示行之功德。
从'文殊师利，复次菩萨摩诃萨于何时自性界乃至法界'等，乃至'文殊师利，是故若善男子或善女子闻此教法而不怯弱者，我说彼亦不退转于无上正等正觉'为止，显示随声、思所生及随顺修习三种忍。
从'文殊师利，是故若比丘、比丘尼、优婆塞、优婆夷等于此甚深般若波罗蜜多不生怯弱'乃至'不退缩'，乃至'增长广大，于无上正等正觉不相诳惑'为止，显示如来摄受。
此中果之差别分别宣说，当于后显示。

 །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།འཇམ་དཔལ་གང་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ཐོས་ཏེ། ཐོས་ནས་ཀྱང་དགའ་བ་དང་མགུ་བ་ཡངས་པ་ཐོབ་པ་དེ་དག་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་བར་ང་མི་འཆད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱིས་ནི་སྨོན་པ་བསྟན་ནོ། །དབང་པོ་རྣོན་ པོ་མངོན་དུ་ཞུགས་པ་གང་དག་ཆོས་བཏགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དང་།ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་རྟོགས་པར་ནུས་པ་དེ་དག་གི་ཆེད་དུ་བྱ་བ་རྣམས་རྫོགས་སོ། །ད་ནི་འཇམ་དཔལ་གང་ཞིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་འདི་ལ་ཉན་ འདོད་པར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བརྩམས་ཏེ།ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་འགྲོ་བའམ་འཇུག་པའི་སྐལ་བ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་གདམས་ངག་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བྱས་ཏེ། དཔེ་དང་ བཅས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་བསྟན་ཏོ།།དེ་ནས་དེའི་ཚེ་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷའི་བུ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷའི་ཙན་དན་གྱི་ཕྱེ་མ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འཆང་བའི་བར་དུ་བགྱིད་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་ གིས།བདག་ཅག་གི་འདི་ནི་ལྷས་བསྒྲུབས་པའོ་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་མ་མཆིས་པར་འཚལ་བར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ནི་ལུང་དང་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཇམ་དཔལ་ གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་ནི་བསྡུས་པའི་དོན་ཏོ། །ད་ནི་རྒྱས་པར་བཤད་པ་བརྩམས་ཏེ། དེ་ལ་ཆོས་སྡུད་པ་པོ་ལ་འཁོར་ རྣམས་ཀྱིས་གསོལ་བ་དང་སྡུད་པ་པོས་གླེང་བསླང་བ་ནི་འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ཡང་བདག་གིས་ཐོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རྗེས་སུ་བཟླས་པ་སྟེ། སྡུད་པ་པོ་ནི་ཆོས་ཉན་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་འཛིན་པ་དང་འཆང་བ་དང་འཆད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་འཁོར་རྣམས་ཀྱིས་ རྣམ་པ་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གསོལ་བ་འདེབས་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་མི་ཤེས་ནས། དེ་བས་ན་ཤེས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་དོན་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་སྐད་ ཅེས་བྱ་བས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ།གང་བདག་གིས་ཐོས་པ་དེ་ནི་འདི་སྐད་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྷག་ཆད་སྤངས་ནས། ཇི་སྐད་ཐོས་པ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་མཐའ་དག་རྫོགས་པར་གླེང་བསླང་བ་ཡིན་ནོ། །ཅིག་ཅར་ཐོས་པ་དང་། ཀུན་འཛིན་པ་དང་། འཆང་བ་དང་། འཆད་ པར་བསྟན་པས་ནི་བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་ཉིད་དང་།སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གཟུང་བ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་བུར་ནུས་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།

说此语已，文殊师利童子对世尊如是言说，从此开始，'文殊，凡是听闻此甚深般若波罗蜜多，听闻之后获得欢喜和广大满足者，我不说他们的善根微小'，以此显示发愿。
为利根者直接趣入，依据所施设法的安立，能如实了知一切所有，为成就彼等而圆满。
现在从'文殊，若有人欲听闻此所说般若波罗蜜多'开始，直至'不具有趣入声闻、独觉地之机缘'为止，是为了其他仅依教诫随学而修行的所化众生而作，显示带有譬喻的三昧境界无分别影像。
尔时，天帝释及三十三天子以天旃檀香末，从此开始，直至'持有此经典的善男子善女人等，应当无疑知晓此是天神所成就'为止，显示天神成就，为使教证二法的性相长久住世。
从'尔时文殊师利童子对世尊如是言说'等，显示为使正法久住而蒙佛加持。以上是略义。
现在开始广说。其中结集法者对眷属的启白及结集者的缘起，即是'如是我闻'。
此处'我闻'也是重复，为使眷属以其他方式了知结集者是听闻、受持、忆持和宣说法义者，若非如此，请求就不应理。
'如是'是能成，因不知其如何，故为欲知而说明此义唯如是，以'如是'而成立。
我所听闻即是如是，非为其他，舍离增减，如下所说一切圆满宣说缘起。
以显示同时听闻、受持、忆持和宣说，即显示自身于诸佛所生起善根，及为诸佛菩萨所摄受，若非如此，不可能有如是能力故。

 །དེ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མགོན་པོ་བྱམས་པས་ཀྱང་བསྟན་ ཏེ།སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བྱ་བ་བྱས་པ་དང་། །དེ་དག་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྲུན། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དག་གི་མགོན་བཅས་ནི། །འདི་དག་ཉན་པའི་སྣོད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་ཀུན་ཏུ་འདྲི། །སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་སྤྱོད་པ་ནི། ། ཀུན་ཏུ་འཛིན་དང་འཆང་བ་ལ་སོགས་པའི། །སྣོད་ཉིད་དམ་པ་དེ་དག་ཡིན་པར་དགོངས། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། གདུལ་བྱ་རྣམས་ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་ནས། རབ་ཏུ་དང་བ་དང་རྣ་བ་བླགས་ཏེ་ཉན་པ་དང་། གུས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས་ཀྱང་སྨན་པ་སྙིང་རྗེ་ཅན་བཞིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཐོས་པའི་ཚིག་གིས་ནི་ཡི་གེ་ལ་བརྟེན་པའི་སྒྲ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཞལ་ནས་གསུངས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བལྟའོ། །དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྐབས་འབྱེད་པར་བྱེད་པ་རྩོམ་པ་ཡིན་ནོ། ། དུས་ནི་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པའི་དུས་སོ། །བདུད་བཞི་བཅོམ་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏེ། ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེའི་ཕུང་པོ་མཐའ་མེད་པ་ཅན་འགྲོ་བའི་བླ་མ་ལ་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་བརྗོད་པ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཞུགས་པའི་འཁོར་གཉི་གའི་ཡང ཅིག་ཆར་སྐྱབས་སུ་འོས་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱལ་བུ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་མགོན་མེད་ཟས་སྦྱིན་གྱི་ཀུན་དགའ་ར་བ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་བཞུགས་པས་ནི་གནས་དེ་མཆོད་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་དང་མེས་འཇིག་པ་ལ་སོགས་པས་མི་ཤིགས་པར་ཡང་ བསྟན་ཏེ།ས་ཕྱོགས་དེ་ནི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱོད་ལམ་བཞི་པོ་གང་ཡང་རུང་བས་བཞུགས་པའི་ས་ཕྱོགས་དེ་ནི་མེ་ལ་སོགས་པའི་འཇིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཟླ་བ་སྒྲོན་མའི་མདོ་ལས། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་འདི་ཉིད་དུ། །སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་མཐོང་བ་དང་། །རྒྱལ་བ་དེ་དག་ཀུན་གྱི་དྲུང་དུ་ནི། །ཏིང འཛིན་ཞི་བ་མཆོག་འདི་ཞུ་བ་བགྱིས།།ཞེས་བྱ་བ་དང་། བློ་གྲོས་ཤིན་ཏུ་བརྟན་པས་ཞུས་པ་ལས་ཀྱང་། བྱམས་པ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་བཞིས་ས་ཕྱོགས་འདི་ཉིད་དུ་གསུངས་སོ། །ཞེས་བྱ་བ་དག་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ འགྱུར་རོ།།བཞུགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོད་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་ཞིང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བཞུགས་པའི་ཚིག་གིས་ནི་ལྷ་དང་འཕགས་པ་ཚངས་པའི་གནས་པ་བསྟན་ཏེ། རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི་ཚལ་ལ་སོགས་པ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཆོག་ཏུ་མཛད་ཅིང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྗོངས་ རྒྱུ་བ་བཞིན་དུ་བཞུགས་པ་ཡིན་གྱི།དུས་བཟླ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཞན་ན་ནི་ཡུལ་གཞན་དག་ན་བཞུགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་སུ་སློབ་པ་གདུལ་ བྱ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་གནས་པ་མཆོག་གསུམ་གྱིས་གནས་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་འཇིམ་གོང་བཞིན་དུ་འདུག་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།

这是由世尊怙主弥勒所说：'对诸佛做过承事，对他们种下善根，有善知识作为怙主，这些人将成为听闻的法器。对诸佛恭敬承事，布施持戒等行为，以及受持、保持等，这些人被认为是殊胜法器。'
正因为如此而说'我'这个词，是为了让所化众生远离疑惑，生起净信、专注倾听和恭敬等心。
在《圣宝云经》中也说如同具有悲心的医生。听闻的文字，应当视为依据文字的声音如实宣说。
'在某时'等词是开启场合的开端。时间是指佛陀等时期。由于降伏四魔而称为世尊，是指具有无边功德宝藏的众生导师。
用'世尊'这个词来表达，是为了显示他同时堪为自利利他二众的皈依处。
世尊住在王舍城竹林精舍无依食施园，表明此处成为不被火等所毁坏的圣塔，因为这片土地是由离一切过失的如来威力所生。
如来四种威仪中任何一种所住的地方，都不会被火等所毁坏，这是世尊在菩萨藏中亲自宣说的。
如此，则与《月灯经》所说：'于此王舍城东方，见千俱胝诸佛陀，于彼诸佛尊前时，请问最胜寂定法。'相符合。
也与《坚慧问经》所说：'慈氏，此法门是七十四千俱胝那由他佛在此处所说。'相符合。
'住'字意味着具有殊胜行为。以'住'字表示天界和圣梵住，即世尊为利益众生而在竹林等处游行住持，而不是为了消磨时光而住。
因此说'某时'，是为了显示其他时候住在其他处所。这也表明随学世尊的所化众生也应以三种殊胜住处而住，不应如陶工一样安住。

།གཞན་དག་ན་རེ་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་དང་སྦྱར་བ་ཡིན་ཏེ། བདག་རང་ལ་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། དེ་ནི་གཅིག་ཏུ་ངེས་ པར་དགོངས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་བདག་རང་ལ་སྣང་བ་ནི་འཁོར་རྣམས་འདྲི་བར་མི་འདོད་ཀྱི། དཔལ་གྱི་མགུར་ནས་གསུངས་པ་འདྲི་བར་བསམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་རང་ཚད་མར་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཡུལ་དང་དུས་ནི་གཏན་ཚིགས། འཁོར་ནི་དཔང་པོ་ཡིན་ ཏེ།རྩོད་པའི་དཔང་རྒྱ་དང་ཚུལ་འདྲའོ་ཞེས་སྨྲ་ན། དེ་ནི་བདག་གིས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཡུལ་ཐོག་ཐག་ཏུ་སོང་ཞིང་དཔང་ལ་དྲི་བར་བྱ་ན་ནི་དེར་འགྲོ་མི་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མདོ་སྡེའི་དོན་གཏན་ལ་དབབ་པ་རིང་དུ་ཐོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་དུ་འཁོར་གྱི་མིང་མ་བསྟན་ པ་དེར་ཡང་སུ་ལ་དྲི་བར་བྱ།ད་ནི་བསྟན་པའི་ནང་དུ་གཏོགས་པའི་འཁོར་གང་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་ནི། དགེ་སློང་སྟོང་ཐམ་པའི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །འདིར་ཡང་དགེ་སློང་གི་འཁོར་སྔར་བསྟན་པ་ནི་ཆུང་བ་ཡིན་ པའི་ཕྱིར་རོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་ཕྱིས་བསྟན་པ་ནི་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེར་ན་འགྲོ་བ་ཀུན་དང་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་དང་རང་རྒྱལ་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་དག་ན་རེ་འཁོར་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་གི་འཁོར་སྔར་སྨོས་སོ་ ཞེས་ཟེར་རོ།།ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་དགེ་སློང་ངོ་། །ཉོན་མོངས་པ་ཙམ་ཟད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་ནང་དུ་གཏོགས་པ་ཡིན་གྱི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ནང་དུ་མ་གཏོགས་པ་ཡིན་ནམ། བདུན་བརྒྱ་པ་འདི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་ བསྡུས་པ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་དོན་མཆོག་ཏུ་ཟད་པ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཅན་དག་ལས་གཞན་པ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དག་འདིར་ཇི་ལྟར་གཏོགས།གང་གིས་ན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འཁོར་བསྟན་ཅེ་ན་དེ་ནི་ཉེས་པ་མེད་དེ། དོན་འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉི་ཁྲི་ལྔ་ སྟོང་པ་ལས་བྱམས་པས་ཞུས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཀའ་སྩལ་པ།སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རིགས་ནི་གསུམ་མོ། །དེ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་ཁ་ཅིག་ནི་ཐོག་མར་རྒྱ་ཆེ་བ་དམ་པ་ཚོལ་བར་བྱེད་ལ་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཐོག་མར་དམན་པ་ཚོལ་ ལ་དམན་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ།།དེ་ཙམ་གྱིས་མགུ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡང་མཆོག་རྒྱ་ཆེ་བ་ཚོལ་ཞིང་དེ་ཡང་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ། །ཁ་ཅིག་ནི་དམན་པ་ཁོ་ན་ཚོལ་ཞིང་དམན་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ། དེ་ཙམ་གྱིས་མགུ་ནས་གང་མ་མཆོག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཚོལ་བར་མི་ བྱེད་པ་དེ་ནི་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་ཞུགས་པར་བསྟན་ཏོ།།གང་དག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ཀྱང་དེ་ཙམ་གྱིས་མགུ་བ་མ་ཡིན་གྱི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་མ་གྱུར་པར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྒྱུར་བར་བྱེད་ ལ།སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་གཞན་དང་གཞན་བསྒྲུབས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཚོགས་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དུ་བསྟན་པ་ནི་ཐོག་མར་དེའི་བྱང་ཆུབ་ཚོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་ང་ནི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་དེ་དག་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཅན་དུ་སྨྲའོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།།ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་བལྟའོ། །དེས་ན་དེ་དག་འདི་ཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་སྣོད་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ལའམ་བྱང་ཆུབ་ཉིད་སེམས་པ་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ།

有人说'在某时'这个词是与前面相连的，即是说在自己一刹那显现。这种说法并非一定正确，因为其自身显现并非是众眷属想要询问的，而是想要询问吉祥颂中所说的内容。
若有人说为了证明自身是量，处所和时间是因，眷属是见证，如同诤论的印信方式。这种说法我并不认同，因为如果要到达实地去询问见证，那些不能前往的人对经典义理的确定就会长期延迟。
在未显示眷属名称的地方，又该向谁询问？现在是依据属于教法内的眷属而说'与一千位比丘的大比丘僧众在一起'等等。此处先说比丘眷属是因为较小，后说菩萨眷属是因为较大。如同说'一切众生、有学、无学、独觉'等等。
有人说因为眷属是常有的，所以先说比丘眷属。因为断除烦恼故称比丘。为了仅仅断尽烦恼而趋入的那些人，是属于声闻乘而非大乘。
这七百颂是大乘中极为简要、决定义理、最为究竟的，除了菩萨种性者外，声闻等如何能包含在内？为何要显示声闻眷属呢？这并无过失。
此义如二万五千颂般若波罗蜜多中，弥勒请问，如来回答：'众生种性有三种：有些众生最初寻求广大殊胜，并能通达广大义理；有些最初寻求下劣，通达下劣义理，但不以此为满足，继续寻求最胜广大并能通达；有些仅寻求下劣并通达下劣，以此为满足而不再寻求最胜广大，这表示他们趋入偏向寂灭。'
有些获得声闻菩提后不以此为满足，而发起无上正等菩提心，不为业和烦恼所转而回向菩提，以愿力成就其他生世，圆满菩提资粮。说他们是声闻种性是因为他们最初寻求声闻菩提。
解深密经中也说：'我以种种方便说他们是菩萨种性。'舍利子等也应视为如此。因此他们也是听闻等的法器。菩提或思维菩提者即是菩萨。

 ། སེམས་ཆེ་བ་ཉིད་དང་སྤོང་བ་ཆེ་བ་ཉིད་དང་རྟོགས་པ་ཆེ་བ་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའོ། །ཕན་ཚུན་དུ་འབྲེལ་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་བརྩོན་འགྲུས་ཁྱད་པར་ཅན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པའོ། །འདི་སྐད བསྟན་ཏེ།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་པོ་རེ་རེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་འདུས་པ་ལ་གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་དང་ལྡན་པ་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་བསྟན་ཏེ། གོ་ཆ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱེ་ བྲག་ཏུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།།མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་མེད་པར་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ལ་ནི་བྱ་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ། དྲོད་དང་སྤྱི་བོ་བཟོད་པ་དང་། །ཆོས་ ཀྱི་མཆོག་ལ་གནས་པ་དག་།རྟགས་ནི་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་འདིས། །བྱང་ཆུབ་དག་ལས་མི་ལྡོག་ཡིན། །མི་ལྡོག་པ་ཡི་རྟགས་དག་ནི། །མཐོང་བའི་ལམ་གནས་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྐྱ་རེངས་ནི་མང་སྟེ་མཐོན་ཀ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར པོ་དང་ཉི་མའི་མདོག་འདྲ་ཟེར་བའོ།།འདིར་དུས་ལ་མ་བབས་པར་འོངས་པས་ན་རིངས་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བཞེད་པའི་ཕྱིར། སྐྱ་རེངས་མཐོན་ཀ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་ཐམས་ཅད་པས་སྔར་འཆར་བའི་ཕྱིར་དང་། ཁྱད་པར་མེད་པས་ན་ཐམས་ཅད་བསྡུ་བ་བྱས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། ཐོག་མར་སྐར་མའི་འོད་ཉམས་ཤིང་། །ནམ་མཁའ་དག་ནི་སྔོ་སེར་མདོག་།ཤར་ཕྱོགས་སུ་ནི་མདོག་སྔོའི་འོད། །མཐོན་ཀའི་སྐྱ་རེངས་ཤར་བ་ཡིན། །དེ་ཤར་བ་ནི་དེ་བྱུང་བའོ། །དེས་མཚོན་པའི་དུས་ལ་བབ་པ་ནི་ཚེ་སྟེ། དུས་དེ་ལ་བབ་པ་ན་ དེའི་ཚེ་མཚན་མོ་ཐོག་མ་རྔ་བརྡུང་བའི་དུས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་དུས་ལས་འདས་སོ། །གནས་ནི་ནང་དུ་ཡང་དག་འཇོག་པའི་ཁང་པ་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ནས་བྱུང་བའོ། །ག་ལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཕོ་བྲང་མཚོན་པའོ། །དེར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཀྱང་སོང་བ་མཚོན་པར་བྱེད་དོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གདན་བཤམས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉེ་འཁོར་དུ་འདུག་པར་འོས་པའི་གནས་ལས་ཕྱི་རོལ་ན་འདུག་པའི་ཕྱིར་ཡུལ་ལས་འདས་པའོ། །ཡུལ་དང་དུས་ལས་འདས་པ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་འཆད་པའི་གླེང་གཞི་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན གཤེགས་པ་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ།རིན་པོ་ཆེའི་ཟ་མ་ཏོག་ལས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འོད་ཀྱི་ཏོག་གིས། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། གང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ལ་ལྟ་བ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་གྱུར་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ལྟ་བ་ ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཚེ་ལུས་ཀྱིས་མ་ཡིན་སེམས་ཀྱིས་མ་ཡིན། མི་འདུད་རབ་ཏུ་མི་འདུད་ཁེངས་པར་མ་ཡིན་གུས་པར་མ་ཡིན་པར་མི་གནས་པར་འདུག་སྟེ། བཏང་སྙོམས་ཐོབ་ཅིང་རྣམ་པར་དབེན་པའི་རིགས་ཀྱིས་སེམས་གནས་ཏེ། དྲན་པ་དང་ ལྡན་ཞིང་ཤེས་བཞིན་དུ་འདུག་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ཡིན་ནོ།

由于具有大心、大舍、大觉悟，故为大菩萨。为了圆满成就六度之间的相互关系，具有殊胜精进，故披大铠甲。此处所说，即是在布施等六度中的每一度中都具足六种相，这就是铠甲精进，如前所说具有六种相。
以不退转性说明获得无生法忍，因为以大铠甲而作区别。若无无生法忍，诸波罗蜜多不能成为大。在顺决择分等阶段的不退转是不应有的。如说：'暖、顶及忍位，安住法位者，以此二十相，是不退菩提。不退转之相，许在见道住。'
晨曦有多种：青白色、黄色、红色和如日色等。此处因为不合时而来故称为早，应视为青白色的晨曦，因为它最先出现，且无差别故总摄一切。如是说：'初时星光减，天空青黄色，东方现青光，青白晨曦现。'
其出现即是生起。以此表示时机成熟即是时，在那个时候，即是夜初击鼓之时。因此超过时间。处所是指内正观的房舍，从那里出来。'何处'是指如来宫殿。'彼处'也表示前往。
因为坐在世尊座位所设处的周围适宜处之外，故超越处所。这两种超越时间和处所，是为显示意乐的殊胜而作的说法缘起。
关于见如来等，如《宝箧经》中世尊光明顶对圣文殊师利所说：'若于法见极清净者，即是于如来见极清净。若时不以身不以心，不敬极不敬，不以慢不以恭敬而住，获得舍心，以离系种性而住，具念正知而住，此即是礼敬如来。'

།གང་གི་ཚེ་བདག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པར་མི་བྱེད། སངས་རྒྱས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པར་མི་བྱེད། མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་མཉམ་པར་མི་བྱེད། མི་མཉམ་པ་ཉིད་ ཡིན་པར་མི་མཉམ་པར་མི་བྱེད།རྣམ་པར་མི་བྱེད་ཀྱི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཤིན་ཏུ་གཅིག་པར་བྱེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པར་རྟོགས། རང་གི་ལུས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ནང་དུ་གཏོགས་པར་མཐོང་། མཐོང་བ་ རྣམས་ཀྱང་མ་ཡིན་པར་མ་མཐོང་།རྣམ་པར་མ་མཐོང་། རིང་བར་མ་ཡིན། ཉེ་བར་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ ཕྱིས་བསྟན་པར་བྱའོ།།ཉོན་མོངས་པ་མེད་ཅིང་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་སྐུ་ཚེ་བསྟོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །མངོན་དུ་ཞུགས་ཏེ་མངོན་དུ་ཞུགས་ཏེ་ཞེས་རྣམ་པ་གཉིས་འབྱུང་ བ་ནི་གསལ་བ་གསལ་བ་བཞིན་པའམ།འཇམ་པོ་འཇམ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའམ་བཤད་པའི་དོན་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་ཏེ་ཞུགས་པ་ནི་གནས་པའི་ཆེད་དམ་སྤྱོད་པའི་ཆེད་དུ་ཞུགས་པ་དང་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་སྟེ། ལྟ་བ་ལ་ སོགས་པ་བསྟན་ཟིན་པའི་ངོ་བོ་དེ་དག་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གླེགས་བམ་ཁ་ཅིག་ལས་འདས་ཤིང་ཐལ་ཏེ་འདུས་པར་མཁྱེན་ནས་ཞེས་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེར་ཡང་ཡུལ་དང་དུས་ལས་འདས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་ཤཱ་རིའི་བུ་ལ་སོགས་པ་དག་ ཤེས་རབ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པས་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ན་ཉན་པས་ན་ཉན་ཐོས་ཏེ། གདུལ་བྱ་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་དག་ནི་མང་བའི་ཕྱིར་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། །འདུས་པ་ཚོགས་པར་མཁྱེན་ནས་སོ། །ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མཛད་པ་ གསུམ་ཁོ་ནར་ཟད་པར་འདིར་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་ཡིན་གྱི།ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ཆོ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པས་གདུལ་བྱ་རྣམས་གཟུད་པ་ལྟ་བུར་བྱས་པ་ནི་འདིར་མ་ཡིན་ཏེ། གདུལ་བྱའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་ དང་ཆེན་པོའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཞུགས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཞུགས་ཟིན་པ་དེ་ཡང་མངོན་དུ་ཞུགས་པ་མངོན་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གིས་བསྟན་ཏོ། །ཁ་ཅིག་གིས་ཕྱི་དང་ནང་གི་གནས་ཕྱེ་ནས། བགྲོད་པར་བྱ་བ་གཉིས་སུ་བརྟགས་ ཏེ་མངོན་དུ་ཞུགས་པ་མངོན་དུ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཚིག་གཉིས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་མི་རིགས་པར་མཐོང་སྟེ།སྒྲ་དང་དོན་གཉིས་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཁྱོད་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཤཱ་རིའི་བུ་དུས་དང་ཡུལ་ལས་འདས་ཏེ། འོངས་པའི་ དགོངས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དྲིས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་པས་ཐོག་མར་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ལ་འོངས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་དགོངས་པ་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཡོད་པར་འཁོར་རྣམས་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་འཇམ་དཔལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་འཇམ་ དཔལ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་མཁས་པའི་ཕྱིར་དང་།ཐོག་མར་འོངས་པ་ཡང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཤཱ་རིའི་བུས་ཀྱང་དེ་འཇམ་དཔལ་ལགས་སོ་ཞེས་སྨྲའོ། །མཁྱེན་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ།

当不执著于我，不执著于佛，不认为是平等性，不认为是不平等性，不作分别，而与诸佛世尊完全一致，了知佛身即是法身，见到自身也属于法界之中。所见也非所见，非见，非远，非近，这就是供养如来。
如是见等即是因。利益众生是果，此等将后面宣说。因无烦恼且无过失之寿命为赞叹，故称具寿。对舍利子等之见等一切也应当配合。'现前趣入现前趣入'二次出现，如同'明明'或'柔柔'一般，是趣向如来或趣向所说义理而住，为了安住或行持而趣入并安住，即如实精进于已宣说之见等本体。
有些经典中出现'超越并汇聚而知晓'之说，应当理解为超越地域和时间。声闻舍利子等以智慧和神通等而为大。或者，因听闻而称声闻，即一切所化众生。因其众多故为大。知晓会众聚集。
'亦'字是为确定上文所说世尊之三种事业并非仅此而已，而非如二万五千颂等所说以三昧、神通、神变等摄受所化众生，因为所化众生心相续已经进入小中大三种成熟之相。已入成熟相也以'现前趣入现前趣入'之词表示。
有些人分析内外处，推测有两种所趣，而说'现前趣入现前趣入'用两个动词相连不合理，因为语言和意义两者都不合理。'舍利子，你为何'等，是佛问舍利子超越时间地域而来之意趣，是为向眷属显示首先来到圣文殊前有极为殊胜之意趣。
'首先文殊'等，是因为文殊善于如实教示见如来等，且最先到来，故舍利子也说'是文殊'。'已知'是因为恒时入定。

 ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐོབ་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ཞུགས་པའི་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ཡང་དེ་ལྟར་བརྩོན་པར་འཇུག་པ་དང་སྦྱར་ན་ངེས་པར་དགོས་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད་དོ་སྙམ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་གུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བའི་ཕྱིར།ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་ཕོ་བྲང་གི་སྒོར་འདུག་ཅེས་གྲག་ན་བདེན་ནམ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མི་སྲིད་པ་ལ་གྲག་ན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་སྦྱོར་བར་མཛད་དོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཁོ་ན་ལྷག་པར་བརྩོན་པར་བྱེད་ ཅེ་ན།མ་ངོམས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིས་ནི་ཤིན་ཏུ་དད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟར་བལྟ་བ་དང་ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་འང་འདོད་པ་མི་ངོམས་ཏེ་འོངས་པ་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་ མཚན་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཉིད་དང་ལྟ་བས་ཤེས་རབ་ཆེ་བ་ཉིད་དང་ཕྱག་འཚལ་བས་ནི་དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཆེ་བ་ཉིད་དང་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཆེ་བ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།།བལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ བརྩོན་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་ཅེ་ན།འདི་ལྟར་བདག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བ་ནས་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བའི་སླད་དུ་མཆི་བ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་སླད་དུ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། འདིས་ནི་བལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དེ་ནི་དེའི་ འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ།འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་བྱས་པར་འགའ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་རིམ་གྱིས་མངོན་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་འཛུད་པ་ དང་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་སོགས་པར་བྱེད་ན།ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཕན་པ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བཀོད་པའོ། །བདེ་བ་ནི་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་ལ་བཀོད་པ་ སྟེ།སྔར་ལྷ་དང་མི་ལ་བཀོད་ནས་ཕྱིས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སྦྱོར་བར་མཛད་དོ། །དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བར་མ་བྱས་པས་ཐུགས་རྗེ་མེད་ཅིང་སྦྱོར་བ་ལ་མ་ལྕོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། འདིར་ནི་དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བཞེད་དོ། ། དེ་ལྟར་ན་བདག་ནི་བལྟ་བས་མི་ངོམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཆོག་པར་འཛིན་པ་དང་རྒྱུན་ཏུ་མི་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་སོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་གྱི་ཆེད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐད་དུ་འོངས་པས་ནི་མ་གུས་པར་བྱེད་པ་དང་ལེ་ལོ་དང་སྙིང་རྗེ་མེད་པའི་སྦྱོར་བ་ཡོངས་སུ སྤངས་སོ།།དེ་དག་གིས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་དག་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། གང་ཟག་གིས་སེམས་པ་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བ་དང་ཕྱག་བགྱི་བ་དང་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་དེ་དག་རིམ་གྱིས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

获得法身并已入于佛果位的圣者文殊，若是如此精进修持，想必有极大的必要。为了让眷属对于见如来等生起恭敬心，因此问道：'文殊，听说你为了见如来等事，最先在宫门前等候，此事是否属实？'正因如此，对于不可能之事加上'听说'二字。
若问：'为何唯独你格外精进？'答：'因为不知满足'等。此处显示具足极大信心等，如是见、礼拜、承事亦不知满足而来。如所说相中，以信心和精进极大，以见表智慧广大，以礼拜表念力和禅定广大，以承事则显示一切皆为广大。
若问：'你为何对见等如此精进？'答：'如是我为见如来乃至承事，皆为一切众生利益。'此说明见等是因，众生利益是其果。如是若不如实见如来等，任何人都无法利益众生。
由此渐次生起神通，能够了知众生心意，生起善根，令其成熟等。若能如此，则能实现具有利益安乐性质的众生利益。其中利益是指安立于三乘涅槃，安乐是指安立于人天安乐。先安立于人天，后令趣入三乘涅槃。
若不如此行持，则未能令离有为之苦，将成为无悲心且不堪修持，此处意在断除此过。如是'我见亦不知足'，此句断除知足和不持续修持。为众生利益而来至如来处，则断除不恭敬、懈怠和无悲心之行。
以上显示世俗谛之相，因为显示补特伽罗的思维和行为等是遍计所执。现在'世尊，若见如来、礼拜'等，显示见道。此即十六刹那之自性，依次显示彼等刹那。'若'字是'如何'之意。

 །ཇི་ལྟར་བདག་གིས་མཐོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གང་གིས་ ཞེས་བྱ་སྟེ།རྣམ་པ་དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་བཞིན་དུ་འདུག་པས་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་དེ་མ་སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབས་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱང་སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་ཟ་མ་ཏོག་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བ་གཉིས་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དེའི་སྒོ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བལྟ་བར་བྱའོ། །འདིས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་གཉིས་དང་གཞི་དང་གནས པ་བསྟན་ཏེ།རྣམ་པ་ནི་བལྟ་བར་བྱ་བ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡིན་ན་ཡང་རྣམ་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། ཁྱོད་ནི་ལྟ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་བདག་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་སྦྱོར་ཞིང་མཉམ་པར་འཇོག་པ་དེའི་སྒོ་ནས་སོ། །ཅི་སྟེ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་སྒྲ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། འཇམ་དཔལ་གྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་མི་དམིགས་པར་སྦྱོར་ བ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་གྱི།གཞན་དུ་དམིགས་པ་ཡོད་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་ཡིན། ཅིའི་ཕྱིར་གཞན་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་དབང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དྲན་པ་ནི་མཐོང་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གསུངས་སོ།།མ་མཐོང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ཀྱི་སྐུར་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བལྟ་བར་མི་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཡུམ་གྱི་ལྷུམས་སུ་ བལྟམས་པ་དང་།ཚལ་ལུམ་བིར་སྐྱེས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྤྲོས་པའི་དྲ་བ་འདི་ཐམས་ཅད་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་བཞིན་དུ་བརྫུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་དེ་དག་གིས། དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་ནི་ཡང་དག་པ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་རྣམ་པར་བལྟ་བ་ནས། དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའི་རྣམ་པའི་བར་དུ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བར་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པའི་རྣམ་པ་དང་། དངོས་པོ་ མ་མཆིས་པའི་རྣམ་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བར་བགྱིའོ་ཞེས་སྦྱར་རོ།།རྣམ་པ་དེ་དག་གིས་བལྟས་ན། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ཡིན་ཞེ་ན། འདིར་བཤད་པ་འབྲས་བུ་སྐྱེ་ན། རྒྱུ་དང་དུས་མཉམ་པར་སྐྱེའམ་དུས་ཐ་དད་པ་ཡིན། དུས་མཉམ་པ་ཡིན་ན་ནི་ཀུན་ཅིག་ཅར་དམིགས་པར་འགྱུར་བ་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དབྱེར་མེད་པ་དང་། བསྐལ་པ་ཡང་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དུས་ཐ་དད་ན་ཡང་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟག་ཏུ ཡོད་པ་འམ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

'如我所见'这句话是指以何种方式，那种方式又是怎样呢？说是'以真如的方式'，因为在一切时中都如是安住，所以是真如。未生之时如是，生起之时也如海市蜃楼之水一般并不存在。
在《圣宝箧经》中也说：'生与不生二者平等性即是真如。'以此真如之相，应当观见如来。此说明真如与佛二者是基础和安住，因为相不异于所见之境。若是异者，则不应成为相。
若说如来是所见之境，而你是能见者，因具有所取能取，则不应成为以真如相而见。因此说'以无所缘之理'，一切法、如来及我皆无所缘，以此相应而等持之门。
为何如此？因为如来之名是由通达一切法真如而安立，如来也是真如之相，文殊也是如是见。若如是，则成就无所缘之修习，若有所缘则不然。如是见如来。
为何说是以他方式见呢？是依随念力而见如来。正因如此，念被说为见道菩提分。也非未见，因为有无分别智。
为何不应以色身观如来？若说如是：于母胎中诞生，于蓝毗尼园出生，于大菩提处成如来，因为于彼处现证圆满正觉。此一切戏论网如同乾闼婆城般虚妄，以彼等相见如来非是真实见。
因此说从以无生相乃至无实相观如来。'乃至'一词是与'以无生相及无实相观如来'相连。
以彼等相观察，如何能如实见如来？此处解释：果若生起，是与因同时生还是异时？若同时，则应一切同时可得，因果无别，劫也成为一刹那。若异时，则因无功能故成无因。若无因，则无所依故，应成常有或常无。因此，胜义中所谓生起实不存在。

 །དེ་ལྟར་གཟུགས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བལྟ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་ནས། མཚན་དུ་བལྟ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན། དཔེ་བྱད་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཀུན་ནས་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་ཏེ། ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གཟུགས་ཀྱི་སྐུར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བལྟ་བ་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང་། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་དང་ ལྡན་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་འབྲས་བུ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པས་བསགས་པའི་གནས་སྐབས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་པར་ལྟ་མོད།དེ་སྐད་དུ་མགོན་པོ་བྱམས་པས་ཀྱང་། ཐུབ་པའི་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན། །དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུའི་བདག་།ཐེག་ཆེན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པས་ན། །འདི་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུར་བཞེད། །གང་དང་གང་གི་འདིར་རྒྱུ་གང་། །མཚན་ཉིད་དག་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་པ། །དེ་དང་དེ་ནི་རབ་རྒྱས་པ། །ཀུན་ནས འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན།།ཞེས་གསུངས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྐྱེ་བོ་བླ་མའི་དྲུང་དུ་འགྲོ་བ་དང་སྡོམ་པ་བླང་བ་དང་། དངོས་པོ་བཟང་པོ་སྦྱིན་པ་དང་། །བསད་པ་ལས་ཐར་བར་བྱེད་པ་དང་། ཡིད་དམ་ལེན་པ་དང་། དགེ་བ་སྤེལ་བ་ལ་སོགས་པ་རང་ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱག་དང་ཞབས་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་དང་།སེན་མོའི་མདོག་སྣུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ལས་རྣམས་ཀུན་ནས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེའི་འབྲས་བུ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་རྣམས་ཀྱང་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ ན་དེ་དག་གི་སྐུ་ཡང་དེ་དག་གིས་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པའི་ངོ་བོར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཀུན་ནས་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིས་ནི་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་བཀག་གོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་འབྱུང་བའང་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་འབྱུང་ བ་བཀག་གོ།།ཁྱད་པར་ཡང་མ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་དེས་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་གྱུར་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་བཀག་གོ། །འོ་ན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་རྣམས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བར་བྱ་ མོད་ཅེ་ན།དེ་ཡང་མི་རུང་བར་ཡུལ་ན་མི་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཡུལ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོའི་སྤྱི་ལ་བྱའོ། །ཕྱོགས་ནི་དེའི་ཆ་ཤས་ཏེ། བག་ཆགས་ཀྱིས་མཚམས་སྦྱོར་བ་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཤིན་ཏུ་རྣམ་ པར་དག་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་བདག་ཉིད་ལ་བྱའོ།།གནས་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལ་སློབ་པ་སྟེ། ཐ་དད་པ་དེ་དག་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མེད་པས་ན། ཡུལ་ན་མི་གནས་ཕྱོགས་ན་མི་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །འདས་པ་ལ་སོགས་པ་བཀག་པས་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་། མ་འོངས་པའི་མཐའ་དང་། ད་ལྟར་ བྱུང་བའི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམས་བརྩལ་ཏོ།།གཉིས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གཉིས་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། དེ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། ། གཉིས་སུ་མ་མཆིས་པ་ནི་འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ན་དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

如是说明不应以色身观如来之后，为了说明不应以相好观察，也不应以随好观察，所以说'于真如中无有生起'等。若不应以色身观如来，那么具足三十二相及八十随好，受用波罗蜜多和无量等大乘果报，以一切殊胜特征所赞叹的受用圆满身之状态岂不是如来吗？如是怙主弥勒亦说：'能仁三十二种相，八十随好之本体，大乘受用圆满故，此即许为受用身。于此何者为何因，能成就诸相之性，彼等极为广大者，是为生起之体性。'
此亦是有的，如是往诣上师处、受戒、布施善物、救护将被杀者、受誓言、增长善业等，如其本然成就手足轮等相好及指甲润泽等随好之诸业，皆非生起。由无彼故，彼之果报诸相随好亦不生起。是故彼等之身亦非以彼等为殊胜性而存在。
因此说'于真如中无有生起'，此遮止生起之因。'真如亦非生起'此句遮止相好生起。'亦非差别'此句由无相好故遮止具足彼等殊胜之受用圆满身。
若谓应当以菩提分等不共法观如来，彼亦不应理，故说'不住处不住方'等。处谓戒等蕴之总相。方谓彼之支分，即断除习气相续之极清净究竟自性。住谓于彼学习，由彼等差别于真如中无有，故不住处不住方。以遮过去等，故寻求前际、后际及现在清净行。
'二所分别'中，二谓福德智慧二资粮之体性。彼所分别谓从彼生起及从彼出生等，然真如非如是。'无二'谓无为空性等，亦非彼所分别。由无二故非所分别，正因如此，真如中无有烦恼及清净等，故说'真如非烦恼'等。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་རྣམས་མི་སྐྱེ་བ་དང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་མི་འགག་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་མི་སྐྱེ་མི་འགག་པ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ལྟ་བ་ནི་སྤྲོས་པའི་ཚོགས་འདི་ཐམས་ ཅད་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་དང་། སྒོ་མཐའ་ཡས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བལྟ་བ་དང་། རྗེས་སུ་དྲན་པ་བསྟན་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འགྱུར་རོ། །ཟླ་བ་སྒྲོན་མ་ ལས་ཀྱང་།གཟུགས་སུ་མ་ཡིན་མཚན་ཉིད་ཆོས་མིན་པར། །རྒྱལ་བའི་སྲས་འདི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན། །གང་དུ་སེམས་མེད་འགྲོ་ཞིང་རྒྱུ་བ་མེད། །དེ་ལྟར་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མདོ་སྡེ་ནི་མདོ་སྡེ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་ འབྲངས་ཏེ།ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྟ་ན་ཡིན་གྱི། དེ་ལས་གཞན་དུ་ལྟ་ན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱའོ། །འདི་དག་གིས་ནི་རང་གི་འདོད་ པ་དམ་བཅས་པ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ཙམ་གྱིས་ཁ་ཅིག་ལ་གསལ་བར་མི་འགྱུར་བས་ན་དེ་བས་ན་མ་ལུས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བལྟས་ན་ཇི་ཞིག་མཐོང་ཞེས་དྲིས་སོ། །དྲིས་པ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ གིས་དེ་ལྟར་བལྟས་ན་ཅི་ཡང་མཐོང་བ་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། བདག་གིས་ཆོས་གང་ལ་ཡང་སྐྱེ་བ་ཡང་མ་མཐོང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མ་སྐྱེས་པ་མཐོང་བར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་མཐོང་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཐོང་ བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ།།དེ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་སྟོན་ཏེ། དེ་ལྟར་བལྟ་བ་དང་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དག་སེམས་ཅན་དུ་དམིགས་པ་དང་། མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ན་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ཉེ་བར་གནས་ཏེ། སེམས་ཅན་ ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་གོ་ཆ་དག་འགལ་བའི་ཕྱིར་མི་འཐད་པར་སྟོན་པ་ནི་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ།དེ་ལྟར་མཐོང་བ་དང་དེ་ལྟར་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་པ་དེ་ནི་ཁྱོད་དཀའ་བ་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ དུ་གསུངས་ཏེ།ཕན་ཚུན་འགལ་ཞིང་མི་རིགས་པའི་དོན་ལ་རྗེས་སུ་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལའོ། །བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་སེམས་ཅན་ དང་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་གཉིས་ནི་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།མཚན་མ་མ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དང་རྩོལ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་དབང་རྣམས་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ལ་ནི་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འབྱུང་བ་ རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལས་སྐྱེས་པ་གནས་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།།ཅི་ཡང་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་དང་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དག་གིས་སེམས་ཅན་དུ་དམིགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སེམས་ཅན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་ པ་ཅི་ཡང་མེད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་དམིགས་པ་དང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བ་དང་།བསྒོམ་པས་སྤང་བར་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་པར་བསྟན་ཏོ།

正因为如此，清净法不生，烦恼法不灭，因此说'如是性是不生不灭的'。如是见解是因为一切戏论在如是性中都不存在的意思。
如此则与《二万五千颂般若经》、《金刚经》、《无量门经》等所说的见如来、随念如来的教法相符合。
《月灯经》中也说：'非色相非法相，此菩萨随念佛，于彼心无所行，如是随念于佛。'
世尊说：'经典应依随其他经典而理解。'如是，应当确定'见如来'是依教法而见如来，若非如此而见则不是。以上是成立自宗所立。
仅此对某些人可能还不够清楚，因此为了使其完全理解，问文殊：'你如是见时见到什么？'
为了使所问得到理解，世尊说：'我如是见时什么也没有见到。'
这是什么意思呢？因此说：'我于任何法都未见有生。'因为不应见未生之法。不见即是见如来，此为定论。
这是以异门而作的承许。如是见解与承事的本性者，远离执著众生及执著，则大慈近住。为显示度化一切众生的铠甲相违不应理，说：'文殊，你如是见如来、如是承事'乃至'披此大铠甲即是你的难行'，意思是追求相互矛盾不应理之义。
'于一切众生'是指蕴界处的体性。'大慈'是无缘，若缘众生和法二者则不应为大，因为未断相、有功用、未得自在故。
在第八地等获得无生法忍时，大慈任运生起，由异熟所生而安住。
'无有任何'是说以缘众生和缘法二者而有缘众生是不存在的意思。
'无有任何执著众生'是以无缘和无执二者，显示已断见断和修断的分别。

 །བྱམས་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ བའི་ཕྱིར་ཞུགས་ཀྱང་ཞེས་གསུངས་ཏེ།ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་གཏན་དུ་ཞི་བ་བདེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་ལ་དགོད་པར་མཛད་དོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ གོ།།གོ་ཆ་ནི་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཁྱོད་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་མི་འཐད་པ་ཉིད་སྨོས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགལ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་ཀྱང་གི་སྒྲ་སྨོས་སོ། །འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་ཀྱང་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་མི་འགལ་བ་འཐད་པ་ ཞལ་གྱིས་བཞེས་པའི་ཕྱིར།ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོད་ན་ནི་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་མི་དམིགས་ན། ཇི་ལྟར་དེ་དག་ལ་བདེ་བ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་བྱམས་པ་ལ་ཉེ་བར་གནས་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་སྐྱོན་འདིར་ འགྱུར་གྱི།གང་གི་ཚེ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འབྱུང་བ་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་སྐྱེས་པ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་གོམས་པ་བཞིན་དུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་སེམས་ཅན་མྱ་ངན་ལས་ འདའ་བའི་གོ་ཆ་དང་སེམས་ཅན་མི་དམིགས་པ་དང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་རྣམས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་འགལ་བའམ་མི་འཐད་པ་མེད་དོ།།དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ་བསྟན་ཏོ། ། ད་ནི་ཆེན་པོ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གོ་ཆ་དེ་ནི་ཇི་ལྟར་བདག་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ། དེ་ལྟར་གོ་ཆ་བགོས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་འཁོར་བར་གཏོགས་པ་རྣམས། བྲི་བ་འམ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གནས་པ རྣམས་གང་བར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར།བྲི་བ་ཉིད་དང་གང་བ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་བཟུང་སྟེ། གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དེ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་འདི་དག་ཙམ་ གྱིས་ཅིའི་ཕྱིར་བྲི་བ་མེད་པ་ཉིད་དང་གང་བ་ཉིད་དུ་མི་མངོན་ཞེ་ན།འདིར་གཏན་ཚིགས་ནི་སེམས་ཅན་དབེན་པ་དང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སེམས་ཅན་འགའ་ཡང་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེ་ན།སེམས་ཅན་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་བདག་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཡང་རུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་འོ་ ན་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་མཐའ་མེད་པ་ཉིད་འདྲི་བར་བྱེད་དོ།

虽然为了修持慈悲，为了使一切众生完全涅槃而趣入，如是所说。三乘涅槃是永恒寂静安乐，为了成就彼义而安置于天人安乐中。
'为了一切众生'即是'为了众生们'的同义语。铠甲已如前所说。'你无所缘的方式'等说明不合理性。因此为了显示矛盾而说'一切'的声音。
圣文殊师利也以种种方式承许不矛盾之理，因此说'如所说彼如是'等。若有分别，则若不缘众生，如何安住于以成办彼等安乐为相的慈悲中，此过失将成。
当任运生起无缘止观之时，如是修习，则任运生起一切无漏法。因此大慈悲、众生涅槃铠甲、不缘众生、无执著等丝毫无有矛盾或不合理。如是于证法界自性见道亦丝毫无过，以种种方式承许而显示。
今为显示广大性故，说'彼铠甲如何我于众生界'等。如是披铠甲，众生界众生种类属于轮回者，减少或涅槃安住者充满，由于众生界本身无所缘故，减少性与充满性皆不存在。
执持遍察，以'若'等显示彼义，彼甚明显。仅以此等行相为何不显现减少性与充满性耶？此中因说'众生空性'，即是众生空性之故的同义语，于真如中不缘任何众生。
彼复何故？说'众生非众生故'，即是因为无有众生之相蕴界处我等其他之故的同义语。如虚空般广大性已说。今以'那么证得无上菩提后'等问无边性。

།དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་མེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཉན་པ་མེད་པས་ཆོས་སྟོན་པ་མི་འཐད་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་བླ་ན་མེད་ པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།ལན་ནི་གང་གི་ཚེ་སེམས་ཅན་ཤིན་ཏུ་མི་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཚེ་སྔོན་གྱི་མཐའ་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་ད་ལྟར་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པས་སེམས་ཅན་མི་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ། འདིར་སུ་ཞིག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་སུ་ལ་ཆོས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་དང་། ཆོས་འཆད་པ་དང་ཉན་པ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་ན། སེམས་ཅན་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་དམིགས་སུ་མེད པ་ཡིན།གང་གིས་ན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཡང་མེད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདིས་ནི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ ཐམས་ཅད་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།ཤིན་ཏུ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །མཐའ་མེད་པ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་འཇམ་དཔལ་གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཉིད་འདྲིའོ། །དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ འདས་མ་ཐག་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་དེའི་ཚེ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།།ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་ཅི་ཞེ་འམ། ཅི་ཞེས་འདྲི་བ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་ཡོད་པ་འདྲི་བའི་ཚེའོ། །སེམས་ཅན་དུ་ཡང་འདོགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཇོག་ གམ་ཞེས་འདིར་ཚིག་ཟུར་དུ་འདོད་དོ།།ཡང་གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འགའ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཤེས་པར་འདོད་པའོ། །གང་དག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་དུ་དཔག་ཏུ་ཡོད་པ་གང་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་སྐད་འདྲི་ན་དེ་ ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་སྐད་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཙམ་དུ་ཟད་དོ།།སེམས་ཅན་གདགས་སུ་མེད་ན་ཞེས་དགོངས་སོ། །ལན་དུ་དེ་སྐད་འདྲི་བ་དེ་ལ་བདག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་དག་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པར་བསྟན་ཏེ།ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏེ། ནམ་མཁའ་དཔག་ཏུ་མེད་པས་ན་གཟུགས་ དཔག་ཏུ་མེད་དོ།།གཟུགས་དཔག་ཏུ་མེད་པས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དཔག་ཏུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་པར་དཔག་པ་ཡང་བཀག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གསང་བའི་མདོ་ལས། མི་རྣམས་གང་ཞིག་སངས་རྒྱས་ཆོས། །ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་བདག་ཉིད་ལ། ཕ་མཐའ་རྟོགས་པར་འདོད་པ་ནི། །དེ་ནི་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་དང་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །དཔེར་ནི་ཇི་ཙམ་འགའ་བྱེད་པ། །སངས་རྒྱས་དག་དང་དེ་མི་མཐུན། །དེ་དག རྒྱལ་བ་སྨོས་པར་བྱེད།།སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་མཉམ་པ་གང་། །དཔེ་ནི་དེ་ལ་གཅིག་ཡོད་པ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་བསྟན་པ་སྟེ། །དེ་ཡི་ཚད་ནི་གང་ནའང་མེད། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་ཇི་ཙམ་པར། །རྒྱལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཙམ་ཡིན། །བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་ ཡེ་ཤེས་དང་།།རྣམ་གྲོལ་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

'这'是指'如果没有众生'的意思。如果没有听法者就不应该说法，那么佛陀的事业就不存在，无上正等正觉也将变得毫无意义。
答案是'当完全不见众生之时'等。当因为无前际、后际和现在的实体而不见众生之时，这里谁证得圆满菩提，对谁说法呢？既无证得圆满菩提者，也无说法者和听法者，这是其含义。
若问'为什么'是指为什么这些众生完全不可得？为什么没有任何证得圆满菩提等者？因此说'如是一切法'等。这表明了理由：由于色等诸法都无前际等，所以完全不可得。已说明无边际。
现在以'文殊，当一切法完全不可得时'等来问无量性。'尔时'是指刚刚说的一切法不可得之时。'什么'是问理由为何，或只是提问。'现在'是指询问众生是否可数时。'安立为众生'是指是否建立，这里作为词尾理解。
'又若'是指'假如'的意思。'某人'是指想知道众生无量的人。'是什么'是指众生有多少可数。对此提问，'你应如何'是指如果仅仅是蕴等诸法，众生不可安立而已。
作为回答，说'对此提问，我'等。'何等佛法'以此表明如同虚空般众生无量，因为如同虚空般佛法无量。如《二万五千颂》等中也说明了无量性：'因虚空无量故色无量，因色无量故般若波罗蜜多无量'等，因为也遮止了其他的计量。
如《如来不可思议秘密经》中说：'若人欲了知，佛法如虚空，究竟其边际，此事终不成。若人为佛法，作诸譬喻时，不合于佛法，说佛为狂言。唯有一譬喻，等同于佛法，所说虚空界，彼亦无边际。犹如虚空界，如是佛戒律，禅定及智慧，解脱智见等。'等。

 །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་མ་གསུངས། གཞན་དུ་ཅི་དགོས་ཤེ་ན། འདི་ཡང་གསལ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་པར་ནི་རྒྱས་པར་བསྟན་ལ། འདིར་ནི་མདོར་བསྟན་ཏེ། ཚིག་ཉུང་ཡང་དོན་མང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། ཚད་མེད པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་ནམ་མཁའ་བཞིན་པ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་རྣམས་དེ་ཙམ་ཁོ་ནར་མངོན་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་ཚད་མེད་པ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚད་ཇི་ཙམ་ ཞེས་འདྲི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་ཚད་ཇི་ཙམ་པ་དེ་ཙམ་མོ་ཞེས་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་རྣམ་པ་ལྔའི་བདག་ཉིད་དེ། དེ་ཡང་སོ་སོར་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་ཅིང་ཚད་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཚད་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ གསུངས་སོ།།ཁམས་ལྔ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དང་ཆོས་ཀྱི་ཁམས་དང་། གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང་། གདུལ་བྱའི་ཐབས་ཀྱི་ཁམས་སོ། །གལ་ཏེ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཚད་མེད་པ་ཉིད་ལ་ཐ་དད་ དུ་བྱར་ཅི་ཡོད།གང་གིས་ན་གཉིས་བསྟན་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །གཞན་དུ་ནི་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡོད་དེ་འདི་ལྟར། སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྫས་འདི་ཇི་སྙེད་ཅིག་ལ་སེམས་ཅན་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས། ཅིག་ཅིག་ལ་འམ། འོན་ཏེ་གཉིས་ལ་འམ། འོན་ཏེ་མང་པོ་ལ་གང་གི་ཚེ་ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བརྗོད་ན་འཇིག་རྟེན་དང་སེམས་ཅན་དོན་ཐ་དད་པ་མེད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཕུང་པོ་ལྔར་དཔག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཚད་ཇི་ཙམ་ཞེ་ན། དཔེར་ན་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་མི་རྣམས ཀྱི་ཚད་ནི་ཁྲུ་ཕྱེད་དང་ཁྲུ་བཞིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།ཡུལ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་ནི་དཔག་པའི་སྒྲ་སྦྱར་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ལ་སོགས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་ཚད་ཤེས་པར་འདོད་དོ། །ཚད་མེད་པ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཉི་ཁྲི་ལྔ་ སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ནི་ཐོག་མར་ཚད་མེད་པ་དེའི་འོག་ཏུ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཕྱིས་མཐའ་མེད་པ་འབྱུང་ལ།།འདིར་གོ་རིམས་བཟློག་པ་ནི་སྔ་ཕྱིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་བསལ་བའི་དོན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཡང་ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ རྒྱན་ལས་ཀྱང་།བདེན་པའི་རྣམ་པ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་ཏེ། དེ་ནི་བརྒྱད་དང་བདུན་དང་ལྔ། །བཅུ་དྲུག་ཏུ་ནི་བསྟན་པ་སྟེ། །རྒྱུ་དང་ལམ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་། །འགོག་པ་དག་ལ་གོ་རིམས་བཞིན། །འདིར་ཡང་འོག་ནས་ཡུལ་གཅིག་ན། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གོ་རིམས་མེད་པ་བཞིན་དུ་གསལ་བར་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །ད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། ཡང་ལ་ལ་ཞིག་འདི་སྐད་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་གང་དུ་གཏོགས་ཞེས་འདྲི་ན་ཞེས་བྱ་ བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་ཡིན་ནམ།གང་དུ་གཏོགས་ཤེ་ན། འདིར་ལན་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དག་ཏུ་གཏོགས་པར་གཏོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བསམ་ གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བ་ཉིད་མ་ཡིན་པའོ།

如果这样的话，为什么不像《二万五千颂般若经》那样，在这里也说众生如虚空般无量呢？如果问为什么要在别处说，这也是很清楚的，即在《二万五千颂般若经》中是广说，而在这里是略说，虽然文字少但意义多。
如此宣说的密意是这样的：缘无量众生的菩提心以及无量等如虚空般的因，所成就的佛陀功德果位，就只是如此显现成就的。为了让人知道这一点而如此宣说。无量已经说完了。
现在要说无边，即'如果问众生界的量有多少'。'佛的境界有多大，就有那么多'这句话的意思是：佛的境界具有五种自性，而且是各自圆满无缺且无量的。因此说众生界是无量的。
什么是五界？一切种类的众生界、世界、法界、所化众生界以及调伏方便界。
如果问无量和无边有什么区别，为什么要说两者？就真如而言没有任何区别。在其他方面是有区别的，比如：'有多少众生'是指有多少实体被称为众生？是一个还是两个，还是多个？当说五蕴为世间时，世间与众生在意义上是没有区别的。
要说为众生的五蕴有多少量？比如说南瞻部洲人的身量是三个半肘或四肘等等，这样的境界是不适合用量度来衡量的。这里是想要通过世界等来了知众生界的量。无边已经说完了。
在《二万五千颂般若经》等中，首先是无边，其次是无量，最后是无际，而这里顺序相反，应当知道这是为了遣除对前后的执著。
同样，在《二万五千颂般若经》等和《现观庄严论》中也是按顺序宣说谛的行相：'彼为八七及五种，宣说十六之行相，因道及苦并灭谛，如是依次而安立。'这里也如下文所说'一处有佛世尊'等，将明显宣说无次第。
现在要说安住般若波罗蜜多，即'又有人问众生界属于何处'等，是否在一切方面都是那个本性的体性？属于何处呢？这里的回答是'属于不可思议无生'，无生即是无实有，不可思议即是不可了知。

།ཚུལ་དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་གང་དུ་ཡང་གཏོགས་པ་མེད་དོ། །དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་མཚན་ཉིད་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱང་གང་དུ་ཡང་གཏོགས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཅི་ལ་གནས་ཞེས་འདྲི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་གང་ལ་ཞེ་འམ། དམིགས་པ་གང་ལ་གནས་ཤིང་འདུག་ཅི་ལ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ལན་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཁམས་ཅི་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི ཁམས་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཁམས་སོ།།དེའི་མཚན་ཉིད་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་དག་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གང་ལ་ཡང་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་གཅིག་སྟེ། གང་ལ་ཡང་གནས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འཇམ་དཔལ་ ཁྱོད་གང་གི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པའམ་ཤེས་པའི་མཆོག་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །ཤེས་རབ་དེ་མཆོག་ཉིད་དང་། དམ་པའི་དངོས་པོ་དང་། ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །ངེས་པའི་ཚིག་ འདི་ནི་རིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།སྐྱོན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས་ཀྱང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །མཆོག་ཏུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་གང་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་དགའ་བོ་དེ་བས་ན་ཤེས་རབ་དེ་མཆོག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་འདི་ ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་བརྟགས་པར་སྒྲོ་འདོགས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པ་དོན་དམ་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལས་གཞན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ མཆོག་ཡིན་ནོ།།འདིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་། དེས་ཡོངས་སུ་མ་ཟིན་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་མཆོག་ཡིན་ནོ། །མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་འཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ་ཀུན་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་ ཅི་ལ་གནས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་གང་ལ་སེམས་འདུག་ཅེས་བྱ་བའོ།།བདག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་དེའི་ཚེ། མི་གནས་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ནི་གང་ལ་གནས་ཤིང་གང་གིས་ ཇི་ལྟར་དེ་བསྒོམ་པར་འགྱུར་བའི་གནས་པར་བྱ་བ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་ཆགས་པ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡང་འགའ་ཞིག་ལ་གནས་པ་ཡོད་ན་ནི། དེའི་ཚེ་ལོག་ པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པས།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པར་ག་ལ་འགྱུར། དོན་འདི་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་མི་གནས་པ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་དུ་ཡང་ཅི་ཡོད་ཅེས་དྲིས་སོ། །འདིས་ནི་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། གལ་ཏེ་ དངོས་པོ་གོམས་པར་བྱ་བའམ།བསྒོམ་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་སེམས་རྒྱུན་དུ་མ་བཞག་ན་ཇི་ལྟར་བསྒོམས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

如是无生及不可思议，不属于任何处。与此无别相的众生界也不属于任何处，此为语义。
若问众生界依何而住，即是问依止于何处，缘于何处而住，依于何处而住。
此处答案即是无生界依何而住等。无生自性之界即是无生界。其相已说明。彼等以无实故，于任何处皆无所住，众生界亦是一相，于任何处皆无所住，此为语义。
文殊，当你修习般若波罗蜜多时，遍知一切或最胜智慧即是般若。此般若之最胜性、殊胜性及超胜性即称般若波罗蜜多。
此词义即是正理，因为无过失，且为世尊所说。八千颂中亦云：'世尊，不可思议即是般若。最极不可思议即是般若，即是将一切善根回向于一切智性。'世尊告曰：'阿难，因此般若最胜故，得波罗蜜多之名。'等如是说。
如是此般若不增益非真实遍计，于一切法无生离贪著，摧毁一切分别自性，是胜义谛。因为超胜于其他有所得义之般若，故为最胜。
由此所摄持之布施等，亦胜于非此所摄持之布施等。因为最胜故，得波罗蜜多之名，即是一切最胜。
当时依何而住，即是心缘于何处而住。我修习般若波罗蜜多时，无所住而修习般若波罗蜜多。即是于般若波罗蜜多中，无有任何所住处及能住者，如何能修习彼，因为一切法极无生故。般若波罗蜜多之相为无执著故。
若有所住于某处，则为邪智，岂能修习般若波罗蜜多？为明此义，文殊问道：'于无所住，如何能修习般若波罗蜜多？'此于众中如是显示：若于所修习或所熏习之事物，心不相续安住，如何能称为修习？

། །།བམ་པོ་གཉིས་པ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་ཀྱང་གང་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། གང་ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་ཉིད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མི་གནས་པ་ལས་གཞན་དུ་བསྒོམ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པར་བསྟན་ཟིན་ཏེ། འདི་ཉིད་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།ལེན་པ་མེད་པ་དང་གཏོང་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་ཁྱོད་གང་གི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་དེའི་ཚེ། ཁྱོད་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་དང་། ལམ་གྱི་ སྒྲས་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་འབྲི་ཞིང་འགྲིབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བར་བལྟའོ།།ལན་ནི་དེའི་ཚེ་བདག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འཕེལ་བའམ། འབྲི་བར་འགྱུར་བ་ཅི་ཡང་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་བའི་རྩ་བ་འཕེལ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཟད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་དང་འགལ་བ་མེད་ཀྱི།འདིར་ནི་ཡོངས་སུ་ལེན་པ་དང་གཏོང་བའི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། རློམ་པའི་བདག་ཉིད་པས་ན་བསྒོམ་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་འདི་ཉིད་འོག་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ལ་ཆོས་འགའ་ཞིག་ འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་མཆིས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འགའ་ཞིག་འཕེལ་བའམ། སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་བྲིའོ་ཞེས་གང་ལ་བསམ་པ་ཡོད་པ་དེ་ལ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྒོམ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར།དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་མ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གང་ལ་ཆོས་འགའི་དངོས་པོ་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་རམ། འབྲི་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གནས་ཤིང་འཇུག་པ་དེ་ནི་སྒོམ་པ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་འགལ་བའི་ ཆོས་དང་ལྡན་པ་སྒོམ་པ་ལས་ལོག་པར་བསྟན་ནས་སྒོམ་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མི་སྤོང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་མི་སྤོང་མི་ སེལ་ལ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་མི་ལེན་མི་འཛིན་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟར་ལེན་པ་མེད་པ་དང་གཏོང་བ་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་གང་ཡིན་སྙམ་པ་ལ། གཏན་ཚིགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པས་ཆོས་གང་ལ་སྤང་བ་འམ་བླང་བར་བྱ། བླང་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་ནི་སྐྱོན དང་ཡོན་ཏན་མཐོང་བ་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་འདི་ནི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་གཉིས་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། གཏང་བ་འམ་གཟུང་བ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་བསྡུ་ བར་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་འཁོར་བའི་སྐྱོན་དུ་ཡང་མི་མཆི་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གང་འཁོར་བའི་སྐྱོན་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་བྱས་པ་སྐྱེ་བ་དང་རྒ་ཤི་ལ་སོགས་པ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཡོན་ཏན་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ ཀྱི་ཕྱོགས་བསྒོམས་པས་བྱས་པ་རྣམས་སུ་མི་མཆི་ཞིང་མི་སེམས་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ།

第二品。文殊师利以'不住于任何处'等言教如是宣说：不住于任何处即是般若波罗蜜多无执著的特征，除了不住之外别无修行。已经宣说了安住于般若波罗蜜多，安住于此的菩萨必定成就佛果。
应当宣说无取无舍等。当你修习般若波罗蜜多时，你的善根波罗蜜多等增长广大，而其他道声则减少衰退，应当如是了知。
答复是：'那时我的善根既不增长也不减少。'为什么呢？善根增长和不善灭尽与般若波罗蜜多的修习并不相违，这里是针对取舍之心而言，因为执著的本质与修行相违背。
因此下文以'世尊，若有任何法增长和减少'等来说明此义。若有人认为布施等法有所增长，或吝啬等有所减少，则此人无有般若波罗蜜多的修行。
为什么呢？因此说'此非修习般若波罗蜜多'等。应当了知，若为增长或减少某法而安住修行，此非修行。
如是说明与修行相违的法已，为显示随顺修行之随行，故说'世尊，既不舍凡夫法'等。不舍不除凡夫法贪欲等，不取不执佛法力等，此是修习般若波罗蜜多。
问'为什么'是在询问无取无舍的理由。为显示理由，故说'世尊，如是修习般若波罗蜜多'等。安住于般若波罗蜜多一切法不可得的本性中，于何法可舍可取？取舍等是从见过失和功德而生，非从他处。
此般若波罗蜜多的修习是不见过失和功德二者，无有可舍可取。为总结其理由，故说'世尊，既不趣向轮回过失'等。不趣向不思维轮回过失即贪欲等所造的生老死等，以及涅槃功德即力无畏等修习菩提分所造者，此是修习般若波罗蜜多。

།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་དོགས་པ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་འཁོར་བ་ཉིད་ཀྱང་རེ་ཞིག་མི་མཐོང་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་གསུངས་སོ།།འཁོར་བ་ཉིད་ཀྱང་རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་ལ་ལྟོས་ཏེ། རེ་ཞིག་མི་མཐོང་བའོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཉིད་ཀྱང་རེ་ཞིག་མི་དམིགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདིར་ཡང་རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའི་རིམ་པ་ནི་ཡོན་ཏན་ལ་ལྟོས་པའོ། །དེ་དག་ནི་རང་གིས་མི་དམིགས་པའི་དོན་ལ་ཉེ་ བར་གཏོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཆེད་དུ་བྲིས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་བླང་བ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་བླང་བ་འམ་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཐ་དད་པ་འགའ་ཞིག་གིས་བླང་བ་ ནི་བླང་བའོ།།ཐ་དད་པ་མེད་པར་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི་གཟུང་བ་སྟེ། བླང་བ་དང་གཟུང་བ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྨོས་པའི་ཕྱིར་དོན་དེ་ལྟར་དབྱེའོ། །ལམ་གྱི་སྒྲ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་འདོར་ཞིང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ། མ་ མཆིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱར་རོ།།བླང་བ་མེད་པ་དང་དོར་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མདོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ ལྡན་འདས་གང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་འགྲིབ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ་དང་ལྟ་བས་བྱས་པ་དག་འགྲིབ་ཅིང་ཟད་པ་དང་། ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་སྒོམ་པ་ རྣམས་འཕེལ་ཞིང་ལྷག་པར་རྒྱས་པར་གྱུར་པའི་དངོས་པོ་གང་མི་དམིགས་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ།།དེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ལ་འགྲིབ་པ་དང་འཕེལ་བ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྐྱེ་ བ་མ་མཆིས་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དེ།དེ་ལ་ནི་འགྲིབ་པ་མེད་འཕེལ་བ་མེད་དེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་བཞིན་དུ་འདུག་པའི་ཕྱིར་དང་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འགྲིབ་པ་མེད་ལ་གཉེན་པོ་འཕེལ་བ་མེད་དོ། །འགོག་པ་ལ་ཡང་མི་རྟོག་པས་ན་ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཆོས་གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་སྐྱེ་བ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་སོགས་པ་འགག་པར་རློམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་སྒོམ་པ་གང་ལ་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ།།དེ་ལྟར་གང་གིས་དངོས་པོར་རྟོག་པ་བསལ་ནས་འབྲས་བུ་ལ་རྟོག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་རང་གི་གནས་ངན་ལེན་དང་། དེའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་རྣམས་འགྲིབ་ པའམ་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་རྒྱས་པར་མི་བགྱིད་ཅིང་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དེ་ལྟར་སྒོམ་ཞིང་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ།།དེ་ལྟར་རྒྱུན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ། །ཚད་ མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།ད་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་འཐོབ་པ་བརྗོད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཡིན་ཏེ་ བསམ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ།

如果问为什么的话，这是对'为什么'的疑问，世尊说道：'暂且连轮回都不见'等等。'暂且连轮回'是就过患而言，暂且不见。'涅槃也暂且不见'，这里的'暂且'的次第是就功德而言。这些是为了引导自己不见的意义，因为是为此而写的。世尊说'任何法都无所取'等等是总结。'任何佛法都无所取或执'中，以某种差别而取是取，无差别而成为其本性是执，因为同时说取和执两者，所以这样分别其义。道的声音在一切处都是相互观待。舍弃凡夫法而出离，'无'字贯通一切。已经说明了无取无舍等。
现在要说慈等和空性。为了如实略说无量等和空性，世尊说'任何法都无有减'等等。'任何法'是说对于自己的违品贪等和见所造作的减少灭尽，以及修习无量等和空性的增长广大之事都不可得，这就是修习般若波罗蜜多。
如果问这又是为什么，为此世尊说'以无生故无有减增'。无生即是真如，它无有减增，因为一切时都如是安住且是无为的缘故。因此违品无减而对治无增。对灭也不分别，为了显示这是修习般若波罗蜜多，世尊说'任何法'等等。清净法生起和烦恼杂染等灭尽的执著，这样的修习也是不存在的，这就是修习般若波罗蜜多。
如是遣除了实事分别后，为了遣除对果的分别，世尊说'任何法都不如何使自己的习气和对此的愚痴减少或使清净功德增长，世尊，如是修习发心即是修习般若波罗蜜多。'如是相续发心即是修习般若波罗蜜多。
已经说明了无量等和空性。现在说获得佛果，即'世尊复次'等，力、无畏等佛法都是不可思议法，因为不能思议的缘故。

།ཉི་ཚེ་བའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཡིན་ཏེ་ཉི་ཚེར་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སྨོན་པ་ནི་འདོད་པ་མེད་པའོ། །ཉི་ཚེ་བ་སྨོས་པ་ནི་མི་སྨོན་པས་ཁྱད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་གཉིས་ཀར་ རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་དབུ་མའི་ལམ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།ཚིག་གི་ཟླ་བསྟན་པ་ཀུན་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །མི་སྨོན་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། དགོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་ལེ་ལོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ལ་ སྨོན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་རྣམ་པ་ཐ་མ་ཉིད་བསྟན་ཏེ།དེ་ཡང་མཆོག་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་གཙོ་བོ་དམ་པ་བྱ་དཀའ་བ་མཐའ་ཡས་པ་ཤིན་ཏུ་འབད་པས་སྨོན་ཅིང་བཙལ་བར་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཀྱང་གི་སྒྲས་ནི་གང་གིས་དང་ཇི་ལྟར་གང་གི་ དོན་དུ་སྨོན་པ་ཡང་རིག་པར་བྱ་སྟེ།ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྨོན་ཅིང་བཙལ་བྱར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་བསྡུ་བ་ བརྗོད་པར་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཆོས་འདི་དག་ནི་མཆོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཉེ་བར་མི་གནས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་འཇུག་པའོ། །དེ་སྟོན་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་བྱང་ཆུབ་ ཀྱི་ཕྱོགས་དང་ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འདི་དག་ནི་མཆོག་གོ།།སེར་སྣ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་དང་གནོད་སེམས་དང་ལེ་ལོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འདི་དག་ནི་ཐ་མའོ་ཞེས་དེ་ལྟར་མཆོག་དང་ཐ་མ་ཡིན་པར་རྟོག་པས་མི་གནས་པའོ། །དེ་ལྟར་ཅིའི་ཕྱིར་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ ཕྱིར་ཆོས་གང་དག་མཆོག་དང་ཐ་མར་གྱུར་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་མི་དམིགས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་མཆོག་གང་དག་བླ་ན་མེད་པའི་དོན་འདྲེན་པར་བྱེད་པས་ན་མཆོག་གོ། །ངན་སོང་ལ་སོགས་པ་འདྲེན་པར་བྱེད་པས་ན་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐ་ མའོ་ཞེས་ཆོས་དེ་ལ་ཡང་མི་དམིགས་སོ།།དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་མི་དམིགས་པས་མཆོག་ཉིད་དང་། ཐ་མ་ཉིད་དུ་མི་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རྗེས་སུ་གཏད་ དེ།བརྩོན་ཞིང་མ་བྲལ་བའི་རིགས་ཀྱི་བུ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་སོ། །དེས་རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ཟིན་པར་བསྟན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཚད་མེད་ པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ནད་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་བརྗོད་པའི་ཆེད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ནི་ཆོས་གང་ལ་གང་མཆོག་ཅེའམ་ཐ་མ་ཞེས་མི་རྟོག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།མངོན་པར་ཞེན་པའི་ནད་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། སྲིད་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དངོས་པོ་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ལ་ཐ་མ་དང་། མཆོག་ཏུ་ལྟ་བས་ཀུན་ཏུ་ཞེན་ཅིང་ ཆགས་པ་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པའོ།།དེ་ཉིད་ཡུན་རིང་པོར་དབྱེན་དང་རྩོད་པ་དང་འགྱེད་པ་དང་མི་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ནད་དོ།

这是凡夫和声闻等的法，因为是局部性的。不希求是指无欲。提到局部性是为了表明不希求的特点。这是远离二边执着的中道。对于所有词句的对应也应当如是了知。
不希求也有三种：因为无需要、因为懈怠、因为不能。然而'世尊于何希求'等所说的是指最后一种，由于佛果是最殊胜的，作为至高无上、难行无边、需要极大精进来希求和寻求的，是不存在的。
'亦'字表明应当了知以何、如何、为何而希求，因为不存在所以不能希求和寻求。如是修习即是修习般若波罗蜜多。已说明获得佛果。
这是说明摄集一切清净分，即世尊所说'如是修习般若波罗蜜多，即是这些法是最胜'等。'不住著'是指不执着。这是说明不执着波罗蜜多、空性、菩提分、无量等法是最胜，不执着悭吝、破戒、害心、懈怠等法是最劣，如是不住著于最胜和最劣的分别。
为何如此呢？因此说'于彼成为最胜最劣之法亦不可得'。波罗蜜多等最胜法能引导至无上义故为最胜，悭吝等因能引导恶趣等故为最劣，于此等法亦不执着。
如是由于不执着清净和染污诸法，不分别最胜性和最劣性，对此般若波罗蜜多修习的瑜伽三昧专注精进而不离的善男子，于一切法皆不执着。由此说明摄受一切清净分，表明若为般若波罗蜜多所摄，则一切波罗蜜多、空性、无量、菩提分等皆得摄受，与经文相符。
已说明摄受一切清净法。现在为了说明能摧破一切执著病，世尊说'修习般若波罗蜜多即是于任何法都不分别何为最胜何为最劣'。
什么是执著病呢？对于有、受用事物、内外诸法执著最劣和最胜见解而贪著，即是执著。此即长期产生分裂、争论、斗争、不和等害，以及生起悭吝等，故为病。

 །དེ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད་ཅིང་གཏན་ནས་འབྱིན་པ་ནི་ མཆོག་ཉིད་དང་ཐ་མ་ཉིད་དུ་མི་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་དང་གཞན་དག་ཀྱང་དེ་ལ་འགོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་གཏན་ཚིགས་གང་གིས་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བར་ལ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་འདུས་མ་བྱས་པའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་དག་ཀྱང་གཟུང་ངོ་། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱི་དང་ནང་མ་སྐྱེས་པའི་ངོ་བོ་སྟེ། དེ་ལ་ མཆོག་དང་ཐ་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་བསྒོམས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞི་བ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་སྐད་ ཅེས་གསོལ་པ་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་སྔ་མ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བྱའོ།།གསོལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨྲས་པའོ། །འདི་སྐད་ཅེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་བའོ། །བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུངས་ པའོ།།འཇམ་དཔལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཙོ་བོ་མཆོག་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་ཚིག་ཟུར་གྱིས་དྲིས་པ་དང་འདིར་ལན་ནི། བཟུང་དུ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་མཆོག་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པའི་གནས་ལ་གཟུང་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་མེད་ན་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཛིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་མི་མངའོ། ། དེ་བས་ན་དེ་དག་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །དོན་དམ་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའོ། །སྟོང་པར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དབེན་པའོ། ། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ལགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་མཚན་ཉིད་གཅིག་ཉིད་དུ་མཉམ་ཞིང་ཐ་མི་དད་པར་མཁྱེན་ཏེ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ལགས་སམ། དེ་སྐད་ཞུས་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་དེ བཞིན་ཏེ་ཞེས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་སོ།།འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མཆོག་གམ། ཐ་མ་ཞེས་བགྱི་བ་མཆིས་སམ་ཞེས་དྲི་བ་ཉིད་ལན་དུ་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མཆོག་དང་ཐ་མ་མཆིས་སམ་ཞེས་ཚིག་ཟུར་གྱིས་དྲིས་པ་ནི་དེ་གཉི་ ག་ཡང་མཆིས་པ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་རིགས་པ་སྨྲས་པས་དགྱེས་ནས་འཇམ་དཔལ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་སྟེ། གཞན་ དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ།།གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ནས་དེའི་བག་ལ་ཉལ་དང་བྲལ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ རྣམས་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འདི་ལས་གཞན་མཆོག་དམ་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་མེད་པས་བླ་ན་མེད་པའོ།

摧毁一切并彻底根除的，是修习不分别最上与最下的般若波罗蜜多，并引导他人趣入此道。'为何如此'是指以何种理由而说此不分别。因此，世尊说'于无生'等。关于真如、实际乃至一切法，其中'乃至'一词也包含其他无为法的异名。'一切法'是指内外诸法无生之体性，其意为'于此无有最上与最下'。
'世尊，如是修习即是修习般若波罗蜜多'是总结语。这是说明息灭对涅槃的执著，其中'如是请问，世尊'等所说的'如是'是指前述那样的情形。'请问'即是说。'如是'是指下文所说。'宣说'即是说。
'文殊，佛法'是指佛陀自性之法，力、无畏等一切方面殊胜，因此以婉转语气问道'岂非最上、最胜'。此处回答是：'以无所取故，诸佛法是最胜。'由于无有趣入与退出处的所取分别，无此则无能取分别。
因此，这些在世俗谛中是最胜，但在胜义谛中则不然。所以世尊说'一切法空'等。'一切法'即色等。'空'即离自性。'如是如来是否现证圆满菩提'是指直接了知一相平等无差别而现证圆满菩提，如是请问时，世尊以'是这样'予以印可。
圣文殊师利以'世尊，于空性有最上或最下否'的问题作为回答，以婉转语气问'于空性有最上与最下否'，意即'二者皆无'。世尊也因其所说合理而欢喜，对文殊说'善哉！善哉！'。'文殊，是这样，如你所说'是印可之语，直至'不是其他'。
说明诸佛法远离所取能取虚妄分别后，为显示远离其习气，故说'文殊，诸佛法是无上否'等。因为无有其他更殊胜的最上法，故为无上。

 །དྲིས་པ་དང་འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ་དེ་དེ་ལྟ་ལགས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་ ལགས་ཀྱི།དེ་ལས་གཞན་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་གསུངས་སོ། །འདིར་གཏན་ཚིགས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་ལ་བག་ཆགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཅུང་ ཟད་ཙམ་དང་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་མ་མཆིས་ཤིང་མཆིས་པ་མ་ལགས་སོ།།དེའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་ཏེ། རིག་པར་བྱར་མེད་དོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྒྱུ་བའི་གནས་སྐབས་ལྟ་རེ་ཞིག་རིང་དུ་ཞོག་གི་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་དེའི་བག་ཆགས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ཡང་གི་སྒྲའི་དོན་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བླ་ན་མེད་པ་དེ་དག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མཆོག་ཉིད་དང་། བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་གནས་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མཆོག་དང་ཐ་མ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་དང་། གོང་མ་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞི་བ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་སྒྲུབ་པའི བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་སྲུང་བ་དང་སྐྱོབ་པ་དང་སྦ་བ་མཛད་དོ།།དེ་ལ་སྲུང་བ་ནི་སྒོམ་པ་འཕེལ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པར་མཛད་པའོ། །སྐྱོབ་པ་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་གནོད་པ་ལས་སྐྱོབ་པའོ། །སྦ་བ་ནི་ཐེག་པ་དམན་པར་འཕྲོ་ཞིང་གཡེང་བ་མེད་པར་ བྱེད་པའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་སྤངས་ནས་ཐེག་པ་དམན་པ་ལས་འདས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཐོབ་པར་མཛད་ཅིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་མཛད་དོ་ཞེས་གང་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་མི་འབྱུང་བ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་ཟིན་པའི་ངོ་བོ་རྣམས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་སྒྲུབ་པ་སྟེ། བསྙེན་པར་བྱེད་ངེས་སུ་མཐུན་པར་བྱེད་པའོ། །དེའི་དངོས་པོ་ནི་ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ།།དེའི་དོན་དུ་འཇུག་པར་མི་བྱེད་འབྱུང་བར་མི་བྱེད་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་སྤོང་བ་དང་དོར་བར་མི་བགྱིད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་འཐོབ་པ་ཡང་མ་ལགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་མ་ལགས་ པའོ།།འཛིན་པ་ཡང་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་འམ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཟིན་ཏེ། ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་པ་ནི་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ ཁམས་དག་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་འཛིན་པ་ནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བར་དུ་བྱེད་པ་དེའི་ཇི་ལྟར་དགེ་བའི་ཆོས་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དང་།སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་བར་དུ་མི་ཉམས་ པར་འགྱུར་བ་དང་།ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་པས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པར་འགྱུར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བསྲུང་བ་དང་བསྐྱབ་པ་དང་། སྦ་བར་མཛད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བུ་མང་པོས་མའི་ནད་བསལ་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པའི་དཔེས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྲུངས་པ་ལ་སོགས་ པ་བསྟན་ཏེ།དེ་ལ་བུ་ལྟ་བུ་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ།

问此事时，文殊师利回答说：'确实如此'，并承认说：'佛法是无上的，除此之外别无其他。'
在此以理由说'世尊如是于彼等'等，于佛之自性法中，丝毫也没有习气相的法，不存在也不会存在。因此不可得，不可了知。暂且不说分别念转起的阶段，就连其习气在佛法中也不存在，这是'也'字的含义。
因此，佛陀无上法在世俗谛中是最胜和无上的，这是执著涅槃的所依。但在胜义中，空性无有最胜与最劣，既无无上性，也无有上，故能息灭执著涅槃。
现在要说佛所说等。诸佛世尊对精进修习般若波罗蜜多的菩萨作守护、救护和隐藏。其中守护是使修习增长且不退失。救护是救护免于他人危害。隐藏是使不散乱于小乘。
为显示何为般若波罗蜜多之修习，即是于何处不生起诸世俗分别念：菩萨舍凡夫法，超越小乘，获得佛法并行持佛业。世尊又说'若于佛法'等，即是成办已宣说的佛法之本体，故称修习，即是亲近、随顺。
其事即是修习性。乃至不趣入、不生起、不修习为止。不舍弃、不远离凡夫法。获得佛法也不是，即是不得。执持也不是，即是不生起或不执持之义。
已说诸佛所说等。如二万五千颂等中所说：十方世界诸佛世尊为使受持乃至作意此般若波罗蜜多者善法增长，布施波罗蜜多乃至一切种智不退失，不为慢等所胜，而作守护、救护和隐藏。如以众子除母病喻说明佛的守护等，其中如子即是诸佛世尊。

 །མ་ལྟ་བུ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །དེའི་ནད་ལྟ་བུ་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམས་པས་སྤང་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རང་རང་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དང་དེའི་བག་ལ་ཉལ་ལོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འབྱུང་ བ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་དོན་འདི་གསལ་བར་བསྟན་མོད་ཀྱི་ཡི་གེ་མངས་སུ་དོགས་པས་མ་བྲིས་སོ།།སྲོག་གཅོད་པ་མེད་པ་ནས་བརྩམས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཚུལ་ལ་རང་ཡང་གནས་ཤིང་སེམས་ཅན་རྣམས་དགོད་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་སྤང་བ་དང་བླང་ བའི་ཆོས་རྣམ་པ་གཉིས་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་ཤིང་བསམས་པ་མེད་པར་སྤང་བར་བྱ་བ་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་བསླང་སྟེ།བླང་བར་བྱ་བ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་རང་གནས་ཤིང་གཞན་ཡང་དགོད་པར་མི་ནུས་པས་ཆོས་དེ་དག་ལ་ གདོན་མི་ཟ་བར་བསམ་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་དགོས་སོ།།གང་ཞིག་དག་གིས་དབེན་པར་བསྒོམས་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་མི་སེམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྤང་བར་བྱ་བ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་།དྲན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་མི་སེམས་ལ་མྱོང་ཞིང་དམིགས་པས་རྣམ་པར་མི་རིག་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ། །གཏན་ཚིགས་བསྟན་པས་གསལ་ བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་སེམས་སམ་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དྲིས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་ལ་མི་སེམས་སམ་ཞེས་ཚིག་ཟུར་གྱིས་བསྟན་ཏེ། དེ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ནི་ངེས་པར་བྱ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོས་པའོ། ། གལ་ཏེ་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་མཐོང་ན་ནི་བདག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཆོས་ཅན་སངས་རྒྱས་དང་། དེའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བྱ་སྟེ། ཅི་སྟེ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་ཅིང་རང་གི་ངོ་བོ་གྲུབ་པར མཐོང་ན་ནི་སེམས་ལགས་སོ།།ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་སེམས་པར་མི་བགྱིད་དོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པ་དངོས་པོར་སེམས་པར་བགྱིད་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ནི་འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས།ཆོས་གང་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་ཏེ། སྤང་བར་བྱ་བ་དང་བླང་བར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོག་ཅིང་། རྣམ་པར་རྟོག་ པས་ཉེ་བར་གནས་ཤིང་ཞུགས་པ་མ་ལགས་སོ།།འདི་དག་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྟོག་པ་སྟོན་ཏེ། འགྲོ་བ་ལྔའམ་དྲུག་ཏུ་སོ་སོར་འགྲོ་བས་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའོ། །དེ་དག་གི་ཆོས་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་ཏེ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ པའོ།།བདག་དུལ་བ་དང་ཞི་བ་དང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་སོ། །འཛིན་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སོ། །སྟོབས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ སོ་ཞེས་ཆོས་གང་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ལགས་སོ།

如此这般即是般若波罗蜜多。其病态即是以见道和修道所应断除的各种分别念以及其习气。在如来出世说法经中也明显阐述了这个道理，但因担心文字太多而未写出。
从不杀生开始，自己安住于一切种智的方式中，并安立众生于其中。对于应断除和应取受的两种法要详细了知，若无思维则不能从应断除的不善等中提升，也不能自己安住于应取受的能获得一切种智的善法等中并安立他人，因此对这些法必须要思维和了知。
为了显示某人于寂静处修行即是修习般若波罗蜜多，所以说'于任何法都不作意'等。对于应断除的凡夫等相关法和应取受的圆满佛陀之法，都不以忆念分别念而作意，不以领受缘取而了知，这就是修习般若波罗蜜多。
为了以理由明显显示，世尊问文殊:'你不思维佛法吗？'以言词暗示'不思维那些佛法吗？'这是因为必须要忆念的缘故。
'若我见到佛法圆满成就，我则思维佛法'中，佛法是指具法佛陀和其诸法，若见到圆满成就和自性成立则会思维。因为未见圆满成就故不作意思维。
如是若对非圆满成就的事物作意思维，即非般若波罗蜜多。为显示此义，从'修习般若波罗蜜多即是这些'等直至'于任何法都不以分别念安住'之间所说：于任何应断除和应取受的具法与法都不详细分别，不以分别念安住和趣入。
'这些是凡夫法'等是显示详细分别：因为各别趣入五道或六道故称为凡夫。他们的法即是凡夫法，即贪欲等。调伏自心、寂静、究竟涅槃等这些是声闻法。执著增益等这些是缘觉法。力等这些是圆满佛陀之法，于任何法都不以分别念安住。

།འདིར་གཏན་ཚིགས་ནི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པའི་རིགས་ཀྱི་བུས་ཆོས་དེ་ཉིད་ཀྱང་མི་དམིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཐ་སྙད་གདགས་པར་འོས་པའི་ཆོས་བདག་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ ཀྱང་མི་དམིགས་ཏེ་མི་མཐོང་ངོ་།།བདག་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་བསྟན་ཟིན་པའི་ངོ་བོའི་ཆོས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་ཅིང་བསྟན་པ་བདག་དེ་མི་དམིགས་སོ། །སློབ་པ་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཟག་བདུན་ནོ། །མི་སློབ་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའོ། །རང་སངས་རྒྱས་ ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ།བསེ་རུ་ལྟ་བུ་དང་། ཚོགས་དང་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ལ་བསེ་རུ་ལྟ་བུ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཀྱི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཡང་མི་སྐྱེད་པའོ། །ཚེ་ཡོངས་སུ་བརྗེས་ནས་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་དང་། འཕགས་ པའི་ལམ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅིང་དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་དང་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཐུག་པའི་རང་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ།།ཚོགས་དང་སྤྱོད་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཁ་ཅིག་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བསྟེན་ནས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཡང་སྐྱེད་པར་ བྱེད་ཀྱི།དགེ་སྦྱོང་གི་འབྲས་བུ་དང་འཕགས་པའི་ལམ་ནི་མི་སྐྱེད་དོ། །ཚེ་ཡོངས་སུ་བརྗེས་ན་ས་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་བསྐྱེད་ནས་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཕྱིན་པའི་རང་བྱང་ཆུབ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་དོ། །གཞན་དག་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ངེས་པར་ འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་ཡང་སྐྱེད།འཕགས་པའི་ལམ་ཡང་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཀྱི་ཤིན་ཏུ་མཐར་ཕྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་རང་བྱང་ཆུབ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་དོ། །ཚེ་ཡོངས་སུ་བརྗེས་ནས་ནི་རང་བྱང་ཆུབ་དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པ་དེ་དག་གསུམ་ཆར་ཡང་ལུང་ལས་གཅིག་ཏུ་ང་རྒྱལ་ ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་པར་བཞག་སྟེ།ང་རྒྱལ་ཆེན་པོ་དང་འབྲིང་དང་ཆུང་ངུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསེ་རུ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པར་དབྱེའོ། །དེ་དག་གི་ཆོས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ ཞེས་བརྗོད་པའི་ཆོས་དེ་ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་བདག་ལ་སོགས་པར་བརྗོད་པར་རུང་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་མི་དམིགས་ཤིང་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་སྒོམ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་བརྩོན་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་སྙམ་དུ་དབང་སྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། མནར་མེད་པ་ལ་ཐུག་པའི་བར་འདི་ནི་འདོད་པས་རབ་ཏུ ཕྱེ་བའི་ཁམས་ཡིན་པས་འདོད་པའི་ཁམས་སོ།།གནས་གཙང་མ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཚངས་རིས་ལ་ཐུག་པའི་བར་འདི་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཁམས་ཡིན་པས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སོ། །འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པ་ནས། ནམ་མཁའ་ མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཐུག་པའི་བར་འདི་ནི་གཟུགས་མེད་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པས་གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་སོ།།རབ་ཏུ་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་བསྡུ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ཟད་པས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཁམས་དང་། དེ་ལས་གཞན་པའི་ ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པས་སྤངས་པའི་ཁམས་རྣམས་ཡོངས་སུ་བཟུང་ངོ་།།འགོག་པའི་དབྱིངས་སུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་ཞེས་བགྱི་བ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་དེ་ལྟ་བུར་མི་སེམས་སོ།

此处关于理由，说'精进修习瑜伽的善男子也不执著法性'等。对于应当假名安立的法、我等性也不执著、不见。对于已经宣说的我等自性之法，所谓凡夫之法而说明的我，也不执著。
学人是预流等七种补特伽罗。无学是阿罗汉。独觉有两种：即犀角喻独觉和部行独觉。其中犀角喻独觉依止善士而成熟相续，但不生起顺决择分。命终后则生起顺决择分和圣道，成就沙门果及究竟的自觉。
部行独觉也有两种：有些依止善士而成熟相续，也生起顺决择分，但不生起沙门果和圣道。命终后生起圣道，但不现证究竟的自觉。其他的则依止善士而成熟相续，也生起顺决择分，也生起圣道，但不现证究竟相的自觉。命终后则证得自觉。
这三种在经典中都被安立为专一修慢行者，因为是大、中、小慢的缘故，而分为犀角喻等。他们的法称为独觉法，这些名称都是相互观待的。
所说的正等觉的法，极其适合称为我等的法，是不可得、不可执著的。如是修习补特伽罗无我即是修习般若波罗蜜多。
关于法无我，说'世尊，精进修习般若波罗蜜多瑜伽的善男子'等。该善男子的分别念想：从自在天等乃至无间地狱，这是由欲望分别的界，故为欲界。从净居天等乃至梵众天，这是由色分别的界，故为色界。从无想无所有处等乃至空无边处，这是由无色分别的界，故为无色界。
'又'字所摄的是由贪欲尽而离贪的界，以及由其他烦恼尽而断除的诸界。'灭尽界'是指不作如是分别：'这是诸法完全灭尽'这样的分别念。

 །འདིར་དོགས་ནས་གཏན་ཚིགས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་དེས་ཞེས་ བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་དང་ལྡན་པའི་རིགས་ཀྱི་བུས་སོ། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་འགོག་པའི་ཆོས་ཟད་པའི་རང་གི་ངོ་བོའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་མི་མཐོང་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ བདག་མེད་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་སྒོམ་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ནི་རྟོག་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཚུལ་ལ་རང་གནས་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་འགོད་པ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།རབ་ཏུ་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་ཐོབ་པ་དང་ཡོངས་སུ་སྤང་པའི་ཆེད་ཡིན་ལ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་འདི་ཡང་སངས་རྒྱས་ཉིད་དང་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་གཉིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འཐོབ་ པ་དང་།ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཆེད་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དགོས་པ་དང་བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་རྣམས་ལ་མི་རྟོག་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་པའི་ ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་གང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཕན་པ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདོད་པ་འམ་མི་འདོད་པ་མ་ཐོབ་པའམ་ཐོབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་གང་ལ་ཡང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་འམ། གནོད་པ་སེལ་བར་ཡང་མི་བགྱིད་ཅིང་མི་ སྒྲུབ་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ།།ཕན་པ་མ་ཐོབ་པ་སྒྲུབ་ཅིང་གནོད་པ་ཐོབ་པ་སེལ་བར་མི་བྱེད་པའོ། །འམ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་འདི་ལ་གཏན་ཚིགས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ སྒོམ་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྦྱིན་པར་བགྱིད་པ་པོ་ཡང་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།འདི་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་བསྟན་ཟིན་པའི་ངོ་བོ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྦྱིན་པར་བགྱིད་པ་པོ་ཡང་མ་ལགས་ཏེ། དེས་ན་ འབུལ་བར་བགྱིད་པ་པོ་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་གཅོད་པར་བགྱིད་པ་པོ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེལ་བར་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མི་འགོག་ལ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དོན་དེ་ཉིད་ནི་གཞུང་འཛུགས་པར་བྱེད་པའོ།།གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་སྟེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་དངོས་པོ་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་འགོག་ཅིང་ཟད་པར་མི་བྱེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དངོས་པོ་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་མི་འཐོབ་ཅིང་ཡོད་པར་མི་བྱེད་ དེ།ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་ཐོབ་པ་པོ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་དངོས་པོ་མེད་པོའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ལན་དུ་མར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །འདིར་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་བསྟན་ཟིན་ཏོ།

在此为了断除疑虑而说'世尊如是彼'等言。'彼'是指具有修习般若波罗蜜多的善男子。不见能遮贪等法的灭法自性，因为一切法无生。应知如是修习二无我相的般若波罗蜜多修习是无分别自性。
已说安住一切种智之理并安立诸有情。现在当说布施等回向菩提。一切趣入都是为了获得所欲及非所欲、舍弃。此布施等回向菩提也是为了次第获得佛性及舍弃凡夫性。如是生起分别。
于此，因为一切法无生，应当修习般若波罗蜜多而不分别目的、作者及业，为次第显示故。世尊又说'于任何法亦无利益'等言。于所欲或非所欲未得或已得法的自性中，次第不作亦不成办利益的成办或损害的遣除，此是修习般若波罗蜜多。
不作未得利益的成办及已得损害的遣除。'或'字表示互相观待。对此义理，世尊以此为因说'如是修习般若波罗蜜多非是诸佛法的施予者'等言。如是，因为已说修习般若波罗蜜多的自性非是诸佛法的施予者，故'非是施与者'是词义。'非是诸凡夫法的断除者'是词义为非是遣除者。
因此，世尊以'不遮诸凡夫法'等言即是安立此义。'如是'即是'如此'，不遮不灭无生的诸凡夫法事物，不得不成无生的诸佛法事物。因为所得及能得者极无事物，如是已多次显示。
于此应知回向是三轮清净。已说布施等回向菩提。

 །དེ་ཡན་ཆད་ དུ་མཐོང་བའི་ལམ་སྐད་ཅིག་མ་བཅུ་དྲུག་བསྟན་ཟིན་ཏེ།དེ་ལ་བཅུ་དྲུག་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་སངས་རྒྱས་དག། །ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་མེད་པ་དང་། །རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་ནི་ཞལ་མི་བཞེས། །ཆེན་པོ་ཉིད་དང་མཚན་མེད་བཅས། །དཔག་མེད་པ་དང་མཐའ་མེད་དང་། །དེར་གནས་ པ་ཡི་གཟུགས་ལ་སོགས།།སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ངེས་འཛིན་དང་། །བླང་དོར་མེད་ལ་སོགས་པ་དང་། །བྱམས་ལ་སོགས་པ་སྟོང་ཉིད་དང་། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་འཐོབ་པ་དང་། །རྣམ་པར་བྱང་ཀུན་ཡོངས་བསྡུས་དང་། །མངོན་ཞེན་ནད་ཀུན་འཇོམས་པ་དང་། །མྱ་ངན་འདས་ འཛིན་ཞི་ཉིད་དང་།།སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བསྲུངས་སོགས་དང་། །སྲོག་གཅོད་མེད་པ་ནས་བརྩམས་ནས། །རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཚུལ་ལ་ནི། །བདག་གནས་སེམས་ཅན་འགོད་པ་དང་། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་བྱང་ཆུབ་ཏུ། །ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་ པ་སྟེ།།ལམ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པ་དངོས་པོའི་མཐའ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མཐོང་བའི་ལམ་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་པ་དང་། །ཐུགས་དགྱེས་པ་འམ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ནས། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། ། ཞེས་ལན་གཉིས་སུ་གསུངས་སོ། །འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་འདི་ལྟར་ཆོས་ཟབ་མོ་འདི་ལྟ་བུ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དངོས་པོའི་མཐའ་ལ་བྱའོ། །ཟབ་མོ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་འདེབས ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ།དོན་དམ་པར་རང་གི་ངོ་བོའི་ཆོས་མཐོང་བའི་ལམ་འདི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བསྟན་ཅིང་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱག་རྒྱ་འདི་གཞག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཆོས་བཅུ་དྲུག་འདི་ཉིད་ ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཕྱག་རྒྱ་དང་རྟགས་ཡིན་ཏེ། ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་ཚུལ་སོ་སོར་ངེས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་དག་གི་ཆ་ཕྲ་མོ་ཁོང་དུ་མ་ཚུད་པ་ཚུ་རོལ་ཉི་ཚེ་མཐོང་བ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་ཅིག་ཤོས་སུ་བྱེ་བྲག་མ་ཕྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས། བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར།ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཕྱག་རྒྱ་བཞག་སྟེ། གང་དག་ཆོས་འདི་ལ་འདོད་པ་དང་སེང་གེ་སྒྲས་སེང་གེའི་ཕྲུ་གུ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐོས་པས་མི་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྱག་རྒྱ་འདིས་ངེས་པར་བྱེད་དོ།།གང་དག་སེང་གེའི་སྒྲས་རི་དགས་གཞན་བཞིན་པ་དང་། །བ་ཚའི་ཆུའི་ནང་ནས་སྐྱེས་པས་ཆུ་ཞིམ་པོ་མི་འདོད་པ་བཞིན་འདི་ལ་མི་འདོད་ཅིང་སྐྲག་པར་བྱེད་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ནམ། བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པ་དམིགས་པ་ཅན་དག་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱག་རྒྱ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཙམ་ གྱིས་དགའ་ཞིང་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཡང་ན་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པར་བཟུང་སྟེ། དེ་དག་ནི་གཅིག་ཏུ་ང་རྒྱལ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་པར་གསུང་རབ་ལས་གཞག་གོ། །དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་གཅིག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་ནི་འདི་དག་གིས་སངས་རྒྱས་གཅིག་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་དེ་སངས་རྒྱས་གཅིག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པའོ།།ཡང་ན་སངས་རྒྱས་གཅིག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་གང་ཡིན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ།

以上已经讲述了见道十六刹那。其中十六是：真如与佛陀，互不相依止，以诸多方式不承许，具大性与无相，无量与无边，住于其中之色等，决定执为佛性，无取舍等，慈等空性，获得佛性，摄集一切清净，摧毁一切执著病，涅槃执著寂灭性，诸佛护持等，从不杀生开始，于一切种智法中，安住自身安立众生，布施等回向菩提，此即道智刹那。应当了知这些是止观所缘之实际。
如是宣说见道后，心生欢喜或承许，说'善哉善哉'两次。文殊你如是宣说如此甚深法，其中'如是'是指为何，'如此'是指所缘相之实际。'甚深'是因远离增益损减二边，应知是指胜义中以自性法见道向诸众生宣说解释，因为是此处的内容。
'安立此印'是指此十六种见道法本身是令人生信之因，故为印信与标志。为使未通达三乘各别方式之众生细微本性，仅见此岸片面，未能分辨菩萨与其他差别者，如实了知菩萨是大菩萨，你安立印信。凡是于此法欢喜且如狮子闻狮子吼般闻法不惧等者，以此印信决定他们是菩萨。
凡是如其他野兽闻狮子吼，如生于碱水中不喜甘水般，对此不喜且生畏惧的声闻乘增上慢者，或执著相的菩萨乘者，应知他们是缺乏菩萨标志印信者。'增上慢者'是声闻乘的差别，即仅以声闻菩提为满足而安住片面寂静的意思。
或者可理解为独觉乘者，因为经典中安立他们是专行我慢者。'他们非仅供养一佛'等，是指他们供养一佛即是供养一佛。或者可解释为'何为供养一佛'，而非如此。

 །འདི་དག་གིས་སངས་རྒྱས་གཅིག་ལ་བསྙེན་ བཀུར་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ།དེ་ལྟར་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ཡིན། སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐུལ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྐྲག་པ་ནི་སྔངས་ཤིང་སྐྲག་པ་སྟེ། ལན་འགའ་འབྱུང་བའོ། །དངང་བ་ནི་ རྒྱུན་དུ་སྐྲག་པའོ།།དངང་བར་འགྱུར་བ་ནི་བྲལ་ཡང་ཡང་བྱུང་ཡང་བྱུང་བྱེད་པ་སྟེ། རྒྱུན་དུ་འདུག་པའི་རིམས་དང་བར་བར་དུ་འབྱུང་བའི་རིམས་བཞིན་ནོ། །གཞན་དག་ན་རེ་ཆུང་ངུ་དང་འབྲིང་དང་ཆེན་པོའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ནོ་ཞེའོ། །དེ་དག་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་མི་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་ པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པས་བསྡུས་པའི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་མཇུག་ཐོགས་སུ་བསླབ་པ་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པས་བསྡུས་པའི་བསྒོམ་པའི་ལམ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཆུང་བའི་ཆུང་བ་ལ་སོགས་ལམ། །ས་དགུ་ལ་ནི་རྣམ་པར་དག། །ཆེན་པོའི་ཆེན་ པོ་ལ་སོགས་པའི།།དྲི་མ་དག་གི་གཉེན་པོ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པས་ས་གཉིས་པ་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པས་ས་གསུམ་པ་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་པའི་བྱེ་བྲག་གི་ ཕྱིར་འོད་འཕྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ས་བརྒྱད་གཞག་གོ།།དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་འདིར་མ་བཤད་དོ། །དེ་ལས་གཞན་དགུ་ནི་རིམ་བཞིན་སྟོན་ཏེ། བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནང་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བདག་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པར་སྤོབས་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།རྒྱ་ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པ་ཙམ་པས་ལྷག་པར་སྤོབས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འཇམ་དཔལ་སྤོབས་པར་གྱིས་ ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལ་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་མོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའོ། །ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་ པ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ།།ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། འདི་དྲུག་ཁོ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དང་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐབས་ལ་སོགས་པ་བཞི་ནི་འདི་དག་ཉིད་ཀྱི་གྲོགས་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་རྣམས་ཐབས་ལ་མཁས་པས་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པས་ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་གྲོགས་ཡིན་ནོ། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ལྷག་པར་ཆེ་བའི ཕྱིར་སྒོམ་པ་རྒྱུན་དུ་མི་ནུས་ཤིང་ཁམས་དམན་པ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཉམ་ཆུང་བས་དམིགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་ཡོངས་སུ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་ནང་དུ་སེམས་འཇོག་མི་ནུས་པ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་མངོན་པར་སྒྲུབ་མི་ནུས པ་རྣམས་བསོད་ནམས་ཅུང་ཟད་ཙམ་དག་བྱས་ཏེ་འདུག་པ་དེ་དག་ཚེ་ཕྱི་མར་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་བར་ཡིད་ཀྱིས་སྨོན་ལམ་བཏབ་བོ།།ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་བ་དེས་ན་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་ནུས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་གྲོགས་ ཡིན་ནོ།

这些是对一尊佛做承事供养，不是这样的而是对许多佛做了承事供养，对许多佛激发了善根，这是其含义。
恐惧是惊慌害怕，有时会出现。惊恐是持续的恐惧。变得惊恐是一再出现，就像持续存在的病和间歇性发作的病一样。
其他人说是小中大的差别。不是那样的就是不恐惧等。
如是以清净意乐所摄的见道之后，应当宣说以三学清净所摄的修道：'小中小等道，于九地清净，大中大等的，垢染之对治'。
其中以增上戒清净故第二地，以增上意乐清净故第三地，以增上慧清净差别故发光等八地安立。
其中如来地是以如来智慧集谛所得，故此处未说。其余九地依次宣说。
世尊开许故'我敢广说般若波罗蜜多'，广说是比前面所说更为详尽的意思。'文殊师利请开示'是世尊表示允许。
其中增上戒学是布施等三波罗蜜多。精进波罗蜜多遍一切处。增上心学是禅定波罗蜜多。增上慧学是般若波罗蜜多。
仅此六者能成就利益有情和断除烦恼。方便等四是这些的助伴。即以布施等摄受众生，以善巧方便令其行善，故方便波罗蜜多是增上戒学的助伴。
因现法中烦恼炽盛故不能持续修习，以下劣界增上胜解故增上意乐微弱，不能如实安住所缘而修禅定，不能成就出世间智慧，仅作少许福德而住的那些人，发愿来世烦恼微少。
以烦恼微少故能发起精进，因此愿波罗蜜多是精进的助伴。

།གང་གི་ཚེ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་། དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཉམ་ཆུང་བ་བཟློག་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་སུ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། སྟོབས་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་གྲོགས་ཡིན་ནོ།།ཡེ་ཤེས་གང་གིས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་སྒྲུབ་ནུས་པར་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདིའི་གྲོགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ས་གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ ནས།བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཆོས་གང་གི་གནས་པ་མི་དམིགས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་དེ་ལ་གང་ཆོས་གང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་ པ་པོའི་ཆོས་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གིའོ།།གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་གནས་པས་གནས་པའོ། །བསླབ་པ་འདི་ཉིད་ལ་བྱ་སྟེ། རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པའི་བདག་ཉིད་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་ནི་དེ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མི་དམིགས་པ་ནི་མི་མཐོང་བའོ། ། མི་གནས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སེར་སྣ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་དང་། གནོད་སེམས་ལ་སོགས་པ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་དང་མི་སྒྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མི་དམིགས་པ་སྟེ། གཉེན་པོ་དང་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་རྣམས་མི་དམིགས་པ་གང ཡིན་པ་དེ་སྒོམ་པ་འདི་ཡིན་པར་བཞེད་དོ།།དེ་ནས་དེ་མི་དམིགས་པ་འདི་ཡང་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་གནས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི་གནས་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ས་གསུམ་ པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ལྷག་པར་དམིགས་པའི་སླད་དུ་ཉེ་བར་མི་གནས་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འདིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ ནོ།།དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། དངོས་པོའི་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ལྷག་པར་དམིགས་པའི་སླད་དུ་ཡུལ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་མི་གནས་འཇུག་པ་མ་ལགས་སོ། །འདིར་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བས་དོགས་ཏེ། གཏན་ཚིགས་དྲིས་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དམིགས་པ་མ་མཆིས་ཤིང་། དམིགས་པ་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ། མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་སྒོམ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་མཇུག་སྡུད་པའོ།།དེ་ཉིད་སེམས་མི་དམིགས་པར་སྒོམ་པ་ཡིན་ཏེ། དམིགས་པའི་རྣམ་པ་མ་གཏོགས་པར་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དམ་པར་དེ་མི་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་སྒོམ་ པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ཡིན་པར་བཞེད་དོ།།ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ས་གསུམ་པའོ། །ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱད་པར་ནི་ས་ལྷག་མ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ས་བཞི་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བཅོམ་ ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣམ་པ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

当依止殊胜士夫、听闻正法、如理作意时，能遣除微弱的增上意乐，为获得色界中具力的增上意乐，故精进波罗蜜多是禅定的助伴。
能成就出世间般若的智慧波罗蜜多，是此般若波罗蜜多的助伴。
其中就第二地而言，世尊说'何法何者之住不可得'等。此中修习般若波罗蜜多是增上戒学清净的特征。其中'何法何者'是指能住的法，即色等诸法。
'住'是指依此而住。即是指此学处，因为随行者的修行是为了趣入此中。'不可得'是指不见。
不住亦有二种：一是不行持吝啬、破戒、害心等邪行，二是不修行。这也是不可得，意为对治、违品二者皆不可得，此即是所修。
然后，为何是不可得呢？说'为一切色等诸法不住故'。意为未生者不应住。
就第三地而言，世尊说'于任何法都不以增上执著而住'等。此中修习般若波罗蜜多是增上心学清净的特征。
其义为何？于任何实法都不以增上执著而住，不趣入为所缘境。
此中'为何'是表示疑问，询问理由。世尊说'如是'等。因为一切法无所缘、缘空，未生者不应有境与有境的实体。
'世尊如是修习'等是结语。
即是修习心无所缘，因为离开所缘相即无心故。虽如同乾闼婆城非实有而显现。
胜义中修习彼不可得的本性，即是修习般若波罗蜜多。
增上心学清净是第三地。增上慧学清净的差别是余地。
其中就第四地而言，说'世尊复次'等。'复次'是指般若波罗蜜多的其他行相。

 །འོད་འཕྲོ་ཅན་གྱིས་འདི་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་པས། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ ལ་སྲེད་པའི་རྨོངས་པ་དང་ཆོས་ལ་སྲེད་པའི་རྨོངས་པ་དང་།དེའི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་ཆོས་ལ་སྲེད་པ་མེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གང་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཀྱང་གི་སྒྲས་ནི་དེ་དག་གི་ཆེད་དུ་འཇུག་ པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་འདོད་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མངོན་དུ་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདུན་ན་འདུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ རྣམས་མངོན་དུ་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་ཞེས་སྦྱར་རོ།།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མངོན་དུ་མི་འགྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒོམ་པ་གང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་འཚལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བ་སྟེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ལྟ་རེ་ཞིག་ཞོག་གི་།སྨོས་སུ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀྱང་གི་སྒྲའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ལ་སྲེད་པ་མེད་པ་བསྟན་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་སྒོམ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྲེད་པ་མེད་པར་སྟོན་ཏོ། །ཤེས རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་སྒོམ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྲེད་པའི་གཉེན་པོའི་མཚན་ཉིད་དོ།།སྒོམ་པ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་ནས་ཏེ། རེ་ཞིག་ཉི་ཚེ་བའི་ཆོས་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལྟ་ཞོག་གི་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ཡང་མངོན་དུ་མི་བྱེད་དོ། །ཡང་ གི་སྒྲས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བསམ་གྱིས་མ་ཁྱབ་པའོ།།ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡང་མངོན་དུ་མི་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་བལྟ་བར་བྱའོ། །མངོན་དུ་མི་བྱེད་པ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་པ་སྟེ། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྲེད་པ་ཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སླད་དུ་ལགས་པར་རིག་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ ཡིན་ནོ་ཞེས་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ།ཆོས་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྲེད་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་སྒོམ་པ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ས་ལྔ་པ་སྟོན་ཏོ། །སྒོམ་པ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་ནས་སོ། ། མཐོང་བ་མ་མཆིས་པའི་ཚུལ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སུ་མཐོང་ཞིང་ཤེས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཐུན མོང་མ་ཡིན་པ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས་ཡིན་པར་མཐོང་བ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།གང་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་འདི་ ཐོས་ནས་མི་སྐྲག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སངས་རྒྱས་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བགྱིས་པ་ལགས་ཏེ།མཉེས་པར་བགྱིས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བགྱིས་པའོ།

由于光明遍照者了悟法界中无所执著的意义，这是对禅定贪著的愚痴和对法贪著的愚痴及其习气的对治。因此，为了显示无法贪，故说'即便是诸佛法'等。'即便'一词是为了表明诸佛法本应是所欲求的。
'诸佛法亦不现前'是指不在眼前，因为见一切法非实有故。不应欲求的缘觉法如何能现前，应如是理解。'声闻法亦不现前'等，是与'何等修习'相关联。'何况凡夫法'是舍弃，意思是暂且不说凡夫法的实相现前，连提及都不必要，这是'即便'的含义。
显示无法贪后，'世尊，复次，修习般若波罗蜜多'等，是显示无禅定贪著。'修习般若波罗蜜多'是对治禅定贪著的特征。'依何等修习'是指安住。暂且不说现前部分法，即便是不可思议的诸佛法也不现前。'即便'字表示诸佛法不可思议，应知也不作如是分别。不现前是指不以禅定为对象，因为断除了对禅定的贪著。
'世尊，此般若波罗蜜多修习，当知是为菩萨摩诃萨于一切法无分别故'，应知是为了于正等正觉等诸法无分别，这是因为断除了对法和禅定的贪著的意思。
'世尊，复次，依何等修习'等，是显示第五地。'依何等修习'是指获得。'以无见方式'是指以一切法不可得的方式之义。见到并了知一切与凡夫等相关的诸法皆为佛法。
见一切法是不可思议法、不共法、稀有法，此即是修习般若波罗蜜多，这是了悟烦恼和清净相续无差别的特征。'若有闻此所说般若波罗蜜多而不惊怖'等，是指曾供养承事众多百千诸佛，承事供养诸佛即是令诸佛欢喜。

 །དེ་གང་ཞེ་ན། གང་དག་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་མི་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།མི་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཐོས་པ་ལ་སྐྲག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པས་ལྷག་པར་མོས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ཡིན་ ཏེ།དེ་དག་གི་ཐུགས་མཉེས་པར་མཛད་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དག་ནི་ཉན་པ་ལ་སོགས་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ་སྔར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་བྱ་བ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བསྒོམས་པའི་བརྩམས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ ཐོས་པ་ལ་སྐྲག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བསྔགས་པ་སྟོན་པ་སྐབས་སུ་ཅི་བབ་ཅེ་ན།དེ་ལ་བཤད་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ཀྱི་གྲོགས་དང་ཉམ་ཆུང་བ་དང་ཕྲ་བ་དང་རྣམ་པ་གསུམ་ཡང་དག་པར་བཅོམ་མོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནས་ལྔ་པའི་བར་དུ་ནི་མཐུན་ པར་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ཀྱི་གྲོགས་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ།།དྲུག་པ་དང་། བདུན་པ་གཉིས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་མཐུན་པར་ཉམ་ཆུང་བ་བཅོམ་པ་ཡིན་ནོ། །བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་མཐུན་པར་ཕྲ་བ་བཅོམ་པ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ས་ལྔ་པ་བསྟན་ནས་སངས་རྒྱས་མང་པོ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གནས་སྐབས་གཞན་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་ས་བདུན་པ་བསྟན་ནས་དེ་ནས་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་སོ། །ས་བཅུ་པ་བསྟན་པ་ལ་ནི་སྐབས་རྫོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་ པའོ།།དེ་སྐད་དུ་ས་ལ་འཇུག་པ་ལས་ཀྱང་། ས་ལྔ་གཉིས་དང་གསུམ་དག་ལ། །ཉོན་མོངས་གྲོགས་དང་ཉམ་ཆུང་དང་། །ཕྲ་བ་ཟད་པའི་འདོད་པ་ཡིན། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་ཟད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ པ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ས་དྲུག་པ་སྟོན་ཏོ།།འདིར་ལུགས་དང་མི་[(]ཐུན་[,]མཐུན་[)]པ་དང་། ལུགས་དང་མི་མཐུན་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བ་འམ་རྣམ་པར་བྱང་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་ མཐོང་།དེ་དག་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་རྟེན་ཅིང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་དང་བདག་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞིང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་སྐྱེད་དོ། །གང་ཟག་དང་། ཆོས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ངན་སོང་ བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྨོངས་པ་དང་གནས་ངན་ལེན་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞིང་།མི་དམིགས་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་སྟོན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་བསྒོམས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་དེ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ས་བདུན་པ་སྟོན་ཏེ། འདི་ནི་རྩོལ་བ་དང་བཅས་ཤིང་མཚན་མ་མེད་པར་གནས་པ་ཡིན་ལ་ཐ་དད་པ་ཉིད་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་མཚན་མ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་དེ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་སྟེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནས་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་ཕན་ཚུན་ཐ་དད དུ་མི་བགྱིད་ཅིང་བྱེ་བྲག་ཏུ་མི་བྱེད་དེ།།ཡང་ན་འདིར་ཐ་དད་དུ་བྱེད་དེ་མཚན་མའོ།

那是什么呢？就是听闻此所说包含在修道中的般若波罗蜜多后不生怖畏等。已经说明了不怖畏等。由于对听闻无所怖畏等，承事供养数百千佛陀而生起殊胜信解，这确实是承事供养了众多佛陀，令他们心生欢喜。其他人则因为不适合听闻等的缘故。如前所说'于诸佛作殊胜供养'等。
如果问：在修行圆满时，宣说对听闻无所怖畏等的赞叹是否合适？对此解释：在菩萨地中，断除烦恼随眠的伴随、微弱和微细三种。其中从初地到第五地，是相应断除烦恼随眠伴随的阶段。第六地和第七地的阶段，是相应断除微弱的阶段。第八地等三地的阶段，是相应断除微细的阶段。
为了显示这一点，在说明第五地后，说'于众多佛'等其他阶段。同样，在说明第七地后，说'其后复'等。在说明第十地时，是完结处，如是意趣。如《入地论》中也说：'五地二地三地中，烦恼伴随及微弱，微细灭尽所欲求，如来彼等皆已尽。'
世尊，复次'若有烦恼'等，显示第六地。此中为了通达顺逆缘起，见到无有任何成为杂染或清净之法。彼等不见任何真实随顺烦恼三种缘起、成为烦恼法之事物及我等，且生起清净。不见真实随顺执著补特伽罗和法的恶趣烦恼愚痴及习气等垢染，无所缘执，此即是修习般若波罗蜜多。
世尊，'如是修习'等是结语。'世尊，修习般若波罗蜜多，凡夫'等显示第七地，此是有功用无相住，通达无差别义，因为不见差别因相的缘故。显示此即是：修习般若波罗蜜多即是通达无差别义之相，从凡夫乃至圆满正等觉之间皆不相互差别分开。或者此中差别即是相。

 །དེ་མི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་རིང་དུ་སོང་བའི་བདག་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པས་ས་བརྒྱད་པ་མི་གཡོ་བ་སྟོན་ཏེ།འདིར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པས་དམའ་བ་མེད་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་ཤིང་མཚན་མ་མེད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་འབྱུང་བ་དང་མཚན་མ་ལ་ཡང་དབང་ཉིད་ཐོབ་པའོ། །དེ་དག་ ཐམས་ཅད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས།འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཞེས་དྲིས་ཏེ། གང་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་དག་གི་ཚད་ཇི་ཙམ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ གྱིས་ཀྱང་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཇི་སྙེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་དེ་དག་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའོ། །དེ་ནི་རེ་ཞིག་གཏན་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན། དེའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལྟ་ཤིན་ཏུ་ཡང་མ་ སྐྱེས་ན་འགག་པ་ལྟ་ཅི་ཞིག་ཡོད།།བསྙེན་བཀུར་བྱ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ཡང་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པར་མ་ཞུགས་སམ་ཞེས་དྲིས་སོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ ཀྱི་ཆོས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཏེ།སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་འམ་དེ་དག་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཇུག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྒྱུན་གྱིས་སམ་ཡང་དག་པར་མ་ཞུགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པར་མ་ཞུགས་སམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་བསྙེན་བཀུར་ མ་སྐྱེས་པར་སྨྲའོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དང་། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ན་བྱ་བ་དེ་དག་ མི་བྱེད་ན།ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཞེས་དགོངས་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་པོ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་ པའི་བདག་ཉིད་རྟག་པ་དང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་མི་རྟག་པ་མི་དམིགས་པས་མི་འཐད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ།།འདིས་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་རྩོལ་བའི་རྨོངས་པ་སྤངས་པ་དང་མཚན་མ་ལ་དབང་བའི་རྨོངས་པ་སྤངས་པ་ཡང་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་བསྙེན་བཀུར་ བྱ་བ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་མེད་ན།འཇམ་དཔལ་འོ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་སུ་ལ་ཡོད་ཅེས་དྲིས་པ་དང་། འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བགྱི་ བ་དེ་དག་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་བསྟན་པའི་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པ་དེ་དག་གི་མིང་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡང་མ་མཆིས་ཏེ།དེ་བས་ན་མི་དམིགས་པ་ནི་རིག་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་མ་སྐྱེས་པར་བསྟན་ཏོ། །ས་དགུ་པ་ལ་ནི་སྟོན་པར་མཛད་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་ཆགས་པ་མེད་པའི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཐོབ་བོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པར་སྟོན་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།

这不去做的是远离的本性即修习般若波罗蜜多。其后世尊对文殊师利童子等所说，宣说第八不动地。此中获得无生法忍故，通达无有低劣及无所未得之义，并且自然成就无相作意，以及于相获得自在。
为显示这一切，世尊问道：'文殊，你曾供养几许如来？'意即你所供养的如来数量有多少。圣文殊以'如幻士夫之心及心所有几许'等，显示彼等皆无生。幻化本性的士夫即幻化士夫。彼本来根本未生，其心与心所更是未生，何况有灭？所供养的佛陀也如是未生。供养者也是未生。
为显示此义，问道：'文殊，你是否已真实趣入佛法？'诸佛之法即佛法，即力、无畏等。由于非自然趣入彼等，故以相续或真实未趣入，即问'是否已真实趣入佛法'，如是说供养未生。
真实趣入佛法即是供养诸佛、成熟有情、清净佛土、清净菩萨行等，若不作此等事业，如何是真实趣入佛法？此为意趣。'世尊，若真实趣入佛法，彼法岂不是都不可得？'此说真实趣入者即供养等之本性常住与蕴等相无常不可得故唯不合理。此中显示于无相作意时断除勤作之愚痴及于相自在之愚痴。
若供养对象与供养者皆无真实趣入，则问：'文殊，那么这些佛法存在于谁？'文殊答道：'即便世尊自身'等。所说'彼等佛法'者，显示现前所作彼等之名亦皆了不可得，故不可得即因不能了知。此显示法与法性皆无生。
第九地是说法的阶段，故获得无著之各别正知。若非如此，则不合理能无碍如实宣说。

 །དེ་ཉིད་འདིར་སྟོན་པ་ནི་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆགས་པ་མེད་པ་ཉིད་རྙེད་དམ་ཞེས་ཚིག་ཟུར་གྱིས་དྲིས་པ་དང་། དེའི་ལན་དུ་བཅོམ་ ལྡན་འདས་བདག་ཉིད་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ལགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ།བདག་ཉིད་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ལགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཡང་ལན་ཅིག་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པ་ཐོབ་པར་ བགྱིར་ཅི་མཆིས།དེ་ནི་ཤེས་བྱ་ལ་ཆགས་པའི་དྲི་མ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་བཅུ་པའི་སྐབས་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཅི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་གམ་ཞེས་དྲིས་ཏེ་གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་ཆགས་པ་མེད་པ་ཡིན་པར་ཁས་ལེན་ན་ཞེས་དགོངས་པའོ། །དེ་སྐད་ དྲིས་པ་དང་།ཡང་དག་པའི་མཐའ་བརྩོན་པར་བགྱིས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ས་དེ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཡང་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་དམིགས་པ་ཅན་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཐོབ་ཅིང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། གསང་བ་ ཕྲ་མོ་ལ་འཇུག་པའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ཏེ་གང་གིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་ཚོགས་སྤངས་པའི་ཕྱིར།འདི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་ཐོབ་བོ་ཞེས་བརྗོད་པ་སྟེ། བག་ལ་ཉལ་ལྷག་མ་ཙམ་ལུས་པ་ནི་གང་སྤངས་པས་ ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའོ།།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་ཡིན་སྙིང་པོ་ཡང་ཡིན་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའོ། །གནས་ངན་ལེན་རྣམ་གསུམ་སྤངས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་བོ། །དེ་ཡང་པགས་པ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཤ་ལ་ཡོད་པ་ ལྟ་བུ་དང་།རུས་པ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་དབྱེའོ། །དེ་ལ་ཆོས་དང་གང་ཟག་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཀུན་དུ་རྨོངས་པ་དང་། ངན་སོང་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་། དེའི་གནས་ངན་ལེན་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ སྒྲོ་བཏགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་པགས་པ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།མཚན་མ་ལ་དབང་བའི་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པ་དང་དེའི་གནས་ངན་ལེན་ལ་སོགས་པ་ས་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ ཀྱིས་མི་བསྟན་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཤ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ།།བག་ཆགས་ནི་ས་བོན་དུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་གཞི་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རུས་པ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །པགས་པ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་གནས་ངན་ལེན་སྤངས་པས་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ས་བདུན་ཡིན་ནོ། ། བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ནི་ཤ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་གནས་ངན་ལེན་སྤངས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་རུས་པ་ལ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའི་གནས་ངན་ལེན་སྤངས་པ་སྟེ། དེས་ན་བྱང་ཆུབ་འདི་མཆོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ས་གཞི་ཡང་དེའི་སྒྲ་ཡིན པར་གདུལ་བྱ་རྣམས་དེ་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་བཞུགས་ཏེ། བདུད་བཅོམ་པ་དང་ལྡན་པར་གྲགས་པ་དག་བཞུགས་པ་མི་མངའ་ན་ཅི་བདག་ཀྱང་མཆིས་པར་བགྱིད་དམ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་བརྩོན་པར་བགྱིས་ན་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྡོ་རྗེའི་ གདན་ལ་འདུག་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ།དོན་དམ་པར་ནི་གདན་དང་འགྲོ་བ་དང་འོང་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཐམས་ཅད་སྤངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་གང་དུ་ཡང་བཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།

在此处显示的内容是：文殊菩萨以婉转的语气询问'你是否获得了无执著性'，对此回答说'世尊，我本身既然是无执著的'等等。'我本身是无执著的'是指一切法都具有无执著的特性。因此，又何须再次获得无执著呢？这是因为它是对所知无有执著垢染的智慧。
为了分别第十地的内容，问道'文殊，你是否安住于菩提心要？'这是考虑到'如果承认自己是无执著的话'而发问的。对此提问，以'如果精进于真实边际，世尊自身也'等言语来显示那个境界。
这也是圆满成就所缘的止观，获得大神通，断除了对秘密微细之处的愚痴。由于断除了一切颠倒相的习气积聚，称之为获得法身。仅剩余习气，断除它即可成为极其清净的如来。
所谓菩提心要，既是菩提又是心要，故称菩提心要。断除三种习气即是菩提。这又可分为如同存在于皮肤、如同存在于肉、如同存在于骨头三种。
其中，对法和人的执著愚痴、恶趣烦恼的愚痴，以及与此相关的习气等初地等的对治分，因为是以增益的本性而成为外在的，故如同存在于皮肤。
对相的执著愚痴及其习气等第八地等三地的对治分，因为是以意识的本性而成为不可见的，故如同存在于肉中。
习气因为以种子的形式存在于阿赖耶识中，故如同存在于骨头中。断除如同存在于皮肤的习气，即是初地等七地。第八地等三地是断除如同存在于肉中的习气。如来是断除如同存在于骨头中的习气。因此，这菩提是最殊胜的，故称为心要。
所获得的基础也称为此名，是因为所化众生如此执著的缘故。
关于此，安住于菩提心要，若连那些以降伏魔众而闻名的佛陀都无有安住，我又怎么会有呢？如果精进于真实边际'等言语是显示金刚座等是颠倒的，因为胜义中并无座位、来去等。因此显示断除一切颠倒相的法身，于任何处都无有安住等。

 ། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་དག་གི་ཚིག་བླ་དགས་ཞེས་ཡང་དག་པའི་མཐའི་སྒྲའི་དོན་དྲིས་པ་དང་ལན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །འཇིག་ཚོགས་དང་ཡང དག་པའི་མཐའ་གཉིས་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགལ་བས་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་སོ།།དེ་བས་ན་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་ཅི་ལས་བསམས་ཏེ་དེ་སྐད་སྨྲ་ཞེས་དྲིས་སོ། །ལན་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ འཇིག་ཚོགས་དེ་ནི་མ་མཆིས་པ་སྟེ་ཞེས་གསོལ་ཏོ།།སྒྲོ་འདོགས་ཤིང་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་དང་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་བདག་གོ་སྙམ་པའི་ཡུལ་རང་དབང་ཅན་གྱི་བདག་དང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། རང་དབང་ཅན་གྱི་བདག་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱིས་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་ནི་མེད་པ་ཉིད་དུ་རིགས་ན་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཁོ་ན་ཇི་ལྟར་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་ཚོགས་མ་ལགས་པས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ད་ལྟར་བྱུང་བའི རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བདག་དང་གཞན་གྱིས་ངེས་པར་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱུ་གང་ནས་ཀྱང་དེ་ནི་མི་འཕོ་ལ་འབྲས་བུ་གང་དུ་ཡང་རྣམ་པར་འཕོ་བ་ཡང་མ་ལགས་སོ། །དེས་ན་དུས་གསུམ་མི་དམིགས་པས་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ལུས་ཆོས་ཅན་ནི་འཇིག་ཚོགས་མ་ཡིན་ པར་གྲུབ་བོ།།དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་འཇིག་ཚོགས་དམིགས་པ་དང་མི་དམིགས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ནོ། །བསྒོམ་པའི་ལམ་བསྟན་ཟིན་ཏེ། དེའི་དམིགས་ པ་ནི་དངོས་པོའི་མཐའ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་རྣམས་ཡིན་ནོ།།ས་བཅུ་པ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དམིགས་པ་ནི་མཐར་ཕྱིན་པར་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ ནོ།།དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་གཉིས་ཀྱི་འོག་ཏུ། དེའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་མོས་པ་གསུམ་བསྟན་པའི་སྐབས་ལ་བབ་སྟེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པ་ཉིད་བརྗོད་པའི་རྗེས་ལ་ལམ་མཁྱེན་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པ་བཞིན་ནོ།།གང་ཡང་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱན་དང་། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བརྒྱད་སྟོང་པ་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་མོས་པ་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ ལྟར་དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ལས།མོས་པ་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་བདུན་ལ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཕེལ་བའོ། །བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་ པ་དང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བདུན་སྐྱེ་བ་འབྱུང་བ་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས་ཀྱང་། དབང་པོ་དང་ནི་སྟོབས་རྣམས་ལ། །ངེས་འབྱེད་ཆ་མཐུན་གཉིས་གཉིས་སོ།

为了说明此义，作为对'真实边际'一词的词义所作的提问的回答，'世尊，所谓真实边际即是身见的异名'。身见与真实边际二者是颠倒与不颠倒的性质，因为相违故极为不同，所以不应是同一。因此为了说明这点，问道：'文殊师利，你基于什么而如此说？'作为回答，'世尊，此身见是不存在的'。因为是增益和遍计。不存在是指外道和声闻所遍计的我，即独立自主的我和蕴等的性质。因为不能观察到独立自主的我等，所以外道所遍计的确实是不存在的，但蕴等的性质又怎么会是不存在呢？为此说'非身见'，因为现在的自性并未被自他所确定为存在。从任何因也不转移，也不会转变成任何果。因此由于三时不可得，如是遍计的有法身体已证成非身见。如此形态的不存在，即身见的可得与不可得平等性，就是真实边际，因为是不颠倒的本性。这就是法身。修道已经宣说完毕，其所缘是事物的边际和有分别影像及无分别影像。第十地和如来的所缘是究竟安住，所以是圆满成就目的。其后，具寿舍利子又如是启问世尊等，是在见道和修道二果之后，说明作为其因的三种胜解的场合，如同宣说一切相智之后说明道智等。虽然现观庄严论及与之相顺的八千颂广解中也说胜解是修道，但这是不合理的。如解深密经中说：'胜解行地是波罗蜜多，极喜等七地是增长波罗蜜多，第八地等是大波罗蜜多。'同样应当了知圣者无尽慧所说、菩萨藏和七如来出生显示等经。中边分别论中也说：'于诸根力中，顺决择分各二。'

 །ཞེས་ འབྱུང་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་མངོན་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་། ས་ལ་འཇུག་པ་དང་། བསྟན་པ་རྒྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འཕྲོས་པ་གཏང་ངོ་། །མོས་པ་དེ་ཡང་རྣམ་ པ་གསུམ་སྟེ།རང་གི་དོན་དང་། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་དང་སྟེ་གཞན་གྱི་དོན་ཏོ། །དེ་ལ་རང་གི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །གཏན་ཚིགས་སུ། ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ལམ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་གོང་དུ་གསུངས་པ་འདི་ཐོས་པ་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། །མོས་པ་ནི་འདི་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་ གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་འཛིན་ཅིང་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་རང་གི་དོན་གྱི་ཆེད་དུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ།།མི་སྐྲག་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ངེས་པ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྣོད་དུ་གྱུར་པའོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། འདིར་ནི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་ བོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་བསྟན་ལ།དེ་ཐོས་ནས་ཡང་དག་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་སྦྱོར་བ་དང་། དངོས་གཞི་དང་། རྗེས་ཀྱི་གནས་སྐབས་དང་། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྐྲག་པ་དང་། དངང་བ་དང་དངང་བར་འགྱུར་བ་མེད་པས་ན་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་རྒྱུ་མཐུན་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་བག་ཆགས་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ལ་དེ་ལས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་བྱེ་བྲག་ལས་རིམ་གྱིས་གོམས་པ་ཡོད་ན་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་ནི་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ།།རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ།། །།བམ་པོ་གསུམ་པ། འདིས་ནི་རང་གི་དོན་ལ་མོས་པའི་འབྲས་བུ་ངེས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པས་འདི་ཁྱད་པར་དུ་གསུངས་ ཏེ།།འདི་ལྟར་འདི་ལ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྷག་པར་ཆེ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡང་སྔ་མ་བས་ཆུང་བ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་གང་གིས་ཤེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ གང་ཆོས་དེ་དག་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།བྱང་ཆུབ་ནི་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །མཆོག་ནི་དམ་པའོ། །འདི་སྐད་གསུངས་ཏེ། དྲི་མ་རྣམས་ནི་ཟད་པ་དང་། །མི་སྐྱེ་ཤེས་པ་བྱང་ཆུབ་བསྟན། །ཟད་པ་མེད་དང་མི་སྐྱེའི་ཕྱིར། །གོ་ རིམས་བཞིན་དུ་དེ་རྟོགས་བྱ།།གང་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་སྣང་བ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་སྟེ། རྗེས་སུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་མཐུན་པའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བྱང་ཆུབ་དེ་ཉིད་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པས་ན་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བགྱིའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་འཕེལ་བས་གཞན་གྱི་དོན་ལ་མོས་པ་གཅིག་ཏུ ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཆེ་བ་དང་ཆེས་ཆེ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་།རང་གི་དོན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཀུན་ཏུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།

如是所说。同样也应当了知菩萨地、大乘集论、入大乘阿毗达磨论、入地论、广说论等，此处略去旁义。信解有三种：为自利、为自他二利、为他利。其中就自利而言，说'他们必定成就菩提'，应知是指无上菩提。
关于理由，说'听闻此般若波罗蜜多教法'等。闻思二道相之般若波罗蜜多教法如前所说，听闻即以闻所生慧而现证。信解即确定'此是真实，非为他法'，通达后为自利而修行。无畏等义如前已说。决定即必定成为菩提法器。
云何如是？此中已如实详细宣说成就菩提之方便自性，闻已于加行、正行、后得诸位次第中，无有恐惧、战栗、惊怖，故信解作意具足力量。此必定能熏习顺因及异熟习气，由此渐次转胜差别而修习，则能获得极为清净之境界。是故说'此为决定'是有道理的。
就自他二利而言，说'他们已接近菩提'。
卷第三
此说明自利信解之果为决定，特别说明此义。如是此中有利他之义，且具足更大慈悲等，我执亦较前者微弱，故说接近菩提。
何以为证？说'世尊，于彼等法随觉'等。菩提即尽智与无生智。最胜即殊胜。如是所说：'诸垢尽及无生智，说为菩提，由无尽及不生，应如次了知。'所谓'诸法'即色等各别显现。'随觉彼等'即如实遍知，'随'字表示相顺之义。
由于彼菩提即是信解作意之所缘，故说接近。就利他而言，说'应视彼等为佛陀'。由于慈悲等增长，对利他之信解一向作意增大转大，且全无自利作意故。

 །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་དང་། ཕྲིན་ལས་ལས་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་ པ་རྒྱུ་དང་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འབྲས་བུ་དང་གཉིས་ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་འོན་ཀྱང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ།མོས་པར་བྱེད་པ་དག་ལ་སངས་རྒྱས་སུ་བལྟ་བ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་དོགས་པ་ལ། འདིར་གཏན་ཚིགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ན་སྐྱེ་བ་མ་ མཆིས་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།དངོས་སུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་དེ་དག་གིས་འདི་ལ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་དམིགས་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་ ཡིན་ནོ།།ཞི་གནས་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེའི་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་དག་གི་དམིགས་པ་ བརྗོད་པ་བརྩོན་པ་ནི་དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སྲིང་མོ་དམིགས་པ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་མ་ཐག་པ་ནས་སོ། །ཡང་གི་སྒྲ་ནི་ཚིག་གི་རྒྱན་ནོ། །དམིགས་པ་མེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ལ་བརྗོད་དོ། །འོག་ནས་ འཆད་པ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།།དེ་དག་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དམིགས་པར་མི་བགྱིད་དོ། །དེ་སྟོན་པ་ནི་གང་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཐོས་ནས་མོས་ཏེ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །འདིར་དོགས་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །མི་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་སོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ལ་སོགས་ པའི་ངོ་བོར་སྣང་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ།།མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །འདི་གྲུབ་པ་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཕྱིས་ཀྱང་རྒྱས་པར་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །ད་ནི་མོས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་ཡང་བསྟོད་པ་དང་རབ་ཏུ་བསྟོད་པ་དང་བསྔགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚེ་དང་ ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།འདིར་ཤཱ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ་ནི་འདིར་སྔར་སྨོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྔར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་མོས་པ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ འབྲས་བུའི་བྱེ་བྲག་མངོན་དུ་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བའོ། །མོས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཁོ་ན་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་གནས་པ་ཡིན་པར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བཟང་པོའི་ དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་དང་།ཞི་བའི་ཤུགས་དང་། འཇམ་དཔལ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་དེ་དག་གི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །སྤྱི་བོས་ལེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ འདིར་བསྟོད་པ་ནི་དེ་དང་དེ་དག་ནི་སྦྱིན་བདག་དམ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་དང་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྦྱོར་བ་གཞན་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟོད་པའོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པ་ནི་ཟང་ཟིང་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ།

'观为佛陀'这句话应当理解为因和事业。虽然对般若波罗蜜多的信解作意是因，利他性的特征是果，这两者都存在，但并非实有。对于怀疑'对于信解者观为佛陀是不合理的'这一点，此处以正因说明：所谓'佛陀'，就胜义而言是无生的假名。是直接无生和了知无生的假名，这是由那些具有分别的人们在此处所安立的。缘于分别影像是毗婆舍那。就止观而言也是无分别的，因为其所缘是无分别影像。因此，应当观见彼等为佛陀。
菩提分已经解说完毕。彼等所缘的宣说精进是'其后，具德者对无所缘姊妹'等。'其后'是刚刚过去之后。'又'字是文词装饰。'无所缘'是指大菩萨。下文所说'如是言说'。彼等对凡夫等的善法、不善法等诸法不会增益执著，不作执著。显示此义是'若有听闻此般若波罗蜜多而生信解'等，这已经解说过了。
此处对怀疑以正因说'世尊如是'等。'不执著'是所成法。'一切法'是显现为义等自性的有法。'无有故'是正因。此已成立如前所说，后面还会广说。现在为了赞叹、极赞、称扬三种信解，对具寿舍利子说'如是'等。
此处对舍利子开示，是因为前面已经提到，为了先前的允诺，以及为了显示般若波罗蜜多信解圆满的果位差别尚未现前的缘故。'彼等当定趣菩提'是必定会成就。'仅仅发起信解心者，你应当了知即住于不退转地'，如贤德童子、寂势、文殊等一样，显示彼等善根已经成熟。'顶受'是因为具足信等极为成熟的差别。
此处赞叹是'彼等当成为殊胜施主'等。'彼等'是以遮遣其他加行的方式赞叹。其中布施以财物、无畏、法的差别有三种。

 ། དེའི་ཕྱིར་ཚིག་གསུམ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་སྦྱར་རོ། །ཡང་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཉེ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཏུ་གཞག་སྟེ། དེ་ལ་སྦྱིན་བདག་དམ་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཞིན་ནོ།།སྦྱིན་བདག་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ས་བདུན་ལ་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཞིན་ནོ། །སྦྱིན་བདག་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། ས་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་གོང་མ་བཞིའི་ཚེ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མཐའ་མེད་པ་འབྱམ་ཀླས་པ་དག་ཏུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་བཞིན་ནོ། །ཤཱ་རིའི བུ་དེ་དང་དེ་དག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་སྡོམ་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་བས་ན་ཚིག་གསུམ་དང་སྦྱར་རོ། །ཡང་ན་གནས་སྐབས་ཀྱི་བྱེ་ བྲག་ཡིན་ཏེ།སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ངེས་པར་འབྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་དང་མཐུན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ལམ་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དང་དེ་དག་ནི་བཟོད་པའི་མཆོག་དང་ཞེས་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལས། བཟོད་པ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་པ་དང་། གནོད་པ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པ་དང་། ཆོས་ལ་ངེས་པར་སེམས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱང་གོ་ཆ་དང་། དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སྦྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །བསམ་གཏན་ནི་ཞི་ཞིང་རབ་ཏུ་ཞི་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཅིང ཉོན་མོངས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཉེན་པོར་གྱུར་པ་བདེ་བར་གནས་པའི་བསམ་གཏན་དང་།ཡོན་ཏན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་བསམ་གཏན་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་བསམ་གཏན་ནོ། །ཤེས་རབ་ནི་བདེན་པ་གཉིས་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་ དམིགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ།།དེ་སྐད་དུ། དྲུག་པོ་དེ་དག་བསླབ་པའི་དངོས། །རེ་རེ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་རྣམ་དག་ནི། །ལྔ་དང་བདུན་ཏེ་གཞན་དག་ཡིན། །ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་བས་ན་ཀུན་ལ་ཡང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར། དམ་ པའི་སྒྲ་སྦྱར་བར་བྱའོ།།མཚུངས་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དམིགས་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲེལ་པའོ། །འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། བསྟོད་པ་འདི་ནི་སྤྲོ་བ་རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ནི་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་།ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཐུག་པའི་བར་ཡིན་ནོ། །མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པའི་མཆོག་དེ་དག་ ཐམས་ཅད་ལྡན་ཞིང་འབྲེལ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་ཞིང་འབྲེལ་པར་འགྱུར་རོ།།གླེགས་བམ་ཁ་ཅིག་ལས་གང་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཐོས་ནས་མོས་ཏེ། །མི་སྐྲག་མི་དངང་དངང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་དང་། དེ་དག་ནི་སྐྲག་པ་མེད་པར་སེམས་ ཅན་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་འགྱུར།འཆད་པར་འགྱུར་ཞེས་འབྱུང་སྟེ། དེས་ན་གཞན་གྱི་དོན་ལ་མོས་པ་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་དྲུག་ནི་བསྔགས་པ་ཡིན་ནོ།

因此依次配合三句。或者如同解说波罗蜜多、近波罗蜜多、大波罗蜜多那样，安立为阶段的差别。其中'将成为殊胜施主'是指在胜解行地时如同波罗蜜多。'将成为超胜施主'是指在极喜地等七地时，如同近波罗蜜多。'将成为大施主'是因为获得无生法忍，是在第八地等上面四地时，因为在一刹那间能在无边无量的十方世界中成就波罗蜜多和无量等一切，如同大波罗蜜多。
舍利子，关于'他们将成就圆满戒律'等，戒律有三种：别解脱戒、摄善法戒、饶益有情戒。因此配合三句。或者是阶段的差别，如前所述。就决定解脱果而言，将获得与之相应的戒律功德之道。
关于'他们将具足最胜忍辱'等广说中，忍辱也有三种：安受苦忍、耐怨害忍、谛察法忍。精进也有三种：披甲精进、摄善精进、利生精进。禅定有寂静、极寂静、无分别而对治烦恼和痛苦的安乐住禅定，成就功德禅定，成就利益众生禅定。智慧有缘二谛和缘众生利益的差别而分三种。
如是说道：'此等六度学处事，一一皆有三种相，布施等诸清净度，五七等数为余分。'因此对一切都要以非实执取，应当加上'殊胜'之词。'无等智慧'即是'无所缘'的异名。'具足'是相应。'将成'是必定会成就，因为这是赞叹增长欢喜的本质。
关于'他们将具足一切种最胜'中，一切种是指从菩提分、无量等乃至一切种智。'最胜'是因为这些极为清净。将与具足并相应一切种最胜的一切种智相应。
某些经函中说：'有人听闻此般若波罗蜜多后生起信解，不惊不怖不畏，他们将无畏地向众生开示、宣说。'由此明显是对利他的信解，这六种是赞叹。

 །བསྟོད་པ་དང་རབ་ཏུ་བསྟོད་པ་དང་། བསྔགས་པ་འདི་དག་གི་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་ནི་བསྟོད་པའོ། ། དོན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་བསྔགས་པར་བྱེད་པའི་བསྔགས་པ་སྟེ། ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་བསྟན་ཏོ། །དམིགས་པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་དམིགས་པ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དོན་གྱི་དབང་ཅི་ཞིག་མཐོང་ནས་ཞེས་བྱ་བ ལ་སོགས་པས་དྲིས་སོ།།དྲིས་པའི་ལན་དུ། གལ་ཏེ་བདག་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཞུགས་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རང་དང་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པ་དང་འདོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཞི་གནས་ དང་།ལྷག་མཐོང་རྣམ་པར་དག་པ་མཐར་ཕྱིན་པར་བསྟན་ཏོ། །འདིར་དོགས་པའི་ལན་དུ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་གང་ལགས་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ལས་ཐ་དད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། ། དེ་སྐད་དུ། དེ་བཞིན་ཉིད་དང་བྱང་ཆུབ་དང་། །མྱ་ངན་འདས་དང་གནས་གྱུར་ལ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་ཡིས། །གཞོལ་དང་འབབ་དང་བབ་པར་གྱུར། །ཞི་གནས་དང་ནི་ལྷག་མཐོང་འདི། །འདྲེས་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ཡིན། །དང་པོ་དང་ནི་གསུམ་པ་དང་། །ཐ་མ་གཉིས ལ་གོ་རིམས་བཞིན།།འཇུག་དང་རབ་ཏུ་འཐོབ་པ་དང་། །དེ་ཡི་མཐར་ཕྱིན་རྒྱལ་བས་དགོངས། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་རེ་ཞིག་བདག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ལས་ཐ་དད་མ་ཡིན་པར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་ཕྱིས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་ དགྱེས་ནས་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་ལན་གཉིས་གསུངས་སོ།།དགྱེས་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཟབ་མོ་ཟབ་པའི་གནས་འདི་ལྟ་བུ་འདི་སྟོན་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཟབ་མོ་ཟབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་རྣམ་པ་ གཉིས་སོ།།གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱོགས་ལ་བྱའོ། །འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ངོ་བོའོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དམིགས་པར་གྱུར་པ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ངེས་པར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པའམ་ངེས་པ་ལས་སྟོན་ པའོ།།འདི་ལྟར་ཁྱོད་ནི་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་ལ་བྱ་བ་བྱས་པ་སྟེ། མི་དམིགས་པར་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡུན་རིང་དུ་སྤྱད་པ་ལྟ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་སུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་གང་གིས་ཇི་ལྟར་ཁྱོད་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་འབྲུག་གི་སྒྲ་དབྱངས་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉན་པ་ དང་ལེན་པ་དང་འཛིན་པ་དང་སྟོན་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་རྣམ་པ་གཙོ་བོར་བྱས་ཏེ།དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྒྲུབས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་པར་ཚངས་པ་བྱང་ཆུབ་སྟེ་གང་དང་ལྡན་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཚངས་པ་ ཞེས་བརྗོད་པ་དེའི་དོན་དུ་གང་གིས་སྤྱོད་པ་བསྒོམ་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡུན་རིང་པོ་བསྐལ་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་འབུམ་ཕྲག་གྲངས་མེད་པ་བདུན་སྙེད་དུ་འམ།དུས་རིང་པོར་སྤྱོད་པ་ལྟ་ཞིག་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་སྟོན་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ བས་ན་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བའི་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བྱ་བ་སྒོམ་པ་ལ་སོགས་པ་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་རློམ་སེམས་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བདག་མི་དམིགས་པ་སྤྱོད་པ་ལགས་ན་ནི་ཆོས་ཐོབ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ ཡིན་ནོ།

如果问及赞叹、极度赞叹和称扬这些有何区别？述说功德即是赞叹。远离譬喻等方式而作称扬即是称扬，如《二万五千颂般若经》等中所说。
为了明确无所缘所说的所缘，以'文殊师利，你见到何种意义'等来问。
作为提问的回答，说道'如果我入于菩提'等。由于不生起自身、正等菩提、正等趣入和希求的分别，故说明于杂染法所缘的止观清净圆满。
在此作为疑问的回答说道'文殊师利童子即是菩提'，意为一切法不异于菩提之自性。
如是说：'真如及菩提，涅槃与转依，一切诸法中，趣入及流注。止观二法门，缘于杂染法，初及第三与，最后二依次。趣入及获得，究竟佛所思。'以此暂时应当修习自身自性及一切法不异于菩提。菩提自性将于后面宣说。
在此欢喜而说'善哉善哉'两遍。作为欢喜的理由说道'文殊师利，你宣说如是甚深之处'。
'甚深'是远离增益和损减二边。'处'是指方面。'如是'是指不异于菩提之自性。'此'是指所说成为菩萨三昧所缘。'决定宣说'是确定或从确定中宣说。
'如是你于往昔诸佛作事业，长时修习无所缘梵行'是指以何方便相，如何于往昔诸佛雷音等作闻、受持、执持、宣说般若波罗蜜多等事业为主，成办生起善根等，于彼称为如是。
一切法无我且无所缘的清净即是菩提，具足彼而称为世尊清净，为此而修习行为等相，长时即百千俱胝恒河沙数七阿僧祇劫或长久时修行尚且如此，若非如此，你不能宣说，此为语义。
因此说明欲成就如是者应当于诸佛作修习等事业。
其中断除傲慢心即是'世尊，若我行无所缘，则将获得法'。

།ཆོས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་བདག་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་པ་ཉིད་དུ་རྙེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་མི་དམིགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་བདག་མི་དམིགས་པར་སྤྱོད་པ་ལགས་ན་ནི་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མི་དམིགས་པར་སྤྱོད་པ་གང་ཡིན་ པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བསྟན་ཏེ།འདིས་ནི་དམིགས་པ་བསྟན་ཏོ། །དེས་ན་དམིགས་པ་དང་སྤྱོད་པ་གཉིས་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར། སྤྱོད་པ་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་འདི་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་།དེ་དག་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་ལྷག་པར་དམིགས་པར་ མི་འགྱུར་བ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྔར་མདོར་བསྟན་པ་དེ་དག་རྒྱས་པར་བསྟན་ཅིང་ཆོས་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤིན་ཏུ་བསལ་བའི་ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ངའི་ཉན་ཐོས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདི་དག་མཐོང་ངམ་ཞེས་དྲིས་ཏེ།གཞན་ལས་ཐོས་པའི་རྗེས་སུ་ འགྲོ་ཞིང་མཆོག་ཏུ་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འབྱོར་པ་མཐོང་ངམ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་།གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཐོང་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཅི་འདྲ་བར་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བའི་རྣམ་པ་འདྲི་བ་སྟེ། མཐོང་བའི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་ཅི་འདྲ་བ་ཞེས་དྲིས་པ་ དང་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོར་མི་མཐོང་བ་དང་ཞེས་རྒྱས་པར་གསུངས་སོ། །སོ་སོར་འགྲོ་བས་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའོ། །སློབ་པ་ནི་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་འཇུག་པ་ལ་ཐུག་པའི་བར་དུ་བདུན་ཡིན་ཏེ། བསླབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མི་སློབ་པ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་སྟེ། བསླབ་པ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་སློབ་པ་དང་བསླབ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་རྣམས་ལ་གཅིག་པུའི་ངོ་བོ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་དེ་ལས་གཞན་པ་ཡང་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་མ་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ བསམས་པའོ།།མཐོང་བ་མ་མཆིས་མ་མཐོང་བ་ཡང་མ་མཆིས་པ་དེ་ལྟར་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པར་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རེ་རེ་དང་སྦྱར་རོ། །གང་འགའ་ཡང་མཐོང་བ་མེད་པ་དང་ བདག་མི་དམིགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་ནས། འདི་ལྟར་མང་དུ་ཡང་མི་མཐོང་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཚད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཉིས་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ།།ཡི་གེ་ཁ་ཅིག་ལས་འདི་ལྟར་ཞེས་མི་འབྱུང་གི་བར་དུ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་ནི་མཐོང་བའི་རྣམ་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །མང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའོ། །ཉུང་ངུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའོ། །དུལ་བ་ཡང་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་མི་དགེ་བ་དང་བྲལ་བས་དུལ་བ་འམ་དགེ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་གྱུར་པས་དུལ་བའོ།།དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་མ་དུལ་བའོ། །མང་ཉུང་གི་ཚད་དང་། དུལ་བ་དང་མ་དུལ་བའི་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཡང་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་འཁོར་ མཐོང་བ་བསྟན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་དྲིས་པ་དང་།འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ སྟེ།གོ་ཆ་དང་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་དང་ཚོགས་དང་ངེས་པར་ཞུགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།

以'修行法的特征即是获得我等'这句话来遣除无所缘。为什么呢？如果说'我是无所缘而修行'，对于这种无所缘的修行者而言，就这样说明了。这是说明了所缘。因此，由于所缘和修行二者互相矛盾的缘故，这个具有修行特征的法是不存在的，这是其含义。
'他们不会过分执著凡夫法'等等，这是对前面简略宣说的内容进行详细阐述，为了完全遣除法相的分别念，文殊问道：'你看见我这些具足功德的声闻弟子吗？'问道：'你看见那些随顺他闻而得最上心解脱的成就者吗？'回答说：'世尊，我看见。'
'如何看见'是询问看见的方式，即问是什么样的看见方式。回答说：'世尊，如同不见凡夫一样'等等详细说明。各自流转故称为凡夫。有学是从预流果等直至将入阿罗汉果之间的七种，因为还有应当学习的缘故。无学是阿罗汉，因为已经圆满学习的缘故。
由于在凡夫、有学和圆满学习者中都不见有单一的本性，也未从彼处生起其他，所以认为未见到他们。'无所见亦无不见，如是而见'的意思是无有见与不见的分别而见，这是其含义。'如是'这个词要与每一个配合。若于任何都无所见及不得见我，如此即是见。
如此遣除了自性分别之后，以'如是亦不见多'等来遣除数量分别和差别分别这两种。'如是'的意思是'因为'的意思。某些版本中没有'如是'而是出现'乃至'，这是在说明见的方式。'多'指凡夫。'少'指有学和无学。'调伏'是指远离不善而调伏，或因善的差别而调伏。与此相反的是未调伏。数量的多少以及调伏与未调伏的差别也都不见，这是其中的含义。
说明了见到凡夫和声闻眷属之后，又问及菩萨眷属，文殊回答说：'尊者舍利子，菩萨之法也'等等。菩萨们的修行有四种：即披甲、趣入、资粮和决定趣入的特征。

 །དེ་ལ་གོ་ཆ་ལྟ་བུ་སྒྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་པ་ཡོད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ཡང་རྣམ་པ་གང་གིས་ཀྱང་མི་ མཐོང་སྟེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ཆོས་ཅན་ལ་རྣམ་པར་བལྟས་ན་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གང་དེའི་ཚོགས་ལ་སྤྱོད་པ་དང་། གང་མངོན་པར་རྫོགས་ པར་བྱང་ཆུབ་ཅིང་ངེས་པར་འབྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་བདག་གིས་མཐོང་ངོ་ཞེས་སྦྱར་རོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་ཡང་བསལ་བའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའམ་གཞན་ལ་ཇི་ལྟར་མཐོང་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གླང་པོ་ཆེ་ཞོག་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གླང་པོ་ཆེ་ནི་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི་ལོ་ཐོག་དང འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་སྐོམ་པས་གདུངས་པ་རྣམ་པར་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་བདུད་རྩིའི་རོ་འབེབས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་སྲིད་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་སྲེད་པ་རྒྱུན་གཅོད་ཅིང་ལྷའི་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པའི་བདེ་ བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དགེ་བའི་ལོ་ཏོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་རོ་འབེབས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ།དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པས་ཀླུ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཞོག་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མ་བསྐུལ་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོའི་ བློ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་སྣང་བ་ཉིད་ལ་བྱ་སྟེ།དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་གསུངས་པས་ན་སྟོན་པ་པོ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ངེས་པའི་ཚིག་གི་དོན་སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། རྩོལ་ཞིང་སྒྲོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། དགའ་བ་ལ་ཡང་བརྩོན་པ་ མི་འཕྲོགས་པས་ན།གླང་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར། གླང་པོ་ཆེ་ཆེན་པོ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སམ། ཅང་ཤེས་པ་ལ་བྱའོ། །དེ་བསྐུལ་བ་ནི་དཔྱོད་པའི་དཔྱང་ཐག་ལ་གདགས་པ་སྟེ། འདི་དགག་པ་ནི་འོག་ནས་འཆད་པའི་དོན་ལ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་། གུས་པ་དང་རྣ་བ་གཏོད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ནི་འཇམ་དཔལ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བརྗོད་པར་བྱ་བ་གང ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དྲིས་པའི་ལན་དུ་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །བདག་ཅེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ བདག་འདིའི་དངོས་པོ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་མེད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བདག་འདི་དང་མཚུངས་པར་བསྟན་ནས་ཁྱད་པར་གྱི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

关于此处以甲胄为喻而言修行，由于具有菩萨意乐而称为菩萨，无论以何种方式都不见其相，若观察菩萨之法相亦不可得。如是，为菩提而精进修行者，同样地，行持资粮者，以及现前圆满菩提而得解脱者，如是诸法事无论如何都不能真实见到，然而我见到了真实圆满佛乘之人。
为了遣除对如来的这种分别念，文殊问道：'你是如何见到释迦牟尼如来或其他如来的？'尊者舍利子回答说：'且放下大象'等言。大象是指龙王大海等，他们是庄稼果实丰收的因，能消除干渴之苦，降下甘露之味，是殊胜的因缘。
世尊也是断除对轮回和受用的贪爱之流，是天主等安乐之因，能令善业庄稼丰收，降下殊胜法味甘露之因。与此相应，故称为大龙。'且放下'即是'莫问'之意。如来是指在所化众生心中显现如来身相，由于宣说真如故而确定是导师之相的词义，因为生起精进度化等增上意乐，且于喜乐精进不被夺故，与大象相应，大象是指世尊或善解者。
问询即是系于思维绳索，遮止此事是为了引发下文所说义理的欢喜、恭敬、谛听等。因此，为了证悟佛之实相，思维即是'文殊，佛'这一名言，即是'所说为何'之意。
对此提问，回答道：'尊者舍利子，我'这一名言。其中'我'是无生的名言。'我'这一事物是不存在的，因为此我毫无实体却被遍计。尊者舍利子说'如是'等言显示与此我相等后，为显示差别因相故，又说'譬如佛'等言。'如是'表示以其他方式总结佛之无实性。'又'字是表示其他方式的词义。

 །གཞི་ནི་དངོས་པོ་ ལ་བྱ་སྟེ།འདི་ལྟར་རྩོལ་བ་དང་། དངོས་པོ་དང་། མཚན་གཞི་དང་། གནས་དང་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་རྣམས་ནི་གཞིའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །གཞི་མེད་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚིག་བླ་དགས་ལ་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་པའི་ངག་འདི་ནི་དངོས་ པོ་ལ་བརྗོད་པར་གྲགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འདིར་གཏན་ཚིགས་སུ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཚིག་གིས་ཤེས་པར་བྱ་དཀའ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ནི་ཚིག་གིས་སམ་ངག་གིས་ཤེས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་དཀའ་ཞིང་སླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ལ་ བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ།།འདིར་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། །ངག་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ངག་དང་དེ་སྣང་བའི་རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། དེ་ལས་ཕྱིས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། བཞི་པོ་དེ་དག་ནི་རང་རིག་པ་ཙམ་དུ་ ཟད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།རང་ལས་གཞན་པ་དང་ནི་གང་དུ་ཡང་གང་གི་ཚེ་ཇི་ལྟར་ཡང་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཚིག་གིས་ནི་འགལ་ལ་ཇི་ལྟར་ཡང་རྟོགས་པར་མི་བྱེད་ན། གང་གི་ཕྱིར་ཚིག་གིས་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་སླ་བར་འགྱུར། སངས་ རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཚིག་གིས་ཤེས་པར་བྱ་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོའི་ཡང་དག་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པའི་བློ་དང་ལྡན་པའི་བྱིས་པ་རྣམས་སྒྲ་དང་དོན་རྟོགས་པ་དང་། རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་འདི་ལ་ ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དེ།རབ་རིབ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཟླ་བ་གཉིས་སུ་མཐོང་བ་ན། ཟླ་བ་གཉིས་རྟོགས་པ་དང་། རྟོགས་པར་བྱེད་པར་བྱས་པ་བཞིན་ནོ། །བདག་གིས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་གྲུབ་པ་ལས། དོན་འདི་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་པས་འདིར་གཞུང་མང་དུ་ དོགས་ནས་མ་སྤྲོས་སོ།།བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཚིག་ཀྱང་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་པ་མེད་པར་གསལ་ལ་རབ་ཏུ་སོ་སོར་སྣང་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡང་འདི་ནི་ཚིག་གོ་ཞེས་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་དེ་གཏན་ལ་དབབ་པར་དཀའ་སྟེ། མི་ནུས་ཏེ། འདི་དང་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་གི་ངོ་བོར་ གཏོགས་པའི་ཚིག་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།སོ་སོར་སྣང་བ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཚིག་ལས་ཤིན་ཏུ་རིང་ཞིང་ཐ་དད་པར་བསྟན་ཏེ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ཉིད་ ཡིན་པས་ན་གཞན་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིར་གཏན་ཚིགས་གཞན་ཡང་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ཞེས་དེ་སྐད་སྨྲ་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གང་ཡང་དག་པར་མ་གྲུབ་པ་ནི་རྒྱུ་དེ་མེད་ན་དེ་ལས་འོངས་པར་མི་ རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ། གང་ནས་ཀྱང་མ་འོངས་པ་ནི་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་སྐྱེས་ན་ཇི་ལྟར་འགག་སྟེ་འགག་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཆོས་གང་དང་ཡང་མི་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ དང་གནས་པ་དང་།འཕེལ་བ་དང་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་དང་ཟད་པ་དང་འཇིག་པ་གང་ཡང་རུང་བ་རེ་རེ་འམ། འདུས་པ་དང་མི་ལྡན་ཞིང་མ་འབྲེལ་བ་དེའི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །སྔར་ནི་ཚིག་ལ་དངོས་པོ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་དོན་ ལ་ངག་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འདི་ལ་ཚིག་དབྱེར་མེད་པ་ཅི་ཡང་མེད་ལ་ཚིག་མེད་པ་སྟེ་བཙུན་པ་ཞེས་གསུངས་སོ།

基础是指事物，如此努力、事物、所诠基、处所和遍护等都是基础的词语。
无基础的假名词语是指无实事物的假名词语，如此说'佛'这个语词，并不是众所周知用于指称实物的。
此处以理由说'佛'这个词语是难以用语言理解的等等，如此说它是难以通过语言或言语来理解和领悟的，不容易向他人显示的意思。
此处的密意是这样的：发起语言的分别念、语言以及显现于耳识的耳识、其后的分别念，这四者仅仅是自证而已，因此与自身以外的任何事物在任何时候都没有任何关联。
因此，既然语言根本不能理解矛盾，那么怎么可能通过语言轻易理解'佛'呢？'佛'是一个比喻，一切法也都不是语言所能轻易理解的。
背离实相真理的愚者们，仅仅是对于声音和意义的理解以及理解的特征产生颠倒的我慢而已，就像眼疾患者看到两个月亮时，认为理解并证实了两个月亮的存在一样。
我在《不可言说成就论》中已经详细确立了这个道理，为避免此处文字过多，故未展开。
尊者舍利子，语言在一切相续中都无有决定性，明显而各别显现的自性也难以考察推究确定'这是语言'，这是不可能的，因为这与属于分别念自性的语言没有关联，且各别显现不是能够认知的。
更何况说'佛'这句话呢？这表明'佛'这个词与语言极其遥远且不同，因为是自证的缘故，不是他人的境界。
此处还有其他理由，尊者舍利子，所说'佛'是谁的假名词语等等。
任何不真实成立的，因为无有彼因则不应从彼而来的缘故。
正因如此故无生，从任何处都未曾来，如同乾闼婆城一样不应生起的缘故。既然无生，怎么会灭呢？因为灭之前必定有生的缘故。
所谓'不具足任何法'是指与生、住、增、变、尽、灭任何一个或者集合都不相应、不关联的假名词语，这样理解。
前面已经说明语言中无实物，现在为了说明意义中无语言，所以说'此中无有任何不可分的语言，尊者'等等。

 །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལ་ཚིག་འདིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་ཚིག་རྗོད་པར་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡང་མེད་དོ། ། ཚིག་དབྱེར་མེད་པ་ཚིག་གི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཚིག་མེད་པ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ལ་ཚིག་གི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚིག་གིས་ཐོག་དུ་མི་ཕེབས་བརྗོད་དུ་མི་རུང་བ་དེ་ལ་སངས རྒྱས་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་བླ་དགས་གློ་བུར་བ་མིང་རྗོད་པར་བྱེད་པ་སྒྲོ་བཏགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ།།སྐབས་མཇུག་བསྡུ་བར་བྱ་སྟེ། སྐབས་ཀྱང་ཅི་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཚོལ་བར་འདོད་ པས་ཞེས་གསུངས་ཏེ།མཐོང་བ་དང་དྲན་པ་དང་བརྗོད་པ་དག་གིས་ཚོལ་ཞིང་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་འདོད་པས་བདག་བཙལ་བར་བྱའོ། །དོན་དེ་ཉིད་ཕྱིས་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །འདི་གཉིས་འབྲེལ་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། གང་གི་དེ་སྐད་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ བདག་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།བདག་ནི་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་དུ་གཏན་མེད་པ་ཡིན་ལ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་བདག་ཅེས་བྱ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་པར་འདོད་ ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་བདག་ཅེས་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པས་འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། བདག་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་མི་དམིགས་སོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་ཏེ།མི་དམིགས་ཤིང་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བདག་ཅེས་བྱ་བ། ཚིག་གི་རྒྱུ་མཚན། ཆོས་གང་ལྟར་ཡང་ཚིག་གིས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་བརྗོད་དུ་མི་རུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱང་། ཆོས་གང་ལྟར་ཡང་ཚིག་གིས་བརྗོད་ པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཚིག་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། གང་ལ་ཅི་ཡང་བརྗོད་ཅིང་སྨྲ་བ་སྒྲོགས་པ་མེད་པ་དེ་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ། བདག་ཅེས་བྱ་བའི་གཞིའི་ ཚིག་བླ་དགས་དེ་ནི་ཤེས་པར་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འདི་ནི་གསལ་ལོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཚིག་གི་དོན་གྱི་རྗེས་ལ་བྱང་ཆུབ་བསྟན་པའི་སྐབས་གཞན་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་གང་གིས་ལས་དང་པོ་པ་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཚལ་བར་འགྱུར་བ། མ་ལུས་པ་ཁྱད་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ། དེ་འདྲ་བ་མི་སྟོན་ཏོ་ཞེ་ན་ལན་དུ། ཁོ་བོ་ནི་ཇི་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་པ་བྱས་ པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དག་གིས་ཀྱང་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་གང་གིས་བྱས་པ་རྟོགས་པ་ཅན་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཅན་གཉི་གའི་ཆ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་དག་གིས་ཀྱང་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུ་རྣམ་པ་ དེ་འདྲ་བའི་ཆོས་མི་སྟོན་མི་འཆད་དོ།

佛世尊对此以言语理解、领悟意义的言说方式毫无差别。言语无差别即言语的共相特征也丝毫不存在。因此说是无言说。对此言语的自相和共相特征都不存在，因此对世尊不可言说、不可表达，对此'佛'这一言词是暂时的名称表述的增益。
总结此处，何为此处？即见如来。因此说'具寿舍利子，欲寻如来者'，以见、忆念和言说来寻求追随，应当寻求自我。此义后当明显。此二者有何关联？为何如此说？因此说'具寿舍利子，我即是佛的假名'等。
我如虚空花般本不存在，而佛世尊并非如此，那么为何认为'我'是佛的假名呢？因此说'如我这一概念极其不存在且不可得，如是佛亦极其不存在且不可得'，此说明：我因不存在故极不可得。佛亦因无生故极不存在，不可得且不可言说。
如'我'这一言词根据，任何法都不可言说且不应言说，如是佛亦然，任何法都不可言说。为总结非言词境界性和非认知境界性，'于何都无所言说宣说者即名为佛'。为显示非认知境界性，说'我这一基础假名不易了知'等，此义明显。
为开启另一阐述佛语义后菩提的章节，因此说'尔时，具寿舍利子向世尊如是言'等。如何以何种方式令初业者、新入大乘者了知，不显示如是完全通达的方式。对此回答说'我不显示、不宣说连阿罗汉作证者都能了知的如是法门'。如何以何种方式令具证悟、不退失法性、从二方面解脱的阿罗汉都能了知的如是法门，不显示不宣说。

།ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་བྱང་ཆུབ་ནི་རྣམ་པ་མང་དུ་བརྗོད་ལ། འཕགས་པ་ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་པ་ལས་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། འདི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ ལྟ་སྟེ།མིང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །མིང་དང་མཚན་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱའོ། །འདུས་མ་བྱས་ཡང་དག་པའི་དོན་ནི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་ བྱས་ནས་ཁོ་བོ་ནི་ཇི་ལྟར་སུས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གཞན་འགའ་ཞིག་ཤིན་ཏུ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དེས་ཀྱང་ཤེས་པར་འགྱུར། བྱེ་བྲག་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུར་མི་སྟོན་ཏོ། །འདིར་གཏན་ཚིགས་ཅི་ཡིན་སྙམ་དུ་དོགས་པ་ ལ་དེ་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ནི་སུས་ཀྱང་མ་ཤེས་ཞེས་གསུངས་ཏེ་ཁྱད་པར་དུ་མ་ཤེས་པའོ།།སུས་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་མ་རྟོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་མཐོང་བ་ནི་མིག་གིས་སོ། །མ་ཐོས་པ་ནི་རྣ་བས་སོ། །མ་དྲན་པ་ནི་ཡིད་ ཀྱིས་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།མ་སྐྱེས་པ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པས་མ་བསྐྱེད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་དང་བྲལ་བས་ན་མ་བཀག་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་དེ་ཉིད་དེ་དང་བྲལ་ན་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། རོལ་མོའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །མ་སྨྲས་ པ་ནི་གཞན་ལ་ཚིག་གིས་སོ།།མ་བསྟན་པ་ནི་དཔེ་ཉེ་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་ལྟ་བུ་མ་བསྟན་ཏོ། །སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་དཔེ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་བཀག་པ་དེ་དག་གིས་ནི་འདིས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་འདི་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །མིང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་གྱི་དབང་ དུ་བྱས་ཏེ།བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་དེ་ཡང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མིང་ཙམ་ཡིན། འདི་ལྟར་མིང་དང་མཚན་མ་རྟོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཡིན་མོད་ཅེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱེད་པར་གྱུར་པ་འམ། བྱེད་པ་པོར་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱ། མིང་ངམ་མཚན་མ་གང་ཡང་མེད་དེ། དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་མེད པའི་ཕྱིར་རོ།།མིང་དང་མཚན་མ་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མིང་ དང་མཚན་མ་རྟོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས།བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱེད་པར་གྱུར་པ་འམ། བྱེད་པར་གྱུར་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱ་བ་མིང་ངམ་མཚན་མ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། དེ་ཡང་བྱང་ ཆུབ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དངོས་པོ་མེད་པས་དངོས་པོ་མེད་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཅིང་ མངོན་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

在大乘中对菩提有诸多阐述，在《圣二万五千颂》中也说：'为了佛陀现证圆满菩提，以及这是诸佛所证，所谓菩提即是：仅仅是名字的本质而已。因通达名相故称为菩提。无为真实义称为菩提。'
关于'为了佛陀现证圆满成佛'这一特征，我说如何任何人等所说，即使是某些极为殊胜者也能了知，但不会如此显示差别了知。
为了断除此处'有何理由'的疑惑，说'菩提是任何人都不知'，即是特别不知。'任何人都不能现证圆满'是因为通达平等性。'未见'是指用眼睛。'未闻'是指用耳朵。'未忆'是因为意未经验。
'未生'是指因缘和合未生。正因为如此，由于远离彼故是未灭，凡是从因缘和合而生者，若离彼则成灭，如乐器弦声等。'未说'是对他人用言语。'未示'是指未示现如是譬喻等。
通过遮遣能生和能知譬喻，明显了知'此是诸佛菩提'之义。就名字本质而言，'尊者舍利子，菩提是如是'等所说，菩提之事物是如此，即是：彼菩提也非事物。因此仅是名字。
如是了知名相是菩提，为此说'以菩提现证圆满成佛'等，以能作或能作者的菩提现证圆满成佛，无有任何名或相，彼亦如菩提无事物故。
为显示名相本身，说'菩提亦以菩提'等，意为无事物不能以无事物现证圆满成佛。非事物。为何如此？
就了知名相而言，说'以菩提现证圆满成佛'等，能作或能作的菩提现证圆满成佛无有任何名或相，彼亦如菩提无事物故。无事物不能以无事物现证圆满菩提。
为显示此义，说'菩提亦以菩提'等，于自性亦非觉悟现证。

།བསྟན་ཟིན་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲིས་ཏེ། ལྷའི་བུ་ལ་སོགས་པའི་བདུད་གནོད་པར་བྱེད་པ་བཅོམ་པ་དང་ལྡན་པས་སྟོབས་དང་། མི་ འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་དབྱིངས་དོན་དམ་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་མ་རྒྱས་སམ།མངོན་དུ་མ་བྱས་སམ་ཞེས་ཚིག་ཟུར་གྱིས་དྲིས་སོ། །འདིར་ལན་ནི་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་སུ་འདི་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་མ་གཏོགས་པའི་དངོས་པོ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ནས་འཆད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཅི་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ པ་ཡིན་པར་གྱུར་ན།འོ་ན་ནི་དེའི་ཚེའམ་དེ་བས་ན་གང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དབྱིངས་འདུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་དེ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །འདུས་མ་བྱས་པའི་ཡང་དག་པའི་དོན་ཉིད་བརྟན་པོར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་པོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་ ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱ་བར།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་ནི་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་འདི་གཉིས་ཇི་ལྟར་དབྱེར་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་དོགས་པ་ལ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ གསུངས་ཏེ།དངོས་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་སྟེ། དེ་མ་བྱུང་བའམ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དངོས་པོ་མེད་པའོ། །ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། རེ་ཞིག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའོ་ཞེས་ བྱ་བ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚིག་བླ་དགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་དེས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་ཏོ།།དེ་བས་ན་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པ་གཉིས་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་། བྱང་ཆུབ་གཉིས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ནི་ཆོས་ ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་གྲོངས་སུ་འགྲོ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པའི་ངོ་བོ་བྱང་ཆུབ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཤེས་པའི་ངོ་བོའི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བའི་གྲངས་སུ་འགྲོ་ཞིང་བརྗོད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །འདིར་དོགས་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་སུ་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་ཏེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པ་མེད་ཅིང་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པོ་སྙམ་པ་དང་། ལན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མཐར་ཕྱིན་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུའོ། ། ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེས་འདི་སྐད་དུ་གང་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཀུན་བརྟགས་པ་དེ་ནི་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཐ་དད་པ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པའོ་ཞེས་གསུངས པ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ།བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པའོ། །དེ་གང་ལ་མེད་པ་དེ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པའོ། །འདིར་གཏན་ཚིགས་སུ་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་མི་ནུས་པ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རང་དང་གཞན་ལ་ཤེས་ པར་མི་ནུས་པའོ།།རྒྱུས་བསྐྱེད་པའི་འདུས་བྱས་སུ་འམ་དེ་ལས་བཟློག་པ་འདུས་མ་བྱས་སུ་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་ནུས་པའོ།

为了明确已经宣说的义理，文殊师利世尊问道'法界'等，即以言外之意询问：具足降伏天子等魔众损害，在胜义中是否已现前圆满证悟力、无畏等法之因法界？是否已现证？
此处回答：'尊者舍利子，不是这样的。'其理由是：法界即是世尊，因为除此之外不存在任何事物。
若世尊以'法界'等予以承许而作解释：如果法界是现前圆满成佛，那么此时或因此将与无生法界无为性相违而成为障碍。为了坚定无为真实义，故说法界即是菩提。
对于'法界即是菩提'，法界是所修，菩提是所得，因此怀疑这作为因果的二者怎么会无别？对此说道'因为法界无实'。'实'即是有实，其不生或无即是无实。'故'即是'因为'之意。首先，法界即是如此。
'一切法无自性'即是菩提的异名，这是显示菩提的自性。因此，由于无实与一切法空二者无别，故法界与菩提二者不异。
对此作解释即是'彼入法界数'，一切法空性的菩提即是智慧的本体，故称为法界数，得到如是称谓。
对此疑问的理由即说'一切法'等，一切法无别而为一相。对于理由不成立的想法，回答是'在佛境界中'，即在究竟无误智慧的境界中。'故'即是'因为'之意。由此表明：凡是妄分别为种种性的，即是迷乱心识的境界。
'尊者舍利子，无别即是无分别'所说是显示无别，了别即是分别。无彼者即是无分别。此处理由即说'无分别即是不能了知'，即是不能了知自他。不能了知为由因所生的有为或与此相反的无为。

 །བར་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་བཟུང་ངོ་། །འང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ཕན་ཚུན་གཉི་ག་ལ་ལྟོས་པའོ། །དེ་ལྟར་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དེ་ལ་འདུས་བྱས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པར་རིག་པ་གང་ཡང་མེད་པ་དེས་ན་དེ་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པའོ།།དེ་ལྟར་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཆོས་སྣ་ཚོགས་མེད་པར་བསྟན་ནས་ཡུལ་གྱི་ཆོས་ཀྱང་སྣ་ཚོགས་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ ཅད་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་སོ།།འདིར་དོགས་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་སུ་འདི་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དངོས་པོ་གང་ལ་གནས་ཏེ། རྣམ་པར་གནས་པ་བྱས་ཏེ། རྣམ་པར་རིག་པར་འགྱུར་བ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་ བ་བདག་དང་གཞན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་བའི་སྐྱེ་བ་འབྱུང་བ་བདག་ཡོད་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་དག་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་གྱི་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་དེའི་ཆོས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དགོངས་པའི་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པ་ ནི་དེ་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་འདི་ལྟ་སྟེ།མཚམས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་བཟད་པའོ། །དེ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པས། མཚམས་མེད་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཀྱང་ གི་སྒྲས་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་མི་དགེ་བ་རྣམས་དང་།ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དང་། དགེ་བ་རྣམས་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་འདིར་ཐུན་མོང་ཡིན་པར་བཤད་དེ། འོག་ནས་མཇུག་སྡུད་པའི་ཚིག་གིས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་འཆད་པ་ནི་སོ་སོའི་ཚིག་གིས་འཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་གང་དག་མཚམས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མཚམས་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ནི་མཚམས་མེད་པ་ལ་གནས་པ་སྟེ། དེ་དག་ནི བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ཞུགས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ནི་བསྟན་པ་ལ་མ་ཞུགས་པ་དང་།ཞུགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡང་འདུལ་བ་ལས་འགལ་བར་བྱེད་པ་དང་། མི་འགལ་བར་བྱེད་པ་དང་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ རིམ་གྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མཚམས་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་མ་གསོད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པར་ཞུགས་པ་དེ་དག་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ཞུགས་པ་སྟེ།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དོན་རྣམ་པར་སྒྲོགས་པའི་བྱེད་པ་ནི་གང་དག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ཞུགས་ པ་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ།བསམ་པར་མི་ནུས་པའམ། བསམ་པར་མི་འོས་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །དེ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་དག་ནི་ཡང་དག་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་བར་དུ་ཡིན་ཏེ་དེར་ཞུགས་ པའོ།།མཚམས་མེད་པ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །འདིར་དགོངས་ནས་ཡང་དག་པའི་དོན་དགྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་སུ་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ཡང་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱེར་མེད་པའི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ གསུངས་ཏེ།དབྱེར་མེད་པ་ནི་ཡང་དག་པར་དབྱེར་མེད་པ་སྟེ། གནས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་བྱུང་བ་མེད་པ་ལ་ཐུག་པའི་བར་རོ། །དེའི་གཞི་ནི་གནས་སམ་ངོ་བོ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཐུག་པའི་བར་དུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་ སྣོད་ལས་རིག་པར་བྱའོ།

以'乃至'这个词，也包含了常与无常等。'也'这个词是相互关联的意思。如是，在佛的境界中无有差别，于有为等诸相差别都无所了知，因此称为无分别。如是已说明能缘之法无有差别后，为说明所缘之法亦无差别，故说'一切法皆无分别'。
对此疑问的理由是：由于一切色等诸法不住于任何事物中，不作安住，不成为了知，不成为识知，不成为通达自他，不成为生起，不成为获得自我存在的缘故。这些是真实义理的方式。
已说凡夫等，今当说其法。意趣方式是：其中凡夫之法如是：无间即是不可忍。显示入于彼等即是入于不可思议性，即显示无间罪是菩提自性。'彼等亦'之中，'亦'字表示除此之外的不善、无记、善法以及凡夫、有学、无学等诸法，一切皆应视为菩提自性，此处说为共同，下文以结语而说明。
别说即以各别语词解说：因此说'无间'等。入于无间即住于无间，彼等即是入于不可思议。凡夫有未入教法与已入教法两种差别。已入教法者又有违犯律仪与不违犯律仪两种。
为次第显示故，入于无间即入于作杀母等行为，彼等即是入于不可思议。宣说不可思议义之作用即是'若入于不可思议者'等。不能思议或不应思议即是不可思议。入于彼等即是唯入于真实。真实即是无颠倒及乃至无生，入于彼中。
应观察无间亦是真实，因为是无颠倒性故，此为意趣。于此意趣中，为解释真实义之理由，尊者舍利子说：'真实即是无差别之基故。'无差别即是真实无差别，从无住等乃至无生。其基即是处所或体性，从真如等乃至涅槃，此应从菩萨藏中了知。

།དབྱེར་མེད་པའི་གཞི་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་དག་ནི་གང་མཚམས་མེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ཞུགས་ པ་བཞིན་དུ་མཚམས་མེད་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱང་མཐོ་རིས་དང་།བྱང་གྲོལ་ཐོབ་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར། ཆོས་གཅིག་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པར་ཅིའི་ཕྱིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གང་དག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ་ བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་ཞིང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་དེ་དག་མཐོ་རིས་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པར་བསྟེན་ཅིང་།འགྲོ་བ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནོ། །མཐོ་རིས་སྨོས་པས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང་། ཚངས་པ་ལ་སོགས་པར་བསྟེན་པ་ཡང་མཚོན་པ་ཡིན་ནོ། །ངན་སོང་ནི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་ པའོ།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ། དེ་དག་ཏུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །མཐོ་རིས་དང་བྱང་གྲོལ་དང་ངན་སོང་ལ་སོགས་པར་འགྲོ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྣང་བ་དེ་དག་ནི་རྨོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ གཏན་ཚིགས་ཅི་ཡོད།མཚམས་མེད་པ་བྱེད་པ་ནི་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་ལ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་མཐོ་རིས་དང་། བྱང་གྲོལ་ཐོབ་པར་བྱེད་པར་སྣང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེའི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་འགྲོ་བ་དང་མི་འགྲོ་བར་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་ གསུངས་ཏེ།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཐུག་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ལས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་དང་དེ་ཟད་པས་མི་འགྲོ་བ་སྟེ། འགྲོ་བ་དང་མི་འགྲོ་བར་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན། ཉེ་བར་ གནས་པ་མ་ཡིན་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་བརྟགས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཞིང་། ཉེ་བར་གནས་པར་འགྱུར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བར་དུ་ཞེས་ཐ་མར་སྨོས་པ་ལ་བར་དུ་ཞེས་ བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།འདུལ་བའི་ཆོས་ལས་འགལ་བར་བྱེད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གང་དག་ལྟུང་བའི་རྩ་བ་བཞི་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མི་གསོད་ པ་ལ་སོགས་ཏེ།ཕས་ཕམ་པའི་ལྟུང་བ་བཞི་ལ་གནས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཀྱང་གི་སྒྲས་དགེ་འདུན་གྱི་ལྷག་མ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པས་འདུག་པར་བྱེད་ཅིང་གནས་པ་བསྡུའོ། །རྩ་བ་མེད་པ་ལ་གནས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རྩ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་དང་ཕམ་ པའི་ལྟུང་བ་བཞི་བྱུང་བའོ།།མི་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་གནས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ཡིན་པར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལའོ། །དེ་གཉིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ནི་བྱང་ཆུབ་དང་མཉམ་པ་ཡིན་པར་ཤེས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྩ་བ་མེད་ པ་དང་།གནས་པ་མེད་པར་གསུངས་སོ། །འདིར་རྩ་བ་མེད་པའི་ཚིག་གིས་ནི་གཉི་གའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །འོག་ནས་ཀྱང་རྩ་བ་མེད་པའི་དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་གནས་པ་མེད་པའི་དགེ་སློང་གི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཚིག་ གཉི་ག་སྨོས་པས་ནི་འདིར་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།གང་ཡང་རུང་བ་ཅིག་སྨོས་ན་ནི་གཉི་ག་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། བྱ་བ་དང་དངོས་པོའི་སྒྲ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་དག་ཀྱང་རྩ་བ་མེད་པ་ལ་གནས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

由于不二的基础是真实的，故以不可思议之声来表达。对此，入于其中的那些人，即是入于无间的，这是其意义。
如果这样的话，为何入于不可思议者如同入于无间罪者，也不能获得善趣和解脱呢？为何入于同一法者获得不同果报呢？为此说'具足不可思议'等。
具足不可思议并与之相应者，不仅仅是依止善趣帝释等而趣往。提到善趣也表示依止转轮王、梵天等。恶趣是指地狱等。涅槃是指正等正觉，不往生彼等处。
显现为往生善趣、解脱、恶趣等相者，是愚者的迷乱，并非真实。对此有何理由？
认为造无间罪者往生恶趣，具足不可思议者获得善趣和解脱，为此说'不可思议非住于往不往'。
不可思议是无为，即如来藏等乃至涅槃等，彼等非由业而往，非由业尽而不往。既无往与不往的遍计，故非安住，非变化，因不可思议是无生之体性，如何有果报，遍计而安住。
最后说'乃至涅槃'，'乃至'之声显示如来藏的一切异名。
依违背律法而言，'具寿舍利子，若住于四堕根本'等，即杀生等四波罗夷罪。'彼等亦'之'亦'字，包含精进住于僧残等。
住于无根者，根即我见和四波罗夷罪。'不住'是指于真实的执著。因彼二者未生，故知彼二与菩提平等。
菩萨藏中亦说菩提无根无住。此处以无根之语表示二者的差别。下文亦说'无根比丘即是无住比丘的异名'，说二种词即是此处的区分。
若说任一即显示二者，如作业和事物之声。因此'彼等亦住于无根'即是住于菩提的意思。

 །རྩ་བ་བྱུང་ བ་ལ་གནས་པ་དག་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་རྩ་བའམ་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་འདུས་མ་བྱས་པ་ལ་ནི་རྩ་བ་ཞེས་བྱ་བ་བདག་གོ་སྙམ་པའི་བློ་དང་རྩེ་མོ་ ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོད་པར་འདོད་ཅིང་ཁས་ལེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་གཉིས་ཡོད་ན་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྩ་བ་མེད་པའི་དགེ་སློང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་དང་ སེམས་ལས་བྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ལ་མི་གནས་ཤིང་རློམ་སེམས་དང་བྲལ་བའི་དགེ་སློང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ཏེ།རྗོད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་རྩ་བ་བྱུང་བ་དང་བྱང་ཆུབ་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ད་ནི་རྟ་དང་རྒོད་མ་དང་། བ་ ལང་དང་གླང་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་ལྟར་དེ་ལས་གཞན་པའི་ལྟུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྩོད་པ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།རྩོད་པ་བྱུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩོད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ལྟུང་བ་བྱས་པ་བྱུང་བ་སྟེ། དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར།གནས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་རང་རང་གི་ལས་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྦྱང་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །རྩོད་པའི་གནས་པ་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ནི་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་ གསུངས་ཏེ།གང་ལ་ལྟ་བས་བྱས་པའི་རྟོག་པ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ་ལྷག་པ་ཁོངས་སུ་མ་གཏོགས་པ་རྣམ་པར་མི་གནས་པ་དེ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ནོ། །བསྟན་མ་ཐག་པའི་མཚན་ཉིད་ ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་ལ་སོགས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ན།སྤྱོད་ཅིང་བྱེད་པ་ནི་སྦྱིན་གནས་སུ་འགྱུར་ཏེ། འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་ནི་སྦྱིན་པ་དང་ སྦྱིན་པ་པོ་དང་ལེན་པ་རྣམས་དམིགས་པ་དང་དྲི་མ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་དག་པ་ཡིན་ཏེ།སྦྱིན་གནས་དམ་པ་དག་པར་འགྱུར་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་དགོངས་པ་སྟོན་པའི་གཞི་བློ་གྲོས་ཤིན་ཏུ་གནས་པས་ཡོངས་སུ་ཞུས་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་གྱུར་པ་ ཡིན་ནོ།།འདི་ཡང་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་དག་པ་དེ་ནི་ཕྱིས་རྣམ་པར་སྦྱང་དུ་མེད་དོ། །ལྷའི་བུ་འདི་ལས་དགོངས་ནས་འདི་སྐད་དུ་སྟོན་ཏེ། གང་ཞིག་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་དད་པས་བྱིན་པ་ཡོངས་སུ་ སྤྱོད་པ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ནི་སྦྱིན་གནས་སུ་གྱུར་པ་དང་དེ་ཤིན་ཏུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་པས་དེ་སྦྱང་དགོས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་སྟེ།དེ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། ཉི་མ་བཞིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །འདིར་དགོས་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་སུ་འདི་ལྟར་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་ པ་དེ་ནི་མཉམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།མཉམ་པ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་གྱི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས་རྒྱས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་དེ་ནི་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ།

如果问及根本生起者如何安住于菩提，为此对尊者舍利子说道：'因为无生中没有所谓根本或顶端之说'。如是，于无生无为中，既无有我执之根本心，亦无有法分别之顶端，不承认有此二者。若有此二非真实者，则非无生。因此，所谓'无根比丘'，是指不住于三界心与心所自性的非真实分别，远离我慢的比丘之异名。
由此应知，说明根本生起与菩提是平等性。现在，如同马、母马、牛、公牛之例，针对其他堕罪而言，所谓'诤讼生起'即是增益等，诤讼生起是指成为诤讼处的堕罪生起，因为不清净，不应安住，应当各自以业来清净。
因为诤讼处未生，是菩提自性，为显示此义，说'此乃增益之异名'。于见解所作分别增益之处，不住于非殊胜所摄诸相，即是圆满证悟平等性智之相，此为其异名。
对于刚说的增益特相，以殊胜胜解等于菩提行位中行持，即成为应供处，因为具足三轮清净且清净故。除此之外，因为布施、施者、受者皆有所缘且有垢染故不清净，不能成为清净殊胜应供处。如是，此与《胜慧极住所问》契经相顺。
此中所说三轮清净者，如是清净后不须复净。天子！缘此而说：'若以信心受用三千大千世界之供养，彼成为世间应供处，彼为极善出家者，不须清净。'此为殊胜开示，意为如日轮然。
此中以理由说明必要性：'增益即是平等故。'平等是以三解脱门平等性而平等，此义及其他当于菩萨藏中广知。增益已如前说。

 །ད་ནི་ཡོངས་ སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས།བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དགེ་སློང་དད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལས་དང་འབྲས་བུ་དང་བདེན་པ་དང་དཀོན་མཆོག་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་ཡིད་ཆེས་པ་དང་ལྡན་པའི་དད་པ་ཅན་དེ་ནི་ དད་པས་བྱིན་པ་སྤྱད་པའི་འོས་མ་ཡིན་ཏེ།ལས་དང་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དྲི་མས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་དྲི་མ་ཅན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་བཟློག་པ་ནི་དགེ་སློང་མ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དད་པས་བྱིན་པ་སྤྱད་པའི་འོས་ཡིན་ཏེ། སེམས་ ཀྱི་རྒྱུད་རྣམ་པར་དག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་རུང་བ་ཅན་གྱི་དགེ་སློང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་རུང་བ་ནི་འདུལ་བ་ལས་བསླབ་པ་བཅས་པ་གསུངས་པ་བཞིན་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་དེ་ལས་མི་འདའ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །འདི་ཡང་དད་པ་དང་ལྡན་པ་བཞིན་རིག་ པར་བྱའོ།།དེ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་ཕྱེ་སྟེ། མི་སློབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཁྲིད་པ་ཡང་དག་པར་མ་བཅོམ་པའི་དགེ་སློང་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྲིད་པར་ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་ནི་སྲེད་པའོ། །དེ་ནི་ཡུལ་ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་ཉིད་པས་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་ ཐོབ་པའི་ཡུལ་ལ་བརྟེན་པ་དེས་མི་སྐྱོ་ཞིང་མ་ཐོབ་པ་ཡང་ཚོལ་བར་བྱེད་དོ།།ཡུལ་ལ་ཡིད་བྱུང་བ་མེད་པའི་ངོ་བོ་དང་། ཡུལ་ཚོལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ཡང་འགྲོ་བ་དང་། སྐྱེ་གནས་དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་ཁྲིད་པར་བྱེད་པས་ཁྲིད་པར་ཞེས་སྦྱར་ཏེ། སྡུག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་ཐོབ་ པ་དང་སྤངས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུག་པར་བྱེད་པའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཡིད་འབྱུང་བའི་གགས་སུ་གྱུར་པ་དང་། ཡུལ་ཚོལ་བར་བྱེད་པའི་དགྲ་དེ་དག་བཅོམ་པས། དགྲ་བཅོམ་པའོ། །ཕུང་པོའི་རྒྱུན་ཟག་པ་ཟད་པས། ཟག་པ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཉོན་མོངས་པ་བཅོམ་པས་དགེ་ སློང་ངོ་།།དེ་དག་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་དེ་ཉིད་ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་ཡང་དག་པར་མ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་བསྟན་ཏོ། །དགོངས་པ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་ཅི་ལས་བསམས་ཏེ་དེ་སྐད་སྨྲ་ཞེས་དྲིས་སོ། །འདི་སྙམ་བསམས་ཏེ། སྲིད་པར་ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་མ་ བཅོམ་ན།ཇི་ལྟར་ཟག་པ་ཟད་པ། དགྲ་བཅོམ་པའི་དགེ་སློང་ཉིད་ཡིན། ཡང་དག་པར་བཅོམ་ན་ཡང་། ཇི་ལྟར་སྲིད་པར་ཁྲིད་པ་ཡང་དག་པར་མ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེས་བསམས་པའོ། །ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བཅོམ་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། མཉམ་པ་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་བཅོམ་ པ་མེད།ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་ལ། ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་མེད་པ་ནི་གང་གིས་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་རྒྱུན་བཅད་པ་མེད་པའོ། །འདི་ལྟར་སྣ་ཚོགས་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བཅོམ་པ་དང་། འཇོམས་ པར་བྱེད་པ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ།སྣ་ཚོགས་ཉིད་དང་མི་མཐུན་པ་ཡང་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྣ་ཚོགས་ཉིད་ལོག་པར་གྱུར་ན། ཁྱད་པར་བྱ་བ་བཅོམ་པ་རང་ཡང་ལྡོག་པར་འགྱུར་བས། ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་མེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གཞན་ ཡང་འདས་པ་ནི་འགགས་པའི་ཕྱིར་དང་།མ་འོངས་པ་ནི་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་ནི་སྟོབས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་འཇོམས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དོན་དམ་པར་གང་གཞོམ་པར་བྱ་བ་དང་། འཇོམས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡང་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་བསམ་དུ་མེད་དོ།

现在为了说明令众生成熟的法，说'具寿舍利子，有信心的比丘'等。具足对业果、谛理、三宝等深信不疑的信心者，不应受用信施，因为业果等分别妄念的垢染使心相续成为染污。与此相反的是无信心的比丘，他应当受用信施，因为心相续本性清净。
'具寿舍利子，如法的比丘'中，如法是指按照律藏所制定的学处而行，不违背这些规范。这也应当如具信心者一样理解。
这是从因果分别，就无学法而言，说'未真实断除牵引的比丘'等。牵引到轮回的是贪爱。由于所缘是已得和未得，故有两种。其中依于已得境界者不厌倦，也寻求未得的。以不厌离境界为体性，寻求境界也牵引蕴相续趣向各种趣处，故称为牵引，意为为得可意不可意而奔走。
由于断除厌离的障碍和寻求境界的敌人，故称为阿罗汉。由于蕴相续诸漏已尽，称为漏尽。由于摧毁烦恼，故为比丘。
以'未真实断除牵引'说明了真实断除这一点。为了明了意趣，问'文殊师利，你基于什么想法而如此说？'心想：如果未断除牵引轮回，怎么会是漏尽阿罗汉比丘？如果已真实断除，又怎么会是未真实断除牵引？
为了说明如实断除，说'于平等性中无真实断除，彼牵引即是平等性'。于平等性法界中，无真实断除是指无论以何方式都无法真实断绝相续。因为差别性遍及所断和能断，而平等性与差别性相违。如是若差别性消失，所断的差别自然也会消失，故无真实断除即是平等性。
另外，过去已灭故，未来未得故，现在力量相等故，都非能断。因此，胜义中于平等性中任何所断和能断都不可思议。

 །འཇོམས་ པ་དེ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་སྣ་ཚོགས་ཉིད་དང་།མི་མཐུན་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་ལ་ཡོད་པར་མཇུག་བསྡུ་ཞིང་མ་གྲུབ་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཕྱིར། ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིར་ནི་ཁྲིད་པར་བརྗོད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་བསྟེན་པས་ནི་ ཁྲིད་པའི་མི་མཉམ་པའི་ངོ་བོ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་ཕྱི་སྡུད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་བརྗོད་མ་ཐག་པ་མཚོན་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ན་འདི་སྐད་དུ། སྐྱེ་བ་མེད་པར་མཉམ་པ་ ཉིད་མཐོང་བ་ཁོ་ན་ཡང་དག་པར་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ།།སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་། གནས་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཡོད་ལ། །ཉོན་མོངས་དུག་ཆེན་ཅིས་མི་འབྱུང་། །ཐ་མལ་འདུག་པའམ་ཉོན་མོངས་པའི། །སྦྲུལ་གདུག་རྣམས་ཀྱིས་ཟིན་པར་འགྱུར། ། སྡུག་ཅེས་པ་ལས་ཆགས་པ་འབྱུང་། །དེ་ལས་བཟློག་པས་འདོད་ཆགས་བྲལ། །སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར་དབེན་པར། །མཐོང་ན་མྱ་ངན་འདས་པར་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་དོ། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ། མི་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་བསྒོམས པས།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཞི་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་འཛུད་པར་དགོངས་ནས། དགོངས་པའི་ཚུལ་ལ་དགོངས་ཏེ། དེ་སྐད་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུར་གྱུར་པའི་མི་སློབ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ ནས།བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འཇིགས་པ་ལས་མ་རྒལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ནི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཁམས་གསུམ་ལ་སྐྲག་ནས། རང་གི་ལམ་བསྒོམས་པས་འཁོར་བའི་འཇིགས་པ་ལས་བརྒལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དེ་ལ། འཇམ་ དཔལ་ཅི་ལས་བསམས་ཏེ་དེ་སྐད་སྨྲ་ཞེས་དགོངས་པ་དྲིས་པ་དང་ལན་དུ།དེའི་འཇིགས་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མེད་ན། ཅི་ཞིག་ལས་བརྒལ་བར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་སོ། །རེ་ཞིག་འཇིགས་པ་ཆེན་པོའམ། འབྲིང་ལྟ་ཞོག་གི་།འཇིགས་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཡང་མེད་དེ། དེའི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཅི་ཞིག་ལས་བརྒལ་བར་འགྱུར་གང་ཞིག་གང་དུ་ཇི་ལྟར་ཡང་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བསྒོམས་པས། དགྲ་བཅོམ་པའི་གང་ཟག་འདི་ཁམས གསུམ་ལས་འདས་ཏེ།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། །།བམ་པོ་བཞི་པ། ད་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་བཤད་པ་སྐབས་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་འཇམ་དཔལ་མ་སྐྱེས་ པའི་བཟོད་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གང་གི་ཚིག་བླ་དགས་ཞེས་ཤཱ་རིའི་བུས་དྲིས་སོ།།མ་སྐྱེས་པ་ལ་འམ་མ་སྐྱེས་པ་རྟོགས་པ་ལ་བཟོད་པ་ནི་བཟོད་པ་དང་དུ་ལེན་པ་དང་། འདོད་པ་འདི་ལས་ཡོད་པས་མ་སྐྱེས་པའི་བཟོད་པ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གང་གིས་མིག་དང་གཟུགས་དང་། དེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཡང་མ་བསྐྱེད་དེ། སྐྱེ་བར་བློས་མ་མཐོང་མ་བརྟགས་པ་སྟེ། མ་སྐྱེས་པའི་བཟོད་པ་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །འདི་མན་ཆད་ནི་བསླབ་པ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ལམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས། འཇམ་དཔལ་དགེ་སློང་མ་དུལ་བ་ཞེས བྱ་བ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།

对于那个能够遍及的各种性和不相顺的平等性，是存在于引导者中的，为了总结并完全断除未成就，所以说引导者本身也是平等性。在此，所说的引导依靠平等性，是为了消除引导的不平等本性。正因为如此，所以说是平等性。'也'字是用来连接前后的。'本身'这个词是用来表示刚刚所说的引导者。因此这样说：见到无生平等性本身就是真正的阿罗汉。
龙树菩萨也说：'有心与所依，大毒烦恼何不生？平常住或烦恼的毒蛇所缚。从可爱生贪着，从彼相反离贪欲，如见幻化人空寂，即得涅槃。'
对于蕴等真实未生之法，以无分别等行相修习，而使贪欲等寂灭，这是不真实的。为了引导声闻入大乘，依据密意方式而如此宣说。
依据无学法果位，说'具寿舍利子未度怖畏'等。声闻们因生等苦而惧怕三界，修习自道而度过轮回怖畏获得果位，对此文殊询问是出于何种考虑而如此说，作为回答说：'若全无彼怖畏，从何得度？'暂且不说大怖畏或中等怖畏，连微细的怖畏也没有，因为其生等是未生的。因此应当表明'从何所度，何者，于何处，如何度'。这表明以无常等行相修习圣谛，阿罗汉补特伽罗超越三界而住于涅槃这一切都只是虚构而非真实。
第四品。现在为了分别解说菩萨法分，舍利子问：'文殊具无生忍'是什么意思？对于未生或了悟未生而有忍耐、接受和欲求，故称为具无生忍。舍利子，于眼、色及其识等法，丝毫也不生起，心不见不观察生起，是为具无生忍。
此下是依据三学特征之道而说'文殊，比丘调伏'等。

།ཅིའི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མ་དུལ་བ་ནི་འདུལ་ལ། དུལ་བ་ནི་མི་འདུལ་བ་ཡིན་ཏེ། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལ་བསམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མ་དུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུལ་བ་དང་ འབྲལ་བའམ།ལོག་པར་དུལ་བ་རྣམས་བསླབ་པ་དང་གདམས་ངག་རྗེས་སུ་སྦྱིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདུལ་བར་བྱེད་པའོ། །དུལ་བ་ནི་མི་འདུལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའི་ཚུལ་ཅན་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་འདུལ་བར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། ། ལུས་དང་ངག་དང་། ཡིད་སྡོམ་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་མི་དམིགས་པ་ལ་དགོངས་ཏེ་དེ་སྐད་སྨྲའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་འདིའི་བློ་གྲོས་ཤིན་ཏུ་གནས་པས་ཞུས་པ་ལས། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་མི་དམིགས པས།ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་བསླབ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ལྷག་པའི་སེམས་ལ་སྤྱོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་དང་། སྤྱོད་པ་རྣམས་ དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདིར་གཏན་ཚིགས་སུ་འདི་ལྟར་དེ་ལྷག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མ་བརྙེས་པ་ལ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དེ་དག་ལྷག་པར་བྱེད་ཅིང་གནས་པར་བྱེད་དེ། མཉམ་པ་ཉིད་བོར་ན་སེམས་ དང་གཞན་ལ་ཡང་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།དོན་གྱིས་ན་སེམས་དང་སྤྱོད་པ་མི་དམིགས་པའི་ལྷག་པའི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །ཡང་དག་པར་བཤད་པས་རངས་ན། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྨྲས་པ་དེ་ལེགས་སོ་ལེགས་ སོ་ཞེས་བྱ་བས།ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་གླེང་སློང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ངག་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕུང་པོའོ། །ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ་སྨྲས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ ཤེས་མཐོང་བས་སོ།།འདིས་ནི་ཤེས་རབ་འབྲས་བུ་དང་དགོངས་པ་དང་བཅས་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་གཟུད་པར་དགོངས་ནས། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་སྤང་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཇི་ སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།རྣམ་པ་གཞན་ལ་དགོངས་ནས་ཟག་པ་ཟད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པའི་ཕྱིར་དང་། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་དངོས་སུ་བཀག་པའི་ཕྱིར། གཉི་ག་ཡང་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེས་ དོགས་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་སུ།བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཉན་ཐོས་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཁོ་བོའི་བདག་གི་བསམ་པ་སྲེད་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར་དང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་ལ་འདོད་པ་མེད་པའི་ རྣམ་གྲངས་ཚུལ་འདིས་ན་ཁོ་བོ་ཟག་པ་ཟད་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི།དགྲ་བཅོམ་པ་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་བཟུང་བའི་དོན་ཏེ། མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། གང་ཞིག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་འདོད་པ་དེ་ལ་ནི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་ པ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་བདག་ཞི་བར་བྱ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མི་སྦྱོར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།

如果问为什么称为阿罗汉，是因为调伏未调伏者，而不调伏已调伏者。关于'尊者舍利子，对此思维'等所说的，'未调伏'是指远离调伏或错误调伏者，通过教导和指导使其调伏。'不调伏已调伏者'是指对那些具有清净行为、远离增益和诽谤两边的人不再调伏，这是基于身语意防护自性的增上戒学无所缘而如此说的意思。
如此一来，这与《胜慧所问经》中所说的由于不缘增上戒等三学，故为增上戒等三学相符。'尊者舍利子行增上心'是凡夫的增语，这是因为缘取增上心学和行为。
这里以理由说'因为他增上'，即因为增上心学是一切佛陀所未得的，那些凡夫增上而安住，舍弃平等性而对心及其他也作了解。实际上说的是心和行为无所缘的增上心学。
由于正确解说而欢喜，'文殊师利，你如实说阿罗汉漏尽，善哉善哉'，这是引出增上慧学，因为正语是智慧的果。'阿罗汉漏尽'是解脱蕴。'如实所说'是以解脱智见。这显示了智慧果及其意趣。
圣文殊师利为了引导趣入大乘，为了显示应舍声闻乘，说'舍利子，是这样的，如所说那样'等。因为考虑其他方面而承认是漏尽，又直接否定是阿罗汉，所以显示两者都不是。
对于为什么有此疑问，以理由说'尊者舍利子，如是于声闻地'等。由于我对声闻阿罗汉和独觉地的意乐已尽、已无，以此方式对声闻地无欲的情况下，我虽是漏尽，但决定不是阿罗汉。'决定'是确定的意思，即完全不是的意思。
这是显示：若有人欲求声闻乘，则有我见等。若不如此，则必定不修习以求自我寂灭和般涅槃。

 །མངོན་པར་བཞེད་པའི་ཤེས་རབ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་འདུག་ ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གིས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ནི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །འདུག་ལ་གནས་ཏེ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་སྐལ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ། སྣོད་དུ་མི་འགྱུར་བའི་རྣམ་གྲངས་ཡོད་དམ་ཞེས་དྲིས་ སོ།།རྣམ་གྲངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཤད་པའི་རིམ་པ་ལ་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། དངོས་སུ་ནི་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་གྲངས་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལན་དུ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སྐལ་བ་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་ གྲངས་མཆིས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསོལ་ཏོ།།དེ་གཏན་ཚིགས་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན་དེའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ལ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱི་ཆོས་ཀྱང་མ་མཆིས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏེ། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ལ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱི་ཆོས་ཀྱང་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་ལན་གྲངས་དུ་མར་བཤད་ དོ།།འདི་ལས་གོང་ན་ལྷག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པའོ། །ཡང་དག་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའོ། །རྫོགས་པ་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་བོ། །སྐྱེས་ པའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་།འོན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་དེ་ནི་སྐྱེས་ཏེ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་དེ་ཡང་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་སོ། །ངེས་པའི་ཚིག་གི་དོན་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་གང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་མཆིས་པ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའོ། ། གང་དང་གང་གིས་དང་། བྱང་ཆུབ་གང་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ། བྱེད་པ་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། བྱེད་པ་ལམ་དང་། ལས་བྱང་ཆུབ་རྣམས་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གང་ཡང་མ་མཆིས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དམིགས ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ནི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་ཏེ། འགོག་པར་བྱེད་དོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ བསྟན་ཟིན་པའི་རྣམས་བྱང་ཆུབ་དང་མཉམ་པར་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་དྲིས་པ་དང་།བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བགྱི་བ་དེ་ནི་མཚམས་མ་མཆིས་པ་ལྔ་པོ་དག་གི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་བཤད་མ་ཟིན་ནམ་དེ་ལ་གཞན་ཅི་ཞིག་བཤད་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ བདེན་ཏེ་འོན་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་མ་བསྟན་པར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པར་བསྟན་པར་མི་ནུས་པས་ཡང་དེ་བསྟན་པ་ལ་ཉེས་པ་མེད་དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་དེའི་ཚིག་བླ་དགས་ཡིན་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་མཚམས་མ་མཆིས་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཉིད་དངོས་པོ་མ་ མཆིས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །རང་བཞིན་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། དངོས་པོ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་པས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དངོས་པོ་ནི་འབྱུང་བ་ལ་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པ་སྟེ། མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེའི་ངོ་བོ་ནི་དེ་ཉིད་དོ།

为了显示所希求的智慧，说'文殊菩萨大菩萨在菩提道场'等。'何者'是指何人。菩提道场的特征已经说明。'住于'是指安住，是否有不能成就无上正等正觉、不成为法器的情形？'情形'是指说明的次第，实际上因为一切时中都如是安住，所以没有情形。
作为回答，文殊说道：'世尊'乃至'有不能成就的情形'。如果问有什么理由，为此说'如是于菩提中连微小的法也不存在'等。多次说明'如是于菩提中连微小的法也不存在'。
因为此上再无更胜，故为无上。'正'是不颠倒。'圆满'是无差别，即一切法同一相。'菩提'是平等性智慧，这就是正等正觉。
即使没有任何生起的法，然而若说彼菩提是生起而存在的，为此说'彼菩提亦是未生'。为了明了词义，故说'于此若住菩提道场'等。
'何者'和'以何'以及'于何菩提成就正等正觉'，按顺序是指能作者菩萨、能作之道、所作菩提，'彼等皆不存在'是因为未生。'不可得'是因为如梦等非真实，因为未生而显示无实，并非因为是刹那性，如是彼是影像，故遮遣。
为了显示凡夫等法与菩提平等，问及菩提自性，'世尊，所谓菩提即是五无间罪的异名'。菩提不是已经说明了吗？对此还有什么可说的呢？
虽然如此，但若不说明菩提，则不能显示凡夫等法即是其自性，所以再次说明也无过失。为何是其异名呢？'世尊，如是五无间罪以无实性故即是菩提自性'。'如是'是指因为，由于菩提自性是彼等的本质，故为菩提自性。
其自性又是什么呢？说'以无实性故'。'实性'是指生起。因为非如是故为无实性，即是未生的意思。其本质即是彼性。

 །དེ་བས་ན་མི་གསོད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་དེའི་སླད་དུ་བྱང་ཆུབ་དེ་ནི་མཚམས་མ་མཆིས་པ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཅན་ལགས་སོ།།དེས་ན་མཚམས་མ་མཆིས་པ་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཟིན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ལགས་སོ། །མཚམས་མེད་པ་རྣམས་ ནི་མཚོན་པར་ཟད་ཀྱི།ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །གླེགས་བམ་ཁ་ཅིག་ལས་མཚམས་མ་མཆིས་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་བྱང་ཆུབ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱུང་ བ་དེའི་དོན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ།དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར། མཚམས་མེད་པ་རྣམས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ལ། མཚམས་མེད་པ་རྣམས་མ་མཐོང་བའི་མཚམས་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ ཅད་མཐོང་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་ནི་ཆོས་རྣམས་མ་མཐོང་བ་ཉིད་དེ་ཁོ་ན་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལན་མང་དུ་བསྟན་ཏོ།།འདོད་པ་བསྟན་ཟིན་ནས། མི་འདོད་པ་དགག་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མངོན་སུམ་དུ་ མ་གྱུར་པ་རྣམས་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བར་སྦྱོར་བ་ནི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་སྟེ།དེའི་རྣམ་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་མེད་ཅིང་། མངོན་སུམ་ དུ་མི་བྱེད་པ་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ནོ།།ཡང་གཏན་ཚིགས་གང་གིས་ཡིན་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཤིན་ཏུ་མངོན་སུམ་མ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་མངོན་སུམ་མ་ལགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་སམ། གཞན་གང་གིས་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་ པར་རྟོགས་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཟིན་པ་དང་།སྟོན་པར་གྱུར་པ་ལྟ་བུར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་རྟོགས་སོ། །མ་མཐོང་བ་ནི་ལྟ་བས་སོ། །མ་ཐོས་པ་ནི་ཉན་པས་སོ། །མ་འཚལ་བ་ནི་ཤེས་པས་སོ། །ཡང་ན་མཐོང་བ་དང་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ལྟོས་ནས་སོ། །བར་གྱི་སྒྲས་དྲན་པ་གཟུང་ངོ་། ། མ་རྟོགས་པ་ནི་ཀུན་གྱིས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་སྒྲོ་འདོགས་དང་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་པོ། །འཐད་པ་གཞན་ཡང་དེ་ལྟ་ལགས་ཀྱིས་ཀྱང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ལྷག་པར་ཞེན་པའམ་ལྷག པའི་ང་རྒྱལ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ།།དེ་སྤྱོད་པ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ཏེ། ལོག་པའི་སྒྲོ་འདོགས་ཤིང་སྤྱོད་པའོ། །དེ་དག་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་གཞན་ན་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཤིང་། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ཡིན་པར་གཞག་གོ་། བར་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་མཐོང་བ་དང་། ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །དེ་དག་གི་རྣམ་པ་དེ་དང་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བའི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་ཤེས་པ་དེ་དག་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་མ་རྟོགས་ཏེ། རྣམ་པ་དེ་དག་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་མངོན་པར་ཞེན་ཏེ། མཚན མར་འཛིན་པས་དེ་དང་དེ་ལ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་དེ་དག་ཡང་དག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དགོངས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ།

因此，杀生等行为的自性本身是无实有的缘故，故唯是无生。一切法成为无实有自性，因此菩提即是五无间罪的自性。
因此，证悟无间罪为无实有性的特征即是菩提。无间罪仅是譬喻而已，应当了知证悟一切法也是菩提，因为是同一自性的缘故。
有些经典中说'证悟无间罪非是菩提'，其含义是这样的：因为无实有是不能证悟的缘故，无间罪不能证悟，这个不能证悟即是菩提。无间罪是不见的边际，一切法是无所见的特征，即是说诸法本身不见才是真正的见，这已多次宣说过。
说完所许后，为了遮破不许，说'现前一切法也非是菩提'。将未现前者现前的修行即是现前，以现前诸相的方式现前一切法，这不是菩提。
如是，无有现前一切法的诸相，不现前即是菩提。又问何因如此？为此说'一切法非极现前'等。如是极不现前之法，无论是佛陀还是其他任何人都是以证悟的特征而说明和宣说的。
不见是以见。不闻是以闻。不知是以知。或者是依据见道和修道。中间的词表示忆念。不解是以一切。如是离于一切增益损减边际的智慧即是菩提。
其他道理也是如此，故说'世尊'等。增上执著或增上慢即是现行慢。其行为即是现行慢者，即是颠倒增益而行。彼等分别认为在他处现前蕴界处等而成正等觉。
'中间'一词表示见、知等。彼等虽然自性空而显现于识的自性不知者，即是未证空性，执著彼等诸相确实存在于外境，以执相而了知彼等，但彼等非是真实。已说密意。

 །ད་ནི་འཐོབ་པ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་བསྟན་ནས། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ ཆོས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འཇམ་དཔལ་ཅི་ཁྱོད་ང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ང་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལའོ། །འདི་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོག་ནས་འབྱུང་བ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བདག་གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་སེམས་པ་དང་ཐ་སྙད་དུ་བྱེད་ པ་འབྱུང་ངམ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དང་། དེའི་ཕྲིན་ལས་སྟོན་པ་པོ་ཉིད་ལ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བགྲོད་པར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ། །བདག་ གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའོ་ཞེས་པ་ནི་བདག་ལ་དེ་བཞིན་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་།ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ། སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྒྲ་གཉིས་འབྱུང་བ་ལ་སྔ་མ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའོ། །གཅིག་ནི་རྗེས་སུ་སྟོན་ པར་མཛད་པའོ།།སྟོན་པ་པོ་ལ་ལྟོས་ནས་བདག་གིས་ཞེས་དྲུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དྲིས་པ་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བདག་གི་ལགས་སོ་ཞེས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་ཐ་སྙད་མ་མཆིས་ཏེ། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གཏན་ཚིགས་མེད་དོ་ ཞེས་དགོངས་པའོ།།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་གཏན་ཚིགས་མེད་པར་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་བརྟགས་ན་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་ བྱ་སྟེ།དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱང་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཤེས་པ་མེད་པར་གྱུར་ཞེ་ན་འདིར་གསོད་པར་བྱེད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་ལ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བགྱིད་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་བདག་ཉིད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདིས་ནི་རྟོག་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསལ་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ ལ།དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པར་མི་བགྱིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་བགྱིད་དེ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསལ་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་རིག་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན་དེའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་དོན་དམ་པར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ ཏེ།ཡང་དག་པར་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱང་མེད། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་མེད་ན་དེ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །འདིར་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྣོད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་མིང་ཙམ་དུ་ བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མིང་ཙམ་དུ་ཟད་དེ། དེ་ནི་དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཡིན་ན། ཤེས་པ་དང་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་དག་ལ་བདག་འདི་སྙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་བདག་གི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་དང་། ཐ་སྙད་འབྱུང་ བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ཉིད་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟའམ་ཞེས་ཟུར་གྱིས་དྲིས་སོ།

现在要说获得的内容。在如是显示凡夫和圣法即是菩提自性之后，为了显示正等正觉佛陀的法，说'文殊啊，你对我'等。'对我'即是对我自己。'如是想'即是下文所说，'如来是我的如来'这样分别的本质思维和言说是否会生起。这是针对正等正觉佛陀本身和其事业教导者而言。
'如来'即是如所应去而去者即是如来。'我的如来'是因为对我如是宣说，以及因为无颠倒地教导故为如来，即是教导者。如是，出现两个如来之声，前者是如实了悟，一个是随后教导。相对于教导者而言，'我的'是第六格。
如是询问后，世尊答'不是这样'，即对如来没有'是我的'这样的分别和言说，意为无有能成立的理由。问'为什么'时，世尊说'如是如来'等来说明无有理由。如是以理由观察时，应知无有如所说相的认知，因为这是前提，所以也应知无有分别和言说。
若问为何你如是无有认知，这里解释说'世尊，如是真如'等。真如为境的如来不被真如所了知，即是真如不能通达自身如来的意思。这遣除了分别的如来，因为如来对有缘者也不能了知真如、不能通达，因为不能够。这遣除了随后教导的如来。
若问为何不了知，为此说'世尊，如是胜义中'等。真实中真如也无，如来也无，那怎么能了知？'世尊，因此'等是总结。这里理由的所依是如来仅是名称等，如来仅是名称而已，它是空性，于认知和言说的对境中，我想'如来是我的如来'这样的认知和言说将会生起，这是总结。
为了确定这一点，以旁敲侧击的方式问'文殊，你对如来有疑惑吗？'

 །ཐེ་ཚོམ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ་ཞེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་བྱུང་བ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་སྤངས་ནས་འཕགས་པའི་སར་ཞུགས་ཏེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་རིས་མཐུན་པའི་སྐྱེ་བོའི་ལུས་སྔ་མ་བོར་ནས་མའི་མངལ་དུ་ཞུགས་པའི་མཚན་ཉིད་སྐྱེས་པ་དང་དེ་ནས་རིམ་གྱིས་ཡན་ལག་དང་། ཉིང་ལག་ཚང་བར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་བཞིན་དུ་གྱུར་པའམ་ལྷག་མ་མེད་པའི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའམ། གལ་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་སྟེ། དགོངས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ རྫོགས་པ་ཐོབ་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འགའ་ཞིག་མཆིས་ན་ནི་དེ་ལ་བདག་ཐེ་ཚོམ་འཚལ་ལོ།།དེ་སུམ་ཆར་ཡང་མ་མཆིས་པས་དེ་བས་ན་བདག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མ་མཆིས་ཏེ། མངོན་སུམ་དུ་ངེས་པར་གྱུར་པ་ཁོ་ན་ལགས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་བྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སམ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལས་བྱུང་ངོ་སྙམ་པའི་བློ་མེད་དམ།འདིར་ལན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་བྱུང་བ་མ་མཆིས་ན་ནི་ཞེས་གསོལ་ཏེ། དེ་དང་ཐ་མི་དད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་བྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་སེམས་ པར་འགྱུར་ན།གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མ་བྱུང་བ་དེའི་ཚེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱུང་བ་ག་ལ་མཆིས། འོ་ན་དེ་ལྟར་འབྱུང་བ་མ་མཐོང་ན། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་ མ་སྙེད་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མི་མོས་སམ།ཡིད་མི་ཆེས་སམ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བརྗོད་པར་བཞེད་ནས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་འདི་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་དུ་ཡུལ་གཅིག་པ་མ་ལགས་སམ་ཞེས་དྲིས་སོ། །ཡུལ་ གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡུལ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ།།གཅིག་པ་ནི་དབྱེར་མེད་པ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་མཆོག་ཏུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་བློ་ཅན། སངས་རྒྱས་དེ་དག་གི་ཡུལ་དེ་ནི་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་དེ་ལ་གཞན་དང་གཞན་ རྟོགས་པ་དང་མ་རྟོགས་པ་ཡོད་ན་ནི་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ།སྔར་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་གྲགས་པ་དང་ལྡན་པ་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་སའི་སྟེང་གི་ལྷ་རྣམས་ནས་བཟུང་སྟེ། འོག་མིན་གྱི་ལྷའི་བར་དུ་ཀྱེ་མའོ་འདི་ནི་ཡང་ དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྒྲ་སྒྲོགས་ཤིང་སྒྲས་གོ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དེ་བས་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་ཡུལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དམ་པ་གཅིག་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་ཞིང་། དུ་མ་ཡོད་ན་ནི་འགྲོན་པོའི་མི་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ འདོད་པའི་གྲགས་པ་དང་ལྡན་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དམ་པ་དེ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པས་འདི་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་དུ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པར་འོས་པ་ནི་བསམ་ པའོ།།དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །དེ་ཉིད་ཡུལ་ཡིན་ཏེ་དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་ལོ། །འདི་དང་དེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ།

为了断除疑惑，向世尊禀告说'那不是的'。'世尊，如果如来出现'这句话是指从凡夫地脱离而入圣地，生于佛种姓中。比如舍弃凡夫种类的前身，入于母胎而具相而生，然后渐次完全具足肢节，或者是无余涅槃，或者是圆满成就如来。以证得圆满意趣为所缘，获得极其清净相的圆满法身的如来若有的话，我对此有疑惑。因为这三者都不存在，所以我对如来无有疑惑，只是现前决定而已。
如果是这样的话，文殊，你不认为如来出现吗？对从福德智慧资粮而出现没有认识吗？对此回答说：'世尊，如果法界中无有出现的话'，与此无别的如来也会认为是出现，当一切法遍及的法界未出现时，如来怎会出现呢？那么如此未见出现时，文殊，你不信仰如恒河沙数般入涅槃的佛世尊吗？不相信吗？
为了宣说不可思议，问道：'诸佛世尊不是如此不可思议境中是一境吗？'所谓一境，境是行境。一即是无别，即最极殊胜的智者，那些佛陀的境是一的。此即是遣除所证的种种性。若于彼境有他者与他者的通达与未通达，则是无知，如前所说将成为非佛。
世尊是具有名声、极其著名的，如说从地上诸天乃至色究竟天，'啊！此是正等觉佛'如是宣说声音令人了知等等。因此必定是唯一胜义境。若非唯一境而有多种，则如行客般不会成为具有所欲名声。彼胜义谛即是不可思议之外无他，故说'如是不可思议境中'。即是说，所谓不可思议境是应当思维的是思维，非如是故为不可思议。彼即是境，故为不可思议境。此与彼离分别即是智慧自性。

 །དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་སྙམ་དུ་ཤེས་པས། དམིགས་ ན་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སེམས་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་མི་འགྲུབ་སྟེ།དོན་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བསྟན་པ་ལས། ཆོས་རྣམས་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་པ་ནི་དོན་ཡོད་པའོ། །གང་ཞིག་དོན་ལ་རློམ་སེམས་ བྱེད་པ་དེ་ནི་འདིའི་དོན་མེད་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེའི་དགོངས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་ཡུལ་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ། །དེ་མཆོག་རྟག་པ་དེ་ཁོ་ན། །ཟད་དང་སྐྱེ་དང་རིང་ཐུང་སོགས། །དེ་ལྟར་རྟོག་པ་ལོག་པ་ཡིན། །བརྫུན་པ་དག་ལ་མཐུ་མེད་ཕྱིར། །འགའ་ ཡང་ཡང་དག་སེལ་མི་བྱེད།།སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་ཡི་ཚོགས་རྣམས་ནི། །དཔྱིད་དུས་ཚ་བས་སེལ་མི་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དགོངས་པ་དང་མཐུན་པའོ། །ཅི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་བཞུགས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ བཅོམ་ལྡན་འདས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་ཅན་དེ་ལྟར་བཞུགས་སམ་ཞེས་འདྲི་བའོ།།འཇམ་དཔལ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་འདིར་ཡང་ཞལ་གྱིས་བཞེས་སོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་ཉི་ཚེ་བ་མ་ཡིན་པ།ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བཞེད་པ་དེ་དག་བཞུགས་པ་དེའི་སླད་དུ། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་ཏེ། ཇི་ སྐད་དུ་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་དག་ལ་མི་དམིགས་སོ།།དམིགས་ན་ནི་ཡུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། ཅིའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་ མི་འདའ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་འདི་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་དུ་ཡུལ་གཅིག་པའི་སླད་དུ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། དེ་གཉིས་འགལ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བ་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཉིད་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ ངེས་པར་གཟུང་བ་སྟེ།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བ་མ་ལགས་འགག་པ་མ་ལགས་སོ། །གལ་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་པ་ཡིན་ན། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཐམས་ཅད་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་ ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་དག་མ་འོངས་པའི་དུས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཟིན་པར་ འགྱུར་གྱི།ཕྱིས་འཚང་རྒྱ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །གཏན་ཚིགས་སུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་འདས་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རིང་བ་དང་ཉེ་བ་དང་། རགས་པ་དང་། ཕྲ་བ་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་། འཕགས་ པ་དང་།ངན་པ་དང་། གྱ་ནོམ་པ་ལ་སོགས་པར་དབྱེ་བ་རྣམས་ནི་ལོག་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བྱས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བས་ན་སུ་དག་འདི་སྙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བགྱི་བ་ནས། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་བར་དུ་སེམས་པ་ དེ་དག་གི་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་ནི་འཁྲུལ་པར་བགྱིད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།འཁྲུལ་པར་བྱེད་པས་འཁྲུལ་པ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པར་བྱེད་པའོ།

如是，由于了知'这是不可思议的'，即便缘虑不可思议之事而思维，也不能成就所欲，只是无义而已。如是在《如来不可思议秘密经》中说道：'于诸法不生执著，是有意义的。若有人对义理生起傲慢心，那就是此中的大无义。'
其密意如是：佛陀境界不可思议，彼乃最胜常住真如。尽、生、长短等，如是分别皆是颠倒。因虚妄无力故，任何也不能破除真实。如同阳焰水聚，春季热力不能消除。
所谓'文殊师利，是如是'等，是契合密意的。'世尊是否如是安住'，是在询问世尊是否安住于不可思议境界中。'文殊师利，是如是'，于此亦予以肯定。
文殊师利白言：'世尊，因此'等所说，诸如来不仅是不可思议境界，具有无颠倒本性智慧的诸佛世尊欲入涅槃者，因其安住，故未入般涅槃。以所说相智慧于彼等涅槃不可得。若可得，则境界不可思议性将有所损减。
'何以故'者，虽是不可思议，为何不入般涅槃之意。'诸佛世尊如是以不可思议境界为一境故'所说，是显示二者相违。
'彼不可思议性即非生'等，'即'是决定词，不可思议性即非生非灭。若说如所说相的智慧是一，则凡夫等一切如是情况将成不可能。应当说'是如是'。
因此，世尊自身说'现证正等觉时'等，凡是未来时中将成为如来应供的彼等，已经现证正等觉，之后不再成佛。以不可思议为因，说'于过去'等，过去等体性是不存在的。
长短、粗细、凡夫、圣者、劣、胜等诸分别，是由颠倒分别所作。因此，世尊说：'是故若有作是念：如来生，乃至入般涅槃，彼等令世间住于迷惑。'由迷惑而成迷惑，即是令普遍愚痴。

 །འཇིག་རྟེན་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་དང་། སྣོད་རྣམས་གནས་པའོ། །ཡང་ན་འཇིག་རྟེན་ནི་ གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་དང་།དེ་དག་གནས་པ་ནི་ཞེན་པའི་སེམས་ལ་ཡོད་པའོ། །དེ་ནི་དེ་དག་ལ་འཁྲུལ་པར་བྱེད་འཁྲུལ་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་དག་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་འཕྲོས་པར་བགྱིད་པ་ལགས་སོ་ཞེས་བགྱི་བ་ལ། དེ་དག་གིས་འཁྲུལ་པར་བྱས་ པ།དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་འཁྲུལ་པར་བྱེད་པ་རྣམས་འཕྲོས་པར་བགྱིད་བྱེ་བྲག་དེ་དང་དེ་དག་གིས་རྒྱས་པར་བགྱིས་པའོ། །དེ་གང་ཞེ་ན་སུ་དག་འདི་སྙམ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྐྱེས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་གཟིགས་པ་དང་། འདྲེན་པ་དང་། སྨིན་པར་མཛད་ཟིན་ཏོ། ། མཛད་དོ་མཛད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་དེ་ནས་འདི་མྱ་ངན་ལས་འདའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །འཇམ་དཔལ་དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བསམ་དུ་མེད་པ་བསམ་པ་ལས་འདས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་ཞེས་བྱ་བ ལ་སོགས་པས་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་དེ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་འདེབས་པ་འགོག་པར་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་མ་ཐག་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འདིར་ བྱེ་བྲག་ཅན་གྱི་ཚིག་ཡིན་ནོ།།ལྷག་མ་གསུམ་ནི་འདིའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ནོ། །བསམ་དུ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་པ་ནི་བསམ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་ནུས་ཤེ་ན། བསམ་པ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། བསམ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་འགའ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ངེས་ཚིག་ནི་བསམ་པ་ལས་འདས་པའམ། བསམ་པ་འདི་ལས་འདས་པས་བསམ་པ་ལས་འདས་པའོ། །དེ་བས་ན་དེ་ནི་བསམ་པའི་འོས་མ་ཡིན་པས་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་པར་བྱེད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་སྐལ་བ་མེད་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ ཡིན་གྱི།སེམས་པའི་དྲ་བ་སྤངས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྤྱན་སྔ་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པ་ཡང་དག་པ་དང་ལྡན་པའི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཡང་གཟུང་བར་བྱ་སྟེ། ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་ལས། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཡན་ལག་ལ་གནས་པ་ཡང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་ པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མགོན་པོ་བྱམས་པས་ཀྱང་འདི་སྐད་དུ། །དྲོད་དང་སྤྱི་བོ་བཟོད་པ་དང་། །འཇིག་རྟེན་ཆོས་ལ་དེ་གནས་པ། །རྟགས་ནི་ཉི་ཤུ་འདི་དག་གིས། །བྱང་ཆུབ་ལས་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་།ཅེས་གསུངས་སོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོད་པ་ལ་བྱ་བ་ཡིན་གྱི།དགྲ་བཅོམ་པ་གཞན་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ལ་ཡང་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་མོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ཅིའི་ཕྱིར་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་ནི་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་མ་ཐག་པའོ།།ཐོས་ནས་བསྔགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤོང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདོད་པར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། སྐུར་པ་འདེབས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་རུང་གྲང་ན། དགྲ་བཅོམ་པ་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་སྐྱེ་བ་དང་། འགག་པར་ལྟ་བ་ཅན་དེ་དག་གོ།

所谓'世间住'是指有情和器世间的安住。或者说世间是指色等诸蕴，其安住是存在于执著的心中。它使这些产生迷惑，令其迷乱。
'世尊，这些是世间住的流转'这句话中，被它们所迷惑，这些是使世间住迷乱的诸法流转，以种种差别而广大。
这是什么呢？若有人这样想：如来已出生、已观察众生、已引导、已成熟，正在做、将要做，乃至'然后他将入涅槃'为止，都是分别。
文殊，因此你说如来不可思议、不可思、超越思维、不可思量等，是为了遮止对甚深不可思议法门的增益和诽谤。
'如来不可思议'是指前面所说的如来不可思议，这是此处的特殊用语。其余三个是它的差别。
第二个'不可思'是因为不能思维。为什么不能呢？因为超越思维，因为没有任何可思维的法。
词义解释是：超越思维，或者超越此思维故称超越思维。因此它不是思维的对象，所以不可思量。
如是，不应对具有思维性质的无缘凡夫宣说，而应对断除思维之网的如来眼前和不退转者宣说。'不退转'也包括具有正确胜解的凡夫，因为在《二万五千颂》等经中说，住于决择分也是不退转的特征。
弥勒怙主也如是说：'暖、顶及忍位，世间法中住，以此二十相，于菩提不退。'
'阿罗汉漏尽'是指具有无上正等菩提心者，而不是指其他偏向寂静的阿罗汉，因为他们没有这种胜解。
为什么是这样呢？如经中说'这些'等，'这些'是指前面所说的。'闻已也不赞叹'是因为没有增益分别。'也不舍弃'是指不欲求，因为没有诽谤分别。
如来和菩萨可以如此，而阿罗汉则执著蕴界处的生灭见。

 །ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཉེས་པ་མེད་དེ། འདི་ལྟར་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་མངོན་དུ་བྱས་ཤིང་། ཆོས་ཐམས ཅད་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པར་འདོད་པས་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་ཡིན་པས།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། སྐུར་པ་འདེབས་པ་མི་བྱེད་པར་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་འདི་བསམ་གྱིས་ མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་བྱའོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱེ་བྲག་གསུམ་པོ་སྔ་མ་རྣམས་འདིར་གཏན་ ཚིགས་ཉིད་དུ་བསྟན་པས་བཤད་མི་དགོས་ཏེ།གང་ཟག་དེ་གསུམ་གྱིས་བྱེ་བྲག་གསུམ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་པར་རྟོགས་སོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ན། དེ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སུ་བསྔགས་པ་བྱེད་པར་ འགྱུར།དེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སུ་སྤོང་བར་འགྱུར། མ་བསམས་པར་ནི་དེ་དག་བྱེད་མི་ནུས་པས་བསམ་དགོས་ན། དེ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ཅིག་མཁྱེན་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་བསམ་པ་ལ་ཡང་ བསམ་པ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་ན་ནི་དེ་མ་ཡིན་པ་ལ་དེར་འཛིན་པས་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ།ཕན་ཚུན་འགལ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་རིགས་པ་མ་ཡིན་ལ། གསུངས་མ་ཐག་པ་དང་ཡང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྙམ་པའི་དོགས་པ་འདི་བསལ་བའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།མིག་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་བསམ་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་དུ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བསམ་ པ་ནི་སེམས་པའོ།།དེ་དག་སྟོང་པ་ནི་བསམ་དུ་མ་མཆིས་པ་སྟེ། འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་དུ་མ་མཆིས་པའི་ཚུལ་འདི་ལ་ཆོས་དེ་དག་གི་ནང་ནས་སུ་ཞིག་བསྔགས་པ་འམ་སྤོང་བར་འགྱུར། སུ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ ཡིན་ནོ།།འདིར་མདོར་ན་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་ཤེས་པས་འདི་བདག་གིས་བསམ་པར་བྱའོ། །གཞན་ལ་བལྟའོ་སྙམ་པ་འདི་ནི་རྨོངས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཉིད་བསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་ཇི་ལྟར་ ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་དེ་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ཟུར་གྱིས་དྲིས་ཏེ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཇི་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་སེམས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་དུ། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་ ལན་དུ།བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་གཉིས་དངོས་སུ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་རྗེས་སུ་གནང་ བ་མཛད་ནས་གཏན་ཚིགས་སུ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན།འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསམ་པར་བྱ་བ་ཉིད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པའི་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ལང་ཞིང་སེམས་པས་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ། བསམ་པར་བྱ་བ་དང་སེམས་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

怎么说呢？没有过失。如是，对于已现证补特伽罗无我，并且想要通达一切法无我而发愿证得真实菩提，因为修持时不增益不可思议之理，也不诽谤的缘故。
为什么是这样呢？因此如是说'此不可思议'等。'如是'是'为什么'的意思。'此'是指在此如来不可思议。'不可思议'等是前面三种差别在此作为因相而显示故不必解释，由彼三种补特伽罗了知彼三种差别是如来不可思议。
若彼等是不可思议，则会赞叹说'彼是如此，非他'，会舍弃说'彼非如此'。若不思维则不能做彼等，需要思维，然彼亦非不可思议境之境，则如来将成为仅知一分。
若于思维亦了知非思维，则是于非彼执为彼的错乱，互相矛盾的两种不合理，且将与刚说的相违。为了遣除此疑虑，文殊师利白言：'世尊，一切法不可思议'等。
一切眼色等法不可思议，不应思维，因为非所取故。'不可思'中，思是思维。彼等空性即不可思，因为无执著故。于此不可思议理中，于彼等法中谁能赞叹或舍弃？'谁'是舍弃的意思，乃至'任何也没有'。
此处总之意思是：凡夫因不知识的自性，认为'我应思维此，应观察他'，这仅仅是愚痴而已。
为了遣除此义，以'文殊师利，如何如来不可思议如是'等旁敲侧击地询问：如来如何不可思议且思维空性，如是凡夫是否也是不可思议？
作为回答，说'世尊，凡夫也如是'等。于不可思议中，如来与凡夫二者实际上没有任何差别。'文殊师利，是这样的'，以此随许后，作为因相'为什么如此？如是'等说：一切执著为应思维的思维皆不可思议且思维空，因为无有所思维和能思维的事物故。

 ། གལ་ཏེ་བསྟན་མ་ཐག་པ་ལྟ་བུའི་དོན་ལགས་ན། འོ་ན་ཅིའི་སླད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་བདག་ལ་འདི་སྐད་དྲི་བ་བཀའ་སྩལ་པ། ཇི་ལྟར་བཀའ་སྩལ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན འདས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དེ་དག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལྟ་ཞོག་གི་།གང་ཡང་དེ་དག་སོ་སོར་འགྲོ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་ཅིང་རབ་ཏུ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལས་དེ་དང་དེ་དག་སེམས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ པར་ཤིན་ཏུ་གྲགས་པ་དེ་ཡང་སེམས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།འདིར་གཏན་ཚིགས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གང་གི་ཕྱིར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སེམས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱིར། གང་ལ་ལ་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་སླད་དུ་ ཞུགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འབད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཉམ་ཐག་པར་འགྱུར་འཁྱམས་པར་འགྱུར་དོན་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར་གང་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བསམ་གྱིས་མི་ ཁྱབ་པ་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་འབད་པ་མེད་པར་གྲུབ་སྟེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཐམས་ཅད་འབད་མི་དགོས་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཉམ་ཐག་པ་དོན་མེད་པའི་གནས་ སུ་གྱུར་པ་ཅི་དགོས།ཐེག་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཅིང་མཇུག་སྡུད་པའི་ཕྱིར། དེའི་སླད་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་ལ་ཐ་དད་པ་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་པ་གཉིས་ཐ་དད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །ཡང་ དག་པར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པར་སྨྲ་བ་དེ་དག་ནི་དེ་དག་གི་མི་ཤེས་པས་སྤུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་གང་དག་འདི་སྐད་དུ། འདི་དག་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་དག་ལ་འོག་ནས་འབྱུང་བ་འདི་སྐད་དུ་བརྗོད་པར་ བྱའོ།།དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དགེ་བ་ནི་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ཐོབ་པ་སྟེ། གང་ལ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །དེར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དང་། མན་ངག་སྦྱིན་པ་གཉིས་ཀྱི་ གྲོགས་བྱེད་པའོ།།དེ་དག་ཀྱང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། དེ་དག་གི་ཉན་ཐོས་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མཉེས་པར་བྱ་བའོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཉེས་པར་བྱས་པ་དེ་ལས་ཕྱིས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་པའི་ ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཤེས་པར་འགྱུར་གྱི།དེ་ལྟར་ནི་མི་དགེ་བ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་སེམས་ཆེ་བ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ མཆོག་ཏུ་འདོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།གལ་ཏེ་འདི་ལ་སེམས་ཅན་དུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་ཅིང་སྐྱེས་པ་འགའ་ཞིག་མཆིས་ན་ནི་བདག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་གཙོ་བོ་ལགས་པར་འཚལ་བ་ཞིག་ན། གྲུབ་པ་དེ་ནི་མ་མཆིས་ཏེ་ཆོས་ ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་གང་ལ་ལྟོས་ཏེ་གང་ཞིག་མཆོག་ལགས་ཞེས་བསམས་པའོ།

如果是如前所说的意思，那么为什么世尊以'如同不可思议的如来那样'等言语向我发出此问，难道不应当如此宣说吗？为此世尊说道'即便是凡夫'等。
且不说那些凡夫不可思议，即便是他们各自所造作的一切行为，以及引发和趣入的因相之业，虽然广为人知是思维的本质，但实际上也是无思的。
此处以理由说明：世尊说一切法既然是不可思议的，涅槃的思维也是如此。因此说'若有人为求涅槃而趣入'等。
为了证得涅槃而精进修行的人将会疲惫、迷失、无义。为什么呢？因此说'即彼不可思议'等。因为不可思议本身就是自性。
涅槃也是如此，无需努力即可成就。既然不可思议所涵摄的一切都无需努力即可成就，那何必为趣入涅槃而疲惫无益呢？
为了显示一乘及总结，所以说'是故不可思议无有差别'。这句话的剩余含义是：在不可思议中凡夫与圣者二者无有差别。
那些执着凡夫与圣者诸法有差别的人，是由于他们的无知所致。因此说'若有人说：这些是凡夫法'等。对于这些，下文将如是说明。
关于'善知识'，'善'是指获得利益和安乐，即连微细的行苦都没有，这就是涅槃。在此作为善知识是指作为真实际和教授二者的助伴。
这些是指佛陀、菩萨及其声闻们。承事他们就是要以一切方式令其欢喜。由于令善知识欢喜，之后就能了知凡夫与圣者诸法的自性。
若不如此则是住于不善，这是其含义。
为显示一切众生最胜心量广大圆满的缘故，说'文殊，你认为如来是一切众生中最胜的吗'等。
如果此处有任何已成就且出生为众生者，我当知如来是一切众生中最胜最上的。然而这样的成就是不存在的，因为一切法无生。
因此思维：相对于什么而言什么是最胜呢？

 །སྤངས་པ་དང་རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པར་འདོད་ དམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དཔེ་མེད་ཅིང་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དང་ཤིན་ཏུ་ལྡན་པ་བརྙེས་ཏེ་མངའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །ལྡན་པ་དེ་ཡང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད་མ་ལུས་ པར་སྤངས་པ་ཡིན་གྱིས་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ་མགོན་པོ་བྱམས་པས་ཀྱང་། གནོད་བྱེད་འདི་དག་ཟད་གྱུར་ན། །རིང་ཞིག་ལོན་ནས་དབུགས་ཕྱུང་བཞིན། །འགྲོ་བའི་བདེ་བའི་རྣམ་པ་ཀུན། །སྒྲུབ་བྱེད་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ ལྡན་པའི།།འདོད་པའི་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེན་རྣམས། །སེམས་ཅན་ཆེན་པོ་ཁྱོད་བསྟེན་པ། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ཆུ་ཀླུང་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གལ་ཏེ་བསམས་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་འགའ་ཞིག་མཆིས་ན་ནི་དེ་ལྟར་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་མ་མཆིས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་ནོ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་བསྐྱེད་པར་མི་བགྱིད་དེ། བདག་ལ་སོགས་པ་གཅིག་པུ་དང་། ཕུང་པོ་ལ་ སོགས་པ་ལ་ལྡན་པ་གང་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་པའོ།།ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་དེ་དག་གསུམ་བརྙེས་པའི་བསྟན་པ་པོ་གང་གི་ཆེད་དུ་འཇུག་པའི་ཕྲིན་ལས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཉན་ཐོས་འདི་ལྟ་བུ་འདི་དག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བཏུལ་ལོ་ཞེས་ བྱ་བར་འདོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་དང་དབང་པོ་དང་དད་པའི་བྱེ་བྲག་ཅན་ནོ། །འདི་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདུས་པ་དང་པོ་ནས་ད་ལྟར་འཁོད་པ་ཡན་ཆད་དོ། །ཉན་ཐོས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་གྱིའམ་ གྲགས་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་པ་སྟེ།དེ་དག་བཏུལ་ཏེ་བསྟན་པ་ལ་བཙུད་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་པ་དང་གྲོལ་བར་བྱས་སམ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། གལ་ཏེ་ལ་ལ་ཞིག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ ཏེ།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་འདུལ་བ་ནི་ཉེས་པ་ཟློག་པ་དང་། ཡོན་ཏན་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན། ཐོབ་ན་ནི་དེ་ལྟར་འཚལ་ན་དེ་དག་ནི་མ་མཆིས་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་མི་འཚལ་ལོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་ འདས་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གང་ལ་ཡང་ཕན་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའམ། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའམ། འཁོར་བ་གང་ལ་ཡང་སྤོང་ཞིང་ཞེས་གནོད་པར་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ལགས་འཇུག་ པ་མ་ལགས་སོ།།འདིར་གཏན་ཚིགས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དབྱིངས་འདི་ནི་གནས་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབྱིངས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ལ་བྱའོ། །དབྱིངས་འདི་ནི་གནས་པ་ཉིད་ནི་གནས་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་ བསལ་བའོ།།མ་འདྲེས་པ་ནི་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པའོ། །དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དབྱིངས་འདི་ནི་དབྱིངས་གང་ཡིན་པའོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་དེ་ལ་ནི་ཉན་ཐོས་ཐ་དད་པ་ནས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐ་དད་པའི་བར་དུ་མི་དམིགས་སོ། །བར་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་རང་སངས་ རྒྱས་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ།

就殊胜的断证而言，'文殊，你认为如来具有不可思议的法吗？'等等所说的，乃至'获得并具有无与伦比的不共不可思议的身语意法及广大自性'为止。
其所具有的，是完全断除八种所取能取分别，而非其他。如怙主弥勒所说：'若灭尽此等过患，如久后得以喘息，成办一切众生安乐，功德圆满具足。具足一切诸相，广大所欲果实，依止于您大士，如众河流入大海。'
若有某些可思议之法，则可如是，然而并非如此，因为一切法皆不可思议。如是，不应生起'如来亦具有不可思议法'的执著分别，因为不见有我等单一及蕴等任何所具故，此为密意。
为显示获得彼三种圆满的说法者为何等所化而趣入的事业，故说：'文殊，你认为这样的这些声闻是被如来调伏的吗？'等等。'这样的'是指具有意乐、根器、信解的差别。'这些'是指从最初集会直至现今安住者。'声闻'以性相而言是三乘的，或以名言而言是声闻乘者。
问及是否调伏、引入教法、生起善根、令其成熟、解脱彼等。若有某些'不可思议界'等所说，不可思议界的调伏成为遮止过失、生起功德的性相，若得到则如是了知，然而彼等非有，因此不如是了知，此为密意。
为明显说明此义，说：'世尊，诸佛出世'等。于任何菩提分及涅槃都不生起利益，于任何贪等及轮回都不断除而住于损害，不趣入。此中何为理由？如说：'此界即是住性'等。'此'是指现前的界自性。'此界即是住性'是遮除生灭。'无杂'是不与他相杂。
彼又是何？即此界是何界。于彼不可思议界中，不见有从差别声闻乃至差别凡夫。以'乃至'声摄辟支佛等。

།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐ་དད་པར་མི་དམིགས་ཏེ། མི་རྟོགས་ན་དེ་ལས་གཞན་འདུལ་བར་བྱ་བ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ལྷག་མའོ། །ཐབས་གང་གིས་ལས་དེ་དག་བྱེད་པའི་ཐབས་དེ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསོད་ནམས་ ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་པར་མི་འདོད་དམ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། བསོད་ནམས་སྐྱེ་བ་དང་། གནས་པའི་ཞིང་དང་རྟེན་དང་གཞི་སྟེ། སེམས་དང་བ་བསྐྱེད་པའི་བསོད་ནམས་ཤིན་ཏུ་སོགས་པ་དག་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རབ་འབྱམ་དག་ཏུ་འཁོར་བ་ཇི་ཙམ་པར་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སྤྱད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པར་མི་འགྱུར་བའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བླ་ན་མེད་པ་སྟེ།འདི་ལས་ལྷག་པ་གོང་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནམ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་ལན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དངོས་པོ་མ་མཆིས་ པའི་སླད་དུ་ཞེས་གསོལ་ཏེ།དངོས་པོར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ངོ་། །དངོས་པོ་མེད་པར་མཁྱེན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ན། དེ་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་མཁྱེན་པའི་བདག་ཉིད་ལགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ སྐད་དུ་ཡང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་དང་། །དམ་ཆོས་འཛིན་པའི་བསོད་ནམས་གང་། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བརྩོན་པ་ཡི། །བཅུ་དྲུག་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡོན་ཏན་གྱིས་གང་བ་ཉིད་ཀྱང་། སྐྱོན་གྱིས་མ་གང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཞིང་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་ བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ཡོན་ཏན་དང་སྐྱོན་གྱིས་མ་གང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཞིང་དམ་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ཡོན་ཏན་དང་། སྐྱོན་མ་སྐྱེས་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར། ཞིང་དེ་ནི་གང་བ་མ་ལགས་ཤིང་མ་གང་བ་ཡང་མ་ལགས་ཏེ། དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོར་དགོངས་པས་ན་བླ་ན་མེད་ པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དེ་ལ་ཆོས་གང་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞིང་དུ་འདོད་པ་ལའོ། །ཆོས་གང་ཡང་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའོ། ། བས་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟད་པ་ཤེས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་སྔར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་བསལ་བའི་མཇུག་སྡུད་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་ས་བོན་བཏབ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། དེ་ལ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞིང་གི་མཚན ཉིད་བསྟན་ཟིན་པ་དག་ལའོ།།ཡང་གི་སྒྲ་ནི་སྡུད་པར་བྱེད་པའོ། །ས་བོན་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བའོ། །བཏབ་པ་ནི་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་འདོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་དང་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་བཏབ་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་མི་འཕེལ་ཞིང་ཡོངས་སུ་མི་འགྲིབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ སྟོན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དྲིས་སོ། །གཏན་ཚིགས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཞིང་དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་བསམ་པའི་གནས་མེད་ པར་སྔར་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་གྱི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ་དེ་ལ་སེམས་དང་བ་བསྐྱེད་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ས་བོན་གྱི་ཆོས་ནི་འབྲས་བུ་ལས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ།དེ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་མ་ཐག་ཏུའོ།

不执著于凡夫的差别，如果不了解这一点，又怎么会有其他可调伏的对象呢？这是余下的内容。为了说明以何种方法来做这些事情，因此说道：'文殊师利，你是否认为如来是无上福田？'
关于'如来是福田'，是指生起福德、安住福德的田地、所依和基础，即使在十方佛土中无量劫为众生利益而行持，所生起的净信福德也无法穷尽，因此是无上的，因为再没有比这更殊胜的了。
对于'是否如此'的提问，世尊回答说'因为无实体的缘故'。因为远离实体的执著，所以如来是福田。正因为通达无实体，所以是无上福田，因为具有通达空性的本质。
如经中所说：'菩提心的福德，以及持正法的福德，比不上精进修习空性的十六分之一。'
功德圆满也是因为无有过失而成为殊胜福田。此处福田是因为功德和过失都不存在而成为殊胜福田。因为通达功德和过失本不生起，所以此田既非圆满也非不圆满，应当了知正是因为如此通达实相而称为无上。
为了明显说明这一点，世尊又说'于其中任何法'等，'于其中'是指所认为的福田。'任何法都不真实成立'是指了知无生。'不成就'是指了知灭尽，这在前面已经说明。'如是则是福田'是总结排除其他情况。
关于'播下种子'等所说，'于其中'是指已经说明的福田性相。'又'字是总摄词。种子是善根。播种是生起，以如是本性希求的方式而生起净信，所以称为播种。'既不增长也不减少'是显示无生的意思。
为了明显说明这一点，问道'文殊师利，你依何而说'等。作为理由，世尊说'如是此田不可思议'等。不可思议是指如前所说的无有思维处，如果不是这样，就不是福田。
这样显示：于此生起净信即能获得其本性，因为种子的法性不异于果。然后经文说'尔时，以佛威力'等，'尔时'是指紧接着。

 །དེའི་ཚེ་ཞིང་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་བསྟན་པའི་ཚེའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་ཏེ། དེ་ཡང་བདག་ཉིད་ཆེ་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་པས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཆོས་འདི་ལ་འཇུག་པར་བྱ་ བའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་ཡིན་ཏེ། ཤར་ཕྱོགས་མཐོ་ལ་ནུབ་ཕྱོགས་དམའ་བ་སྟེ་གཅིག་།ནུབ་ཕྱོགས་མཐོ་ལ་ཤར་ཕྱོགས་དམའ་བ་དང་གཉིས། དེ་བཞིན་དུ་ལྷོ་ཕྱོགས་དང་བྱང་ཕྱོགས་གཉིས་ལ་གཉིས་སོ། །དབུས་དང་མཐའ་གཉིས་ལ་གཉིས་ཏེ་རྣམ་པ་དྲུག་ གོ།།དགེ་སློང་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ལ་གང་ཡང་འཁོར་འདུས་པའི་ཚེ། དགེ་སློང་སྟོང་ཚང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་དག་དགྲ་བཅོམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་སོ། །ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་རྣམས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཟག་པ་ནི་རྣམ་པ་ བཞི་སྟེ།འདོད་པའི་ཟག་པ་དང་། སྲིད་པའི་ཟག་པ་དང་། མ་རིག་པའི་ཟག་པ་དང་། ལྟ་བའི་ཟག་པའོ། །འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཉིད་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པས་མདོངས་པར་གྱུར་ཅིང་། ལྟ་བའི་ཆུས་བརླན་པའི་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དག་ནི་ཕུང་པོ་ལ་ སོགས་པ་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བུར་ལེན་པ་མེད་པས། ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་རྣམས་ལས་སེམས་བྲལ་ཞིང་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་གྱུར་ཏོ། །དགེ་སློང་མ་བདུན་བརྒྱ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་མ་དང་སྦྱར་རོ། །ཡང་ན་འོག་མ་དང་སྦྱར་རོ། །རྡུལ་དང་བྲལ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གློ་བུར་བའི་མཚན་མ་ དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལའོ། །ཆོས་ཀྱི་མིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་ཤིང་བྱུང་བ་སྟེ། ཡུལ་འདི་ ལ་མཚན་མའི་གནས་ངན་ལེན་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་།དོག་ས་ཆེར་གཡོས་པ་རྒྱུན་དུ་བྱུང་བ་འདིའི་རྒྱུ་གང་ལགས་རྒྱུ་དེའི་གྲོགས་བགྱིད་པའི་རྐྱེན་གང་ལགས་ཞེས་དྲིས་པ་དང་ལན་དུ། ཀུན་དགའ་བོ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བསྟན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འདིས་སམ་འདིར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བསྟན་པས་ན་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་བསྟན་པའོ། །སྔོན་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་སྨོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཏེ། གྲངས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དང་། འཇིག་པའི་རྒྱུ་སྐྱོན་ཐམས་ ཅད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བཞུགས་ཡུལ་ནི་འཇིག་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསྐལ་པ་བཟང་པོ་ལ་འོད་སྲུངས་ལ་སོགས་པས་འདི་བཤད་དོ་ཞེས་འཆད་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་གྱི་སྔ་མ་དག་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ མ་ཡིན་ན་རོལ་པས་ཆུབ་པ་ལས་འདི་སྐད་དུ།སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་ནི། །དགུ་བཅུ་རྩ་གཅིག་བདག་སྔོན་དྲན། །དྲང་སྲོང་ཞེས་བྱའི་ཚལ་མཆོག་འདིར། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དམ་པ་བསྐོར། །ཞེས་འབྱུང་བ་དང་། ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་འགྱུར། ས་ ཕྱོགས་འདི་ཉིད་དུ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ས་ཕྱོགས་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ།།གསུངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཤད་དེའོ། །འདིའི་རྒྱུ་ནི་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བཞུགས་ཏེ་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །རྐྱེན་ནི་དེ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ད་ལྟར་བཞུགས་ཏེ་འཆད་ པའོ།

当说到佛土时，是指在显示佛土之时。所谓佛陀威力，是指世尊的加持力，这也是为了通过显示自身的伟大，使所化众生趣入此法。
分为六种是行为的差别，即东方高而西方低为一，西方高而东方低为二，如是南方和北方二者为二，中央和边缘二者为二，共为六种。
关于'一万六千比丘'等所说，当众会集时，所说'千位比丘'等是指他们都是阿罗汉。
关于'无所取而从诸漏中'，漏有四种：欲漏、有漏、无明漏和见漏。欲等即是取，因为被无明所蒙蔽，被见解之水浸润，执著于我，所以取蕴等。
如是无所取故，心离诸漏而得解脱。'七百比丘尼'是与上文相连，或与下文相连。
'离尘'是指远离暂时的相，'无垢'是指远离俱生习气的垢染。'法'是指色等。'法眼'是指空性等法境的智慧生起，意思是于此境界远离相的习气。
对于'为何发生如此大地震动，其因是什么，其缘是什么'的提问，回答说：'阿难，此名为显示福田的法门'等。因为此处显示福田，故名显示福田。
所说'往昔诸佛亦'是指未提及名号的诸佛，因为未说明具体数量，且完全解脱一切过失因的如来所住处非是毁坏之处。
说在贤劫中迦叶等解说此法并不合理，因为不仅是他们，前面的诸佛也是如此。若不如此，如何与《游戏神通经》中所说：'我忆昔九十一千亿佛，于此仙人胜林中，转无上法轮'相符合？
所说'于此地方'即非他处。'说'即解说。'此是其因'是指往昔如来住世说法的性相。'此是其缘'是指现在住世说法。

།དེ་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་བགྲོད་པར་བྱ་བར་གཤེགས་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་གསུང་བ་དང་། གང་གི་ཆེད་དུ་འཇུག་པ་དེ་ཐོབ་པ་དང་། དེའི་ཕྲིན་ལས་སེམས་ཅན་འདུལ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེའི་ཐབས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་སྟེ། དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་བསྟན་པ་རྫོགས་སོ།། །།དེའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དཔལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་བསམ་པར་མི་ནུས་པའོ། ། དཔལ་ནི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བཤད་དོ། །གཏན་ཚིགས་སུ་འདི་ལྟར་འདིའི་སྤོབས་པ་གང་དང་གང་ལགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་དང་གང་ལགས་པའི་སྤོབས་པ་ནི་སེམས་ལ་སྣང་བ་སྟེ། དེ་དག་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ལགས་ཀྱི་གཞན་སྤོབས་པ་མ་ལགས་སོ། །འཇམ་དཔལ་དགེ་སློང་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་ཚིག་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་རྗེས་སུ་གནང་བ་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། ཤཱ་རིའི་བུ་འདིས་སངས་རྒྱས ཉིད་དུ་ཞུགས་པ་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱི་སྤོབས་པ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་ན་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་ཞེས་འགའ་ཡང་འདི་ལ་དོགས་པར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འཇམ་དཔལ་གྱིས་ཀྱང་དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ན་སྤོབས་པར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།བདག་ཤིན་ཏུ་སྤོབས་པ་བཀག་པ་དེའི་རང་བཞིན་ལགས་སོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྤོབས་པར་འགྱུར་ན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གལ་ཏེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྤོབས་ཤིང་མདུན་དུ་བཞག་ན་ནི་བསམ་དུ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ རོ།།།བམ་པོ་ལྔ་པ། གལ་ཏེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ན་སྤོབས་པ་མེད་པས་ཇི་ལྟར་སྟོན་པར་འགྱུར། འོན་ཏེ་སྟོན་ན་ནི། ཇི་ལྟར་སྤོབས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་འགལ་བ་འདི་དག་བསལ་བའི་ཕྱིར། ཡང་གང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མ་ལགས་པ་ནི་གང་ཅི་ ཡང་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་ལས་ཕྱེ་སྟེ་འཐད་པ་གཞན་བསྟན་པ་སྟེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མ་ལགས་པའི་དངོས་པོ་ནི་གང་ཅི་ཡང་མ་མཆིས་སོ། །དེ་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ནས་འཆད་པ་ནི་སྒྲའི་བདག་ ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།རྩོད་པའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་སྒྲ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྒྲ་ཐམས་ཅད་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། ཟིན་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པར་དབྱེ་བའི་སྒྲ་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་ དག་ཐམས་ཅད་ནི་བསམ་པར་མི་ནུས་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ།བསམ་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ནས་སྒྲ་འཆད་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སྒྲ་ནི་སྟོན་པར་ནུས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་སྒྲ་ནི་སྟོན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་གཞན་ལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པའི་མཐར་ཐུག་པ་ནི་གཞན་ལ་རིག་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་དག་ནི་དོན་དམ་པ་ཡིན་ནོ།

如是，如何趋入所行之道，如何通达所说之义，为何趣入而获得，其事业调伏众生为何，其方便福德之田，这些即是佛法之教授。菩提分所缘相之教授圆满。
依其所获果位而言，世尊说'文殊师利，此乃不可思议之吉祥'等。不可思议即不能思量。吉祥即身语意圆满，具大我者即如是称。
以此为因，如是说'其辩才如何'等。所谓'如何辩才'即心中显现，彼等即是不可思议，非其他辩才。'文殊，如舍利弗比丘所说'等，是世尊随许之语，即是说'舍利弗已入佛位，如实了知圣者文殊之辩才而如是说，任谁于此勿生疑虑'。
文殊为显示此义，说'世尊，若不可思议则不成辩才'等，显示'我极为遮止辩才，此乃其自性'。'若不可思议成为辩才'者，若说是不可思议而立于前，则成非思议性。
【第五品】若是不可思议则无辩才，云何能说？若能说，则云何无辩才？为除此等相违，故说'复次，非不可思议者，一切皆无'。'复次'者，从前分别显示其他道理，即非不可思议之事物一切皆无。如是显示不可思议即是能遍后，为显说即是声性故，为成立诤论处之声即是不可思议性故，说'世尊，一切声皆不可思议'。
所摄大种为因所生等分别之八种声，彼等一切皆不能思量故不可思议，以非思维境故。显示声是不可思议性已，为显示声非能诠故，说'不可思议之声亦不能显示'。不可思议自性之声不能显示，不能令他了知，以自证为究竟不令他知，彼等即是胜义。

 །རྟོགས་པ་པོ་དང་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་ཐ་སྙད་ནི་མ་ བརྟགས་པ་གཅིག་པུ་ན་དགའ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཏེ།རྟོགས་པ་པོ་དང་། སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་དོན་བྱས་པའི་ཕྱིར། རབ་རིབ་ཅན་གཉིས་ཀྱིས་ཟླ་བ་གཉིས་མཐོང་སྟེ། སྟོན་པར་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །འདིར་ནི་དེ་ལྟ་བུ་བསམ་དུ་མེད་པའོ། །དེ་སྐད་དུ་འཕགས་ པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་ཀྱང་།ཡི་གེ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་པ་ལས། །འབྲེལ་པ་ཅན་ནི་དོན་དེ་ཡིན། །འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ལས། །བརྟགས་ཡིན་དེ་ལས་གཞན་དུ་མིན། །རྗོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པར་ནི། །བརྗོད་པར་བྱ་ལ་ཤེས་མི་འཇུག། །རྗོད་པར་བྱེད་པ་འང་འགལ་བའི་ ཕྱིར།།དེ་བས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་འདུ་བའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་བསྟན་མི་ནུས། །གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་བསམ་མི་ནུས། །གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡི་གེ་བྲལ། །ཡི་གེས་སྟོན་པ་གཟུགས་ལ་ཡིན། །སྒྲ་ཡི་ངོ་བོ་བསྟན་མི་ནུས། །སྒྲ་ ཡི་ངོ་བོ་བསམ་མི་ནུས།།སྒྲ་ཡི་ངོ་བོ་ཡི་གེ་བྲལ། །ཡི་གེས་སྟོན་པ་སྒྲ་ལ་ཡིན། །དེ་བཞིན་དུ་དྲི་ལ་སོགས་པ་དང་། མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་དག་ནི་འདིར་སྟོན་པའི་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་རྗེས་སུ་མྱོང་བ་འཆད་པར་བྱེད་པ་ སྟོན་ཏེ།དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དེ་དག་བསྒོམ་པ་ན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེའི་བྱེ་བྲག་འཆད་ཅིང་སྒྲོགས་པ་ནི་དེ་རྗེས་སུ་མྱོང་བ་རྣམ་པར་འཆད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལས་དང་པོ་པ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དང་པོར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ནས་ སྦྱོར་བ་བར་ཆད་དང་བཅས་པ་དང་།རྟག་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་། བར་མ་ཆད་པར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་ཏེ། དེ་ནས་བརྩོན་པ་མི་འདོར་བ་ཡིན་པས་སྤྲོ་བ་མེད་པར་མི་བྱའོ། །དེ་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་ པར་འཇུག་གམ་ཞེས་དྲིས་ཏེ།ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རློམ་སེམས་ཅན་ཡིན་ན་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲིས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དོན་དེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བས་སྟོན་ཏོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བདག་སྙོམས་པར་མི་འཇུག་གོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།འདི་ནི་དམ་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་གཏན་ཚིགས་ནི་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདིར་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། གསུངས་པའི་ཚུལ་དེས་ནི་སེམས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་བདག་ཉིད་སེམས་པར་བྱེད་ པ་ཉིད་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བདག་བསམ་དུ་རུང་བ་ལགས་ན་ནི་བདག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་བསམ་པ་ཡང་སྤོང་བར་བྱེད་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྙོམས་པར་འཇུག་པ་པོའམ་སྙོམས་པར་ འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་གང་བསམ་པར་བྱ་བ་སྟེ་གང་ཡང་མ་མཆིས་སོ།།གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་བསམ་པར་བྱ་བ་གང་ཡང་མ་མཆིས་ན། དེའི་ཚེ་སུ་ཞིག་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་འགྱུར། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཆོས་དེ་གཉི་ག་མི་རིགས་པར་མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་ནི་བསམ་དུ་མ་མཆིས་པ།བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་ལགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་དེའི་དོན་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ།

能知者和能诠说者的名言唯有在未经观察时才是世俗谛，因为执著于能知者和能诠说者的意义已经完成。如同眼翳者见到两个月亮，就像能诠说者一样。在此是不可思议的。如圣无著所说：'由文字相互关联，所关联即是义，从所关联的体性，是假立非他义。若无能诠说，于所诠说智不入。能诠说亦相违故，是故一切不可说。'
如来集会经中亦云：'色之体性不能示，色之体性不能思，色之体性离文字，以文字示现于色。声之体性不能示，声之体性不能思，声之体性离文字，以文字示现于声。'同样也应当应用于香等和眼等。这些是此处开示的方式之相。获得其果已经说完。
现在开示随后体验的解说，那是什么呢？修习那些菩提分时，解说并宣说其体验的差别，即是随后体验的解说。为什么要这样呢？为了令初学者趣入，最初生起分别，然后是有间断的修习、恒常修习和无间断修习。此后成为其本性，从此不舍精进，故不应无有欢喜。
为了开示此义，问道：'文殊，你入不可思议三昧耶？'意思是问：若有入三昧的我慢者则非三昧。世尊以'非也'来显示此义。为了明显此义，说：'我不入不可思议三昧。'这是立宗。此处因相是什么呢？说：'此中所谓我'等，以此说法远离思维且断除我执思维。
'世尊，若我是可思议，则我当入不可思议三昧'是断除我执思维，因为一切法极不生故。无有能入者或所入法可思维。当如是无有可思维时，谁能入此三昧？为总结三昧中此二法不应理，'世尊，所谓不可思议三昧者，即是不可思、不可量'，其义已说完。

 །དེ་བས་ན་ཇི་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བགྱི་ཞེས་འབྱུང་བ་ལ། དེ་བས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལྟ་ན་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བ་སྟེ། བདག་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་ལགས་ལ། བདག་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཇི་ལྟར་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བགྱི། ཅི་ཁྱོད་གཅིག་པུ་དེ་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནམ། འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ན། དེ་དག་ཇི་ལྟར ཁྱོད་བཞིན་དུ་མ་གྱུར་ཅེ་ན།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ལགས་ཀྱིས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་སྔོན་ལས་དང་པོ་པའི་ཚེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་སྔ་རོལ་སྔོན་བདག་བསྒོམ་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་ལས་དང་པོའི་ཚེ། ཉན་པ་དང་། སེམས་པའི་དུས་ན་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་པོ་དང་སྙོམས་པར་ འཇུག་པར་བྱ་བ་དང་།སྙོམས་པར་འཇུག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པར་བགྱིད་ཅིང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་བྱུང་ལགས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ནས་དེ་ལྟར་ནི་བདག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་སྙམ་ དུ་ཡང་དེ་ལ་སེམས་པ་ཀུན་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་སོ།།དང་པོར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ལྟ་བུ་འབྱུང་དུ་ཟིན་ཀྱང་། །བསྒོམ་པ་གོམས་པས་བདག་བཞིན་དུ་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་བསྒོམ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དཔེས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་འཕོང་གི་སློབ་དཔོན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཞུ་འདིས་མདའ་འཕེན་ཞེས་པའི་སློབ་དཔོན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ནི་དོན་གསལ་ལོ། །སྐྲ་ལ་ཞེས་པ་ནི་སྤུའི་ཉག་མ་ལའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་དུ་བདག སྔོན་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དཔེས་དོན་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའོ།།བདག་སྔོན་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ་སྙམ་དུ་དེ་ལྟར་བསམ་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་འབྲེལ་པ་དེའི་ཚེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་ཡིན་པས་ལྡོག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་ གི་ཚེ་བདག་གིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལན་མང་དུ་གནས་ཤིང་གནས་པ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། བདག་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་སླར་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་དོན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིས་གནས་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་མི་ སེམས་སོ།།ཁྱོད་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་གང་གིས་དེ་ལྟར་འགྱུར་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། གང་དང་གང་གི་ཚེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིས་གནས་པ་དེ་དང་དེའི་ཚེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིས་གདགས་སུ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་དང་དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་པ་མང་བར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་གདགས་སུ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་དང་དེའོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་དང་བསྟན་དུ་མེད་པ་དང་མཐོང་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་རྣམ་པ་ཤིན་ཏུ་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་སྐབས་དབྱེ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར གྱུར་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིས་གནས་པའི་ཚེ་འདི་ལ་ཡིད་མི་རྟོན་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསོལ་ཏོ།།འཆད་པའི་ཚེ་དྲིས་པ་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་འདི་ལྟར་འཇམ་དཔལ་ནི་ཡིད་མི་རྟོན་ཏེ། གསང་བ་དག་འདི་ལྟར་གསལ་པོར་མི་སྟོན་ཏོ།

因此，关于'如何入不可思议三昧'这句话，'因此'即是'如此'的意思。'如何'是舍弃的意思，自身是不可思议的本性，而与自身无别的自性不可思议三昧，如何入定呢？难道只有你是如此不可思议吗？若一切世间人也都是不可思议，为何他们不能如你一般？
因此说'世尊，我在初业时'等。在获得三昧之前，在我最初修行时，在闻思之时，执著有能入定者、所入定境及入定之执著，认为'我入不可思议三昧'，如此分别念极为强烈。
获得三昧后，不再生起'我入不可思议三昧'这样的思维和执著。虽然最初会生起如此分别念，但通过修习熟练后便会成为无我。因此是在教导要精进修行。
为了明显说明，世尊举例说：'譬如射箭老师'等。射箭老师即是用弓射箭的老师，其义明显。'发'即是毛发。'世尊，如是我昔'等是以喻合义。
我过去认为'入不可思议三昧'这样的想法，是与不相应分相关时非三昧所应远离的。'当我入此三昧已'是显示随顺，多次安住此三昧时，我不再想'为菩提故应住此三昧'。
你问以何因如此？因此说'凡是安住此三昧时，因为此三昧不可施设'。'彼彼时'是显示多次。'此三昧不可施设'即是远离'此彼'等分别念，乃至无法显示、无法见到。
为开显此三昧极为寂静的特征，文殊师利童子问道：'世尊，文殊师利童子安住不可思议三昧时尚且不信此'等。在解说时被问及，对此三昧文殊师利不生信心，不明显显示秘密。

 །དེ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ལ་ཞུ་བ་བགྱིད་དོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།།ཡིད་མི་རྟོན་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིས་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པར་གནས་པའི་ཚེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དྲིས་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོ་ཁོ་ན་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་ འཛིན་འདི་བས་ཆེས་ཞི་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཞན་ལྟ་མཆིས་སམ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་རྣམ་པ་ནི་ཞི་བ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།།དོན་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་ཀྱང་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་སྐད་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ་བ་ནས།ཁྱོད་ཀྱིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཞི་བ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བའོ། །དགོངས་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཚེ་ན་ནི་མི་ཤེས་ཏེ། ཞི་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ ཉམས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།མཉམ་པར་མ་བཞག་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་མེད་པར་འཛིན་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བ་ནི་ནང་དང་ཕྱིའི་ཉེ་བར་ཞི་གནས་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ནོ།།བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གལ་ཏེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཡོད་ཅིང་དམིགས་ན་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་བས་ཆེས་ཞི་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཞན་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་འདྲི་བ་མི་འཐད་པས་ན་འདིར་ཡང་ཤིན་ ཏུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ།།གལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཡོད་ཅིང་དེ་མི་དམིགས་ན་ནི་དེའི་ཚེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འདི་བས་ཆེས་ཞི་བའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འདྲི་བ་རིགས་པ་ཡིན་ན་ཇི་ཙམ་དུ་ཏིང་ངེ་ འཛིན་དེ་ལ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ན་འདྲི་བའི་དོན་དེ་ཇི་ལྟར་འཐད་པར་འགྱུར།ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས་སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་ཅིང་འདི་ལྟར་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤཱ་རིའི་བུས་ཀྱང་འདིའི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པར་ཚིག་ཟུར་ གྱིས་འདྲི་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ནི་དམིགས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཅན་ཡིན་གྱི་མེད་པ་དང་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་སྔོན་དུ་སོང་བའི་དམིགས་པ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་དག་ ནི་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར།མི་དམིགས་སོ་ཞེས་ཀྱང་འཆད་དོ། །འདིར་ཇི་ལྟར་དེ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟར་དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་བསམ་དུ་མེད་པ་ཡིན་ ན།དེ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་ཡིན། བསམ་དུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེས་ན། འདི་ནི་མེད་དེ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པ་རྣམས་དངོས་པོ་མེད་པར་བསྟན་ན། མཚན་ཉིད་མེད་པ་རྣམས་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་བཙུན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ ངེ་འཛིན་མ་ཐོབ་པ་ནི་སུ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའམ། གཞན་གང་ཡང་རུང་སྟེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་མི་ཐོབ་པ་སུ་ཡང་མེད་དོ།

因此说明向世尊请求。以不可思议三摩地为不可信赖的理由，当住于成为彼之本性时如是宣说。对于所问唯说极为甚深。'世尊，是否有比此不可思议三摩地更为寂静的其他三摩地？'以此说明此三摩地的性相即是寂静性。
为了明显阐明此义，圣文殊师利对具寿舍利子如是说道，从'所谓不可思议三摩地'乃至'你如何知此不可思议三摩地是寂静'。'如何知'是遮遣。
密意是这样的：在等持时不知，因为会导致寂静不可思议性退失之过。非等持时也不是，因为分别念无有对境，且无彼之执著是错乱的缘故。寂静是内外止息无有变异，此即是不可思议三摩地。
'具寿舍利子，如果此不可思议三摩地存在且可得，则将有比此不可思议三摩地更为寂静的其他三摩地'，此说明提问不合理，故于此亦应用极不可思议性。
'如果'即是'假使'，若此不可思议三摩地存在且不可得，则此时问'比此不可思议更为寂静'等是合理的。然而既然三摩地根本不存在且不可得，此提问如何合理？
舍利子说：'文殊，不可思议三摩地是否如此不存在且不可得？'这是舍利子也在婉转询问其无所缘性。
'如此'即是'因为'，因为不可得故而不存在。有无言说是以所缘为先导，而非以有无言说为先导而有所缘。其他人则解释为因为是无性故不可得。
于此，如何是彼不存在性？为此说道：'具寿舍利子，如是彼即是不可思议三摩地'等。若是不可思议，彼如何存在？正因为是不可思议性，故此不存在且不可得。
当说明所缘无实时，为显示无相即是相，故说：'然而具寿舍利子，无有任何人未获得不可思议三摩地'。凡夫或其他任何人，无有不得此不可思议三摩地者。

 །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉི་ཚེར་མ་ཟད་ཀྱི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཇི་ལྟ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་མཚན་ཉིད་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་།གཏན་ཚིགས་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བྱིས་པས་ཡོངས་སུ བརྟགས་པའི་བསམ་བྱ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ།བསམ་བྱའི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། གང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བསམ་བྱ་དབེན་པ་འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་ འཛིན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེ་བས་ན་གང་གི་ཕྱིར་བསམ་པའི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། དོན་དེས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཐོབ་པའོ་རྗེས་མཇུག་བསྡུས་སོ། །དེ་ལྟར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གང་བསམ་པ་དེ་ནི་དངོས་པོ་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ།ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་མེད་པར་སོ་སོར་རྟོག་ཅིང་བསམ་དུ་མེད་པ་རྒྱུན་དུ་དྲན་པ་ལས་ཞི་བའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དྲན་པ་ནི་བདག་པོ་ཡིན་ནོ། །མཚན་ཉིད་ མེད་པ་ནི་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་དང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྱེས་ནས་ལེགས་སོ་ཞེས་སྦྱིན་པ་ནི་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཟབ་མོ་ཟབ་པའི་གནས་འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཟབ་མོ་ཟབ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལན་གཉིས་སུ་འབྱུང་བ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་དང་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་ མཐའ་དང་བྲལ་བའོ།།གནས་ནི་ལོག་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱི་གནས་སོ། །འདི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་དཀའ་བའོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་མ་ཐག་པའོ། །ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གཏོགས་པ་དང་། དམིགས་པ་དང་། རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་ རྣམས་ཏེ།དེ་དག་ཁྱོད་ཀྱིས་ལོག་པར་རྟོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་ཅིང་བཤད་པ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་དེ་ལྟར་གནས་དེ་ལྟ་བུ་ཤེས་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ན། འཇམ་དཔལ་གྱིས་དེ་ཇི་ལྟར་སྟོན་ཞེས་དོགས་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ཡང་སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ནི་སྔོན་ གྱི་རྒྱལ་བ་ལ་བྱ་བ་བྱས་པ་སྟེ།མི་དམིགས་པ་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡུན་རིང་དུ་སྤྱད་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཡང་སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསལ་བའམ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་འཆད་པ་ཡིན་པར་གསལ་བར་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཟབ་མོའི་ཆོས་ཤེས་པ་དང་། བསྟན་པར་ བྱ་བའི་ཆེད་དུ་གང་གིས་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བྱས་ཤིང་བསྐྱེད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།ཚངས་པ་ནི་སྐྱོན་མེད་པའོ། །དེའི་ཆེད་དུ་སྤྱོད་པ་ནི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ། མི་དམིགས་པར་གང་གིས་ཡུན་རིང་དུ་སྤྱད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་བས་ཁྱོད་ཀྱིས་བསྟན་ ཏོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ།།དེས་ན་སངས་རྒྱས་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ཅིང་མི་དམིགས་པར་བསྒོམ་པ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་ཟབ་མོའི་ཆོས་སྟོན་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ནོ།

不仅是诸佛菩萨，一切众生也都获得了不可思议的三昧。为什么这样说呢？因为一切众生都以无相为同一相故。
什么是理由呢？如是说道：'一切思维都是不可思议的'等。因为凡夫所分别的所思之境是不可思议的，远离所思之事物，是无事物的。
这是什么意思呢？因此说：'凡是不可思议的，那就是不可思议三昧。'这种远离所思的状态就是不可思议三昧的特征。
因此，由于没有所思之事物，所以一切众生都获得了这个不可思议三昧。这是结语。
如是凡夫与圣者所思维的都不是实有，对一切法无我进行观察思维而不可思议，从持续忆念中所生起的寂静相智慧，就是不可思议三昧。无事物是所缘，忆念是主体，无相是同一相。
世尊欢喜后说'善哉'道：'文殊师利，你对如此甚深之甚深处'等。'甚深之甚深'出现两次是表示远离增益和损减两边。'处'是指错误认知的处所。'如此'是指难以了知。'此'是指刚刚所说的。'一切'是指属于三昧支分、所缘、行相等前述诸法，你为了遣除错误认知而宣说解释这些很好。
那么，如果这样的境界如此难以了知，文殊师利是如何宣说的呢？为了断除这个疑惑，说道：'如是也是可能的，文殊师利，你曾于往昔诸佛作所应作，长时修习无所缘清净行。'
'如是也是可能的'是指遮遣或者允许，表明能够清楚地解释这样的道理。
为了了知甚深法并为他宣说，于往昔诸佛生起善根等所作已作并修习，称之为此。'清净'是指无过失。为此而行即是清净行，长时修习无所缘的人称之为此，你已经宣说了这个意思。
因此，于佛陀生起善根并修习无所缘的殊胜修行，是宣说甚深法的理由。

 །ད་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཅི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཏེ། དེ་སྐད་ སྨྲས་སོ་ཞེས་དེ་སྐད་སེམས་སམ་ཞེས་འདྲི་སྟེ།དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་མི་དམིགས་པར་སྤྱོད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱའོ། །ཅི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདྲི་བའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཏེ་སྔར་བསྟན་པའི་ངོ་བོ་དེ་སྐད་སྨྲས་སོ་ཞེས་སེམས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་དེ་སྙམ་སེམས་པ་འབྱུང་ངམ་ཞེས་དེ་སྐད་ དྲིས་པ་དང་།ལན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་བདག་དྲིས་པའི་ངོ་བོ་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་འབྱུང་ན་ནི་དེའི་ཚེ་གཟུང་འཛིན་དུ་དམིགས་པ་ལ་གནས་ཏེ། དེ་སྐད་མཆི་བར་འགྱུར་ཏེ། དམིགས་པ་ལ་སྤྱོད་ན་ནི་དམིགས་པ་སྤྱོད་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །དམིགས་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ འདིའི་འབྲས་བུ་མདོར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་ལ་གནས་པ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་མཐོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས་ པ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ཏེ།དེ་གཉི་ག་ཡང་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་གནས་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འདུ་ཤེས་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དང་རློམ་སེམས་པའོ། །ནས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་སེམས་ཅན་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་བསྡུ་བ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་བསྡུའོ།།དེ་དག་ནི་འདིར་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཏེ། འདི་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་དམིགས་པ་བསྟན་པ་འདིས་ནི་མི་དམིགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་འགལ་བར་བསྟན་ཏོ། །མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། དེ་བས་ ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།སྔར་འདྲིས་པའི་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་སྨྲས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་འགལ་བས། དེ་བས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་ཏེ། འདི་སྐད་མི་ འཆིའོ།།འགལ་བ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་ངོ་བོའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་སོ་སྙམ་བགྱིད་ཅིང་གནས་པར་རྟོག་པའམ། འོན་ཏེ་མི་གནས་སོ་སྙམ་བགྱིད་ཅིང་མི་གནས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་མ་ལགས་པར་འགྱུར་ཏེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་དམ་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་འཐད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རིགས་པ་ནི་གཞན་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ལ་གནས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་སྟེ། གནས་པ་ མེད་པ་ཀུན་ནས་སློང་བ་མེད་པ་འབྱུང་བ་མེད་པ་ལྟར་གནས་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།།ཆོས་གང་ཡང་གནས་པ་མེད་པ་དེས་ན་གནས་ཀྱང་དེ་ཡིན་ཏེ། བསམ་དུ་མེད་པའི་གནས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བདག་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ལ་ གནས་པ་དང་འདྲ་བས་བདག་ལ་གནས་པའོ།།དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་ལ་གནས་པ་ཡང་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། གནས་པ་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བདག་ཡོད་པར་གནས་པ་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་གནས་པ་མེད་པའོ། །ཡང་ན་འདིར་གནས་པས་ན་གནས་ སོ།།དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་ནི་གནས་པ་མེད་པའོ།

现在为了显示自性，因此问'文殊师利，你是否住于般若波罗蜜多而如是说'，'如是'即是无所缘行。'是否'是疑问。'住于般若波罗蜜多'是指前述自性而如是说，是否生起如是心行思维，如是询问。
回答说：'世尊，若我生起如是所问自性之心，则住于能取所取之所缘，而如是说。若行于所缘，则失坏无所缘行。'
为略说此所缘行之果，故说'从住我想'等。'我'是外道所遍计常等自性，以及未见真实之菩萨所计蕴等自性，此二者皆是身见之处。于此想即是分别与执著。'从'字摄受众生、命等想，以及摄受烦恼、清净等想。此等是因。'法想'是色等想，此是果。以此说明果与所缘，显示与无所缘行相违。
为总结故说'是故住于般若波罗蜜多'等。前所问之所缘自性所说，与一切法无所缘自性般若波罗蜜多相违，是故住于般若波罗蜜多而不如是说。
为显示相违故说：'何以故？世尊，若如所说自性般若波罗蜜多而住，作是思维住，或作是思维不住，皆非般若波罗蜜多，因为颠倒般若波罗蜜多。'此是立宗。
此中成立正理之理趣是：'复次世尊，如我住即是住般若波罗蜜多，无住、无举、无生，如是而住。任何法亦无住，故住亦如是。不可思议住即是般若波罗蜜多住。'所谓'如我住'是与我住相似故称如我住。此即是住般若波罗蜜多。
如我住又是何等？说'无住'，此我有住不存在故无住。或者由此而住故名住，非如是即是无住。

 །དེ་ཉིད་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཀུན་ནས་སློང་བ་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིས་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་སློང་བར་འགྱུར་བས་ན་ཀུན་ནས་སློང་བ་སྟེ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་ལ་བྱའོ། །དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་ནས་སློང་བ་མེད་ པའོ།།དེ་བས་ན་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཀུན་ནས་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །དེ་སྐད་དུ། རིན་པོ་ཆེ་ཟ་མ་ཏོག་ལས་ཀྱང་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པ་ནི་བདག་ཡིན་ན་བདག་ཀུན་ནས་སློང་བར་བྱེད་པའང་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བདག་ནི་གང་ནས་ཀྱང་མ་བྱུང་། བདག་ ཀུན་ནས་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་ཀུན་ནས་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།རྒྱུ་དང་རང་གི་ངོ་བོ་དང་ལས་རྣམས་མི་འཐད་པའི་དཔེ་གནས་པ་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་ནས་དོན་ལ་སྦྱར་བའི་ཕྱིར། གནས་པ་དེ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ བདག་བཞིན་དུ་སྟེ།དེ་ནི་གང་ལ་གནས་ནས་བདག་དེ་སྐད་དུ་མི་མཆིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། འདིར་གནས་པས་གནས་ཤིང་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་དེ་ལྟར་བཞེད་དེ་བཤད་དོ། །དེ་ནི་བསྡུས་པའི་ཚིག་སྟེ། དཔེའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི་ཆོས་གང་ཡང་གནས་ པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ།གཟུང་བའམ་འཛིན་པ་གང་ཡང་གནས་པའམ། འབྱུང་བའམ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་རྒྱུ་མི་འཐད་པར་བསྟན་ཏོ། །དེས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་གནས་དང་གཞི་ནི་མངོན་པར་འདོད་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་འདིར་མཚན་ཉིད་མི་འཐད་ པ་ཡིན་ཏེ།དངོས་པོ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། གནས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ན། འདིར་ནི་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། གནས་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་བསམ་དུ་ཅི་ཡང་མེད་པས། བསམ་དུ་མེད་པའི་གནས་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ལས་མི་འཐད་པ་བསྟན་ཏོ། །མཇུག་ བསྡུ་བའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཅན་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གནས་ཞེས་གསུངས་ཏེ།དེའི་བདག་ཉིད་ནི་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་སྐད་བསྟན་ཏོ། །དེ་དག་གིས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བདག་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མདོར་བསྟན་ནས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ ཀྱི་དོན་ལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བགྱི་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་ཤིང་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་པ་སྟེ། སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་ལགས་ཏེ།དེ་ཁོ་ནའི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་དབྱེར་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རིགས་དེའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ ཟློག་པ་ཐ་དད་པར་ཟད་ཀྱི་འདིར་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་གང་ལགས་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གང་ལགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་ངེས་པར་གཟུང་བའི་དོན་ལགས་ཏེ། གང་ལགས་པ་དེ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པའི་ དབྱིངས་ལགས།དེ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ལགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གང་ལགས་པ་དེ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་པའི་དབྱིངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་མ་མཆིས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

那么这又是为什么呢？说是'无有其等起'，由此而生起、等起，故为等起，即是指能够等起。凡是不具有彼等起者即是无等起。
因此，由于无有等起之因，故无生起，即是无生。如是在《宝箧经》中亦云：'萨迦耶见之等起是我，然而我之等起又是什么呢？我从何处亦不生起，我之等起无有生起'等如是宣说。
已说明因、自性及业不合理之喻无住后，为了应用于义理，故说'彼住亦如是'等。'如是'即如我性，即是'彼住于何处而我不如是说'之义，此中以住而说'安住'，世俗谛中如是许说。此为总摄语，因为摄集一切譬喻法故。
此之分别即是'任何法亦无住'等，所取或能取任何皆无住、生起或存在。此说明因不合理。'是故'即由于法不存在性故，住与基是所许。此中性相不合理，因为执著事物故称为住，此中由于无有事物故，住不合理。
如是相即是不可思议，故为不可思议住。此说明业不合理。为总结故说'所成立法相即般若波罗蜜多住'，依世俗言说而说其自性即是住。
彼等已略说般若波罗蜜多与我平等性已，为断除真实义中种种相故，说'世尊，所谓般若波罗蜜多即是一切法无生'等。一切法无生无起，无生即是般若波罗蜜多，因为是真实义之一性故。
为显示种性无别故，说'所谓此般若波罗蜜多即是不可思议界不可思议种性之异名'。唯是遮遣他者差别，此中无有差别，为显示此义故说'不可思议界即是'等。
'即是'于一切处皆是决定词义，即彼即是无生界，彼即是法界，因为是诸佛法之因故。'所谓法界即是无生起界'者，因为是不相应作意无生起之因故。

 །ཀུན་ཏུ་འབྱུང་ བ་མ་མཆིས་པའི་དབྱིངས་གང་ལགས་པ་དེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཡང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་སྨོས་པ་ནི་བདག་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམས་ཐ་དད་པ་མེད་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདག་གི་དབྱིངས་གང་ལགས་ པ་སྟེ།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དབྱིངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བའམ། དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དབྱིངས་དང་། བདག་གི་དབྱིངས་འདི་ནི་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་ཏེ། གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོས་དབེན་པ་ལགས་ སོ།།དེ་བས་ན་གཉིས་སུ་དབྱེར་མ་མཆིས་ཏེ། རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བགྱིར་མི་ནུས་སོ། །སྔར་བསྟན་མ་ཐག་པ་གང་གི་སླད་དུ་འདི་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་ཏེ་གཉིས་སུ་དབྱེར་མ་མཆིས་པ་ལགས་པ་དེའི་སླད་དུ་འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་སོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། གལ་ཏེ་འདི་གཉིས་ ལས་གང་ཡང་རུང་བ་འགའ་ཞིག་སྐྱེས་ཏེ་ཡོད་པར་གྱུར་ཏམ།གལ་ཏེ་གཉིས་ཀ་ཡང་མ་སྐྱེས་པ་ཤིན་ཏུ་མ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཡོད་པ་དག་ལ་ཤེས་པས་ཡུལ་དུ་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར། ཕྱོགས་གཅིག་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་འགྱུར་བ་འམ། མ་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་ དུ་བྱེད་ན་ནི་སེམས་པ་ཡོད་པས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ།།གང་གི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེའི་སླད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་སོ་ཞེས་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་སྐད་བཤད་ཀྱི་འདིར་ནི་ གཏན་ཚིགས་སམ།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །གང་གི་སླད་དུ་འདི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་ལགས་པ་དེའི་སླད་དུ་འདི་ནི་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་མ་མཆིས་སོ། །ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་མ་མཆིས་པ་ གང་ལགས་པ་དེ་ནི་མཆིས་པ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་མ་མཆིས་པ་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་གང་ནས་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ།དེ་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། རྒྱུ་ཉིད་དུ་བརྟགས་པ་དེ་ལས་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་ བརྗོད་པ་སྟེ།ཇི་ལྟར་དོན་དམ་པར་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར། གང་ནས་ཀྱང་མ་འོངས་ཤིང་སྔ་ན་ཡང་དེ་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། གློ་བུར་དུ་བྱུང་བར་རྟོག་ན་འོ་ན་ནི་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། རྨི་ལམ་གྱི་དམིགས་པ་དང་། སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྐྱེས་པ་ཡིན་ པར་ཅི་སྟེ་མི་བརྟག་སྟེ།རིགས་པ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་འགའ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཤེས་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །འགའ་ཞིག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་རིགས་པ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དོན་དམ་ པར་ནོར་པ་ཡིན་པར་རྟོགས་ཤིང་།རྒྱུའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་མངོན་སུམ་དང་། མི་དམིགས་པས་སྒྲུབ་པ་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་དོ་ཞེ་ན།ཐ་སྙད་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་སྐད་དུ་འཆད་པ་ནི་བདེན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས་འདི་སྐད་དུ། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་འདི་ནི་ཐ་སྙད་པ་ཡིན་ལ། འདི་ལ་ཡང་གཞན་དག་ལོག་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་དོ།

关于'无有生起的界性即是不可思议的界性'这句话中提到不可思议界性，是为了显示我、般若波罗蜜多和不可思议等无有差别。
我之界性即是般若波罗蜜多之界性，所谓'如是'或'如是'是指因为如是之意。
因此，般若波罗蜜多之界性与我之界性是无二的，远离二法之实体。
因此无二无别，不能分为二相。
由于前面刚刚所说的这二者无二无别的缘故，此即是不可思议界性。
此处所说：若是此二者任一生起而存在，或者二者都不是完全未生，则此时对于存在的法，因为未被智慧所缘取，就会成为片面的认知或者不知。
若作为所缘，则因有思维而失坏不可思议性。
所谓'由何故'和'因此'是理由，依世俗谛的权巧而说'此是不可思议界性'，此处实无丝毫理由或所证，其他处也应如是类推。
由于此是不可思议界性之故，此即无有真实成就。
关于'无有真实成就者即是非有'这句话中，无有真实成就是指福德智慧二资粮的相状因从何处也不生，彼处既无，
若执为因，从彼因所说的果体即不二智慧，如何能真实成就？
从何处也未来且先前彼处亦不存在，若执为忽然出现，那么应成gandharva城、梦境所缘、阳焰水等亦应执为生起，因为道理相同。
若如是则一切皆不成颠倒，应成无有颠倒知。
若某些是颠倒，则由于道理相同，应了知一切生起从胜义而言皆是错误，
随顺因及随逆转者是果，能随顺及能逆转者是因。
如是说现量和不可得为能成立因果之事。
若说依世俗而如是说则为真实，即由此而说：'此量之相唯是世俗，于此他人亦有错解，非是胜义'。

 །འདི་ལྟར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་ པ་གཉིས་ནི་ཤེས་པར་མི་ནུས་ཏེ།འདི་ལྟར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ངེས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡུལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་པར་ཞེན་ནས། དེ་ན་སྐྱེས་པ་མེད་པ་ལ་དེར་འཛིན་པ་དེ་ནི་ འཁྲུལ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ཟད་དོ།།མི་རྟོག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྗེས་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཚོལ་བ་ལ་སོགས་པས་ཀུན་ནས་བླང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ནི་དོན་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། བྱེ་བྲག་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །དོན་བྱེད་པ་འཐོབ་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་དེ་དག་ཉིད་ཀྱིས་ལན་ བཏབ་པོ།།དེ་ནི་ཐ་སྙད་ཡིན་ཏེ་མི་དགག་གོ། །གཞན་ཡང་དོན་བྱེད་པ་འདི་ནི་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པར་ཡང་མཐོང་སྟེ། འདི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་སྔགས་མཁན་ལ་སོགས་པས། ནམ་མཁའ་ལྡིང་ལ་སོགས་པ་བསྒོམས་པས། དུག་ལ་སོགས་པ་བསལ་བ་ཡང་མཐོང་སྟེ། དེ་ན་ཡང་ནམ་ མཁའ་ལྡིང་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེའི་ངོ་བོ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་མེད་པ་སྐྱེས་ནས་སྐད་ཅིག་ཏུ་མ་ལུས་པར་འགགས་སོ་ཞེས་སྨྲས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཡང་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་ཐམས་ ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་ཐལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ནུས་པ་ཡང་ངེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱོན་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། སྐྱེ་བ་ལ་དགའ་ཞིང་སྐྱེ་བ་ལ་ཆགས་པ་ནི་སྤངས་དཀའ་བ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་ བཅོས་རྣམས་དང་འཇིག་རྟེན་པའི།།དཔེ་རྣམས་ཕ་ཡིས་བསྒོ་ན་ཡང་། །གནས་པ་མེད་ལ་མངོན་ཞེན་པ། །སྐྱབས་སུ་འོངས་བཞིན་འགའ་སྤོང་མེད། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་ཁས་ལེན་པ་ནི་སྐྱོན་མང་དུ་ཡོད་དེ། མུ་སྟེགས་ཅན་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་ སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བར་འགྱུར་བ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མང་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་དག་མཁྱེན་ན་ནི་གཟུང་འཛིན་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་བ་དང་།དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མི་མཁྱེན་ན་ནི་མཁྱེན་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ། །དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ་ཡུལ་དུ་མི་བྱེད་པ་ ལ་ནི་སྐྱོན་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རྨི་ལམ་ན་དམིགས་པའི་རྟ་ལ་སོགས་པ་གཉིད་མ་ལོག་པས་མ་མཐོང་ཞེས་ཏེ། མི་ཤེས་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་པའི་ཡུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་རུང་གི་།དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ན་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མཆིས་པ་མ་ ལགས་ཏེ།ཡོད་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཇི་ལྟར་འཇིག་པར་འགྱུར་ཏེ། འཇིག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཚིག་དེ་གསུམ་གྱིས་ནི་འདི་འདུས་མ་བྱས་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །གང་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ་ ཡིན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་འཐད་པ་ནི་འཇིག་པ་མེད་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་བསྟན་དུ་ཟིན་ཀྱང་འོན་ཀྱང་འབྱུང་བ་མེད་པ་དང་།ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་བལྟ་བར་བྱའོ། །འཇིག་པ་མེད་པ་ནི་དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གིས་འདུས་མ་བྱས་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།

如是随行和返回二者是不能了知的。如是以无分别则不能，因为它不能决定的缘故。以分别也不能，因为它无有对境的缘故。执著自性为外境的自性，于彼处无有生而执为彼，此唯是迷乱而已。
从无分别的体验后所生的分别和以寻求等所摄的分别，皆无有义，毫无差别。对获得作用的执著，也由彼等已作答复。
彼是名言，不应遮破。复次，此作用也见是颠倒知，如是金翅鸟咒师等，以修持金翅鸟等，也见能除毒等，然于彼处金翅鸟等实无所有，因为不见其自性故。
复次，说无有生而刹那灭尽者，应说虽是未生，如阳焰等显现，如是一切生一切将成过失故。功能也无有决定，因为过失相同故。
复次，彼等一切唯是言说而已，喜生执生难以断除。诸论及世间，父虽教诫已，于无住显执，如归依无舍。
承许无二智胜义有者有诸多过失，如同外道将成一分空性论者，及如来众多之无二智若知彼等则成有能取所取，若不知胜义有则成无知。于胜义无有而不作为境者则毫无过失，如梦中所缘之马等，未睡者未见，非成不知。
智慧境不可思议亦如是可以，若非如是则不可。故此无有，非成有。如是行相云何能坏，不能坏。此三句显示此是无为性。
所谓不能坏者即是不可思议，虽已显示以无坏成立为不可思议之理由，然亦当观察无生及非有等。无坏是由彼分别故。由彼等是无为性故，显示是不可思议性。

 །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། བདག་གི་དབྱིངས་འདི་གཉིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དབྱིངས་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབྱིངས་ཉིད་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི དབྱིངས་དང་བདག་གི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་དབེན་པའི་ཕྱིར། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབྱིངས་དང་བདག་གི་དབྱིངས་འདི་གཉིས་སུ་མ་མཆིས་ཏེ། གཉིས་སུ་དབྱེར་མ་ མཆིས་ཤིང་།འདི་གཉི་ག་ཡང་རྣམ་པར་དབེན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དབྱིངས་ནི་རྒྱུ་སྟེ། འདི་ལྟར་བདག་ནི་ཕྱོགས་བཅུར་བཙལ་ན་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་རིན་པོ་ཆེ་ཟ་མ་ཏོག་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་དབེན་པ་འདི་ཉིད་སྒོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་དབེན་པ་དེ་ཉིད་སེམས་ལ་རྒྱུན་མི་ འཆད་པར་གཞག་ན་དངོས་པོར་སྒྲོ་འདོགས་པ་རྣམས་ཆུང་བ་དང་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བར་འགྱུར་ཞིང་ཡུན་རིང་དུ་ལོན་པ་དང་།དངོས་པོས་སྒྲོ་འདོགས་པ་སྐབས་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབྱིངས་སོ། །རྣམ་པར་དབེན་པ་འདི་སེམས་ལ་གཞག་པར་ནུས་སམ། འོན་ཏེ་མི་ནུས་ན། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་ སྨྲས་ཤེ་ན།སེམས་ཉིད་དེ་རྣམ་པ་ཅན་ལ་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་བདག་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཉིས་དབྱིངས་ཐ་དད་པ་མེད་དོ། །ངོ་བོ་ཉིད་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་རེ་ ཞིག་སྔ་ཕྱི་མཚམས་སྦྱར་བའི་ཕྱིར།ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་བདག་བསྒོམ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བདག་བསྒོམ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདི་དང་ གཞན་དུ་གསུངས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྒྱུའི་བདག་ཉིད་དེ་བསྒོམ་པའི་སྒྲས་བདག་བསྒོམ་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།དེ་ཉིད་ཀྱང་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བགྱི་བ་འདི་ནི་འདི་ལྟར་བདག་རྣམ་པར་དབེན་པ་འདི་ ཚིག་བླ་དགས་ལགས་པའི་སླད་དུའོ།།དེ་ཉིད་ཀྱང་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་གིས་བདག་གི་དབྱིངས་འཚལ་བ་དེས་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པ་འཚལ་བ་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་བདག་གི་དབྱིངས་འཚལ་བ་དེ་ནི་ཆགས་པ་མ་ མཆིས་པ་འཆལ་བ་ལགས་ཏེ།དམིགས་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཆགས་པ་མ་མཆིས་པའི་ཚེ་མཁྱེན་པ་ཅན་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་གང་གིས་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་འཚལ་བ་དེས་ཆོས་གང་ ཡང་འཚལ་བ་མ་མཆིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་བྱ་ལ་ཆགས་ན་ནི་ཆགས་མེད་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་གང་ཡང་མེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྒྲོ་འདོགས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ལ་ སེམས་པ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དམིགས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་གང་ལ་ཡང་ཤེས་པ་མེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལགས་ཏེ། ཆགས་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཅན་བསྟན་ཏོ།

在说明不可思议和我之界这两者即是般若波罗蜜多之界后，为了说明如来之界，因此说'如来之界与我之界'等等。由于如是离诸实体的缘故，是不可思议的，因此如来之界与我之界这二者无二无别，这两者都是远离的自性。界即是因，如是遍寻十方都找不到我。因此在《宝箧经》中也说'远离即是门'，
若能在心中相续不断地安住于远离性，则对诸法的增益执著会变得微小乃至极其微小，经过长时间后，由于无有增益执著的机会，故为如来界。问：能否将此远离安住于心中？若不能，为何如是说？答：对具有如是行相的心而作此说，成为彼之自性即是如来，因此我与如来二者之界无有差别。
已说明体性。现在为了说明如来智慧，首先为了连接前后，说明无差别性：'世尊说：修我即是修习般若波罗蜜多'。此处及他处所说'修我即是修习般若波罗蜜多'，是说般若波罗蜜多以因的自性，以修习之声说明是修我，此为语义。
为何如此？'世尊，所谓般若波罗蜜多，即是我之远离的异名'。为何如此？因此'世尊，谁求我界，即是求无执著'。如前所说，求我界即是求无执著，因为无有对所缘的增益执著障碍。当无执著时，具智者即是如来性。
对此进一步阐明：'谁求无执著，即不求任何法'。若执著所知，则失坏无执著。为何说无有任何法？因此说'如是不可思议智'。因为已断除增益执著障碍，而思维是增益执著的自性。
因为已断除所缘障碍，对任何法都无有了知，即是佛智。已说明具无执著法性。

 །ཆགས་པ་མེད་པ་སྟོན་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ཇི་ལྟར་འཐད།གང་གི་ཕྱིར་དོན་འདི་རིགས་པར་འགྱུར། དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། གལ་ཏེ་བསམ་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་མཆིས་ཤིང་མི་མཁྱེན་ན། དེ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་འགྱུར་ཏེ། མ་ བསམས་པར་ནི་བསམ་པ་དང་།དབང་པོ་དང་འདོན་པ་དག་མ་ཤེས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་ཇི་ལྟར་འཐད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ལན་དུ་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་མཆིས་པ་མ་ལགས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་ཇི་ སྐད་སྨོས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ན་མཆིས་པ་མ་ལགས་སོ།།དེ་བས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤོང་བའོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ནི་མཚོན་པ་ཡིན་གྱི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཛད་ པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འོན་ཀྱང་སྔོན་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་བྱེ་བྲག་གི་ཕྱིར་དང་། སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱི་ཕྱིར་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་དབང་གིས་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་སྐོར་བ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་སྐྱེའོ། །དེ་སྐད་ དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་བསྟན་པ་ལས།ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་འཁོར་བྱས་རྒྱུད་ལས། །རླུང་གིས་བསྐྱོད་དེ་སྒྲ་དག་འབྱུང་། །སེམས་ཅན་བསམ་པའི་དབང་གིས་ནི། །དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱང་སྟོན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འཕགས་པ་ བྱམས་པ་མགོན་པོས་ཀྱང་།།རྩོལ་བ་མེད་ཅིང་ཆགས་དང་བྲལ། །ཐོགས་པ་མེད་པར་རྟག་ཏུ་བཞུགས། །དྲིས་པ་ཐམས་ཅད་སེལ་མཁྱེན་པ། །སྨོན་ལམ་མཁྱེན་པར་འདོད་པ་ཡིན། །རྒྱུ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་གྱུར་ན། །གང་གང་ཚེ་ན་གང་དག་ལ། །ཕན་པར་བྱ་བ་འབྱུང་བ་ནི། །དེ་ དང་དེ་ལ་དེ་འཕེལ་འགྱུར།།ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་གི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དེ་དོན་དམ་པར་མ་མཆིས་པ་དེའི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཆགས་པ་ནི་བཞེད་པའོ། །དེ་འདི་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པའོ། །གང་གི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དེ་ཆགས་པ་མ་ མཆིས་པ་དེའི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ།དངོས་པོ་ནི་བྱུང་བ་ལ་བྱའོ། །དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། འདུས་མ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། གང་འབྱུང་བ་དེ་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་འབྲེལ་ཞིང་ཆགས་པ་ཡིན་ལ། གང་ཆགས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་བས་ན་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རྐྱེན་ནི་བཞི་སྟེ། དམིགས་པ་དང་བདག་པོ་དང་དེ་མ་ཐག་པ་དང་། རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བསྟན པའི་ཕྱིར།ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཡུལ་མ་མཆིས་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོ་ལ་མི་གནས་པས་ན་ཡེ་ཤེས་ནི་མི་གནས་པའོ། །དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གྱི་ དབང་དུ་བྱས་ནས།ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་བརྟེན་པ་མ་མཆིས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བརྟེན་པ་མཐོང་བའོ། །དེ་ནི་སྐྱེ་བཞིན་པ་མ་འོངས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་རྣམས་ལ། གོ་འབྱེད་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གང་གིས་གོ་ཕྱེ་བས་འབྲས་བུ་བརྟེན་པར་འགྱུར་བ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། བརྟེན་པ་མ་མཆིས་པའོ།

对于说'无执著的导师对如来智慧无所执著'这一说法如何合理？为何这个道理能够成立？为什么这样说呢？这样理解：如果完全没有意愿也不了知，那么怎么能转法轮呢？如果不思维就不知道意愿、根器和宣说，那么转法轮如何合理呢？
回答说：'那智慧在胜义中是不存在的'。因为那智慧在胜义中、在真实中，如前所说的方式是不存在的。因此，由于这样的本性不存在，怎么会有转法轮呢？'怎么会'是否定的意思。法轮是比喻，意思是说佛陀的一切事业都是无所作为的。
然而，由于往昔清净的差别、愿力的缘故，以及如来法身的力量，对于具缘者显现转法轮等的分别念生起。如《如来密意经》中说：'如同机关作成后，风吹动而发声，随众生意愿力，如是佛说法。'
圣慈氏怙主也说：'无勤且离执，无碍恒安住，能除一切疑，愿智所欲成。若诸因成熟，何时于何者，利益事生起，于彼彼增长。'
当那智慧在胜义中不存在时，那智慧即是无执著的。这里的执著是指意愿，由于这里没有意愿，所以是无执著。当那智慧无执著时，那智慧即是无实有的。实有是指生起，无实有不是这样，是指无为法。凡是生起的必定与因果相连而有执著，凡是无执著的即是无为法，因此说是无实有。
心和心所的缘有四种：所缘缘、增上缘、等无间缘和因缘。这些对于无实法是不合理的，为了显示这点，说'那智慧是无境的'，因为没有色等所缘。由于不住于能生识的眼等根，所以智慧是无住的。
就等无间缘而言，说'那智慧是无所依的'，所依是指所见。这是指对于正在生起、趋向生起的未来法开启通路，由于没有开启通路而成为所依的果，所以是无所依的。

 །ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་མ་བསྐྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐལ་བ་མཉམ་པ་དང་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་དེ་དག་གིས་ནི་སྐྱེ་བཞིན་པ་མ་འོངས་པ་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་འགོག་པར་བྱེད་པ་ནི་མ་བསྐྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། ། ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། མ་ཐོབ་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འགག་བཞིན་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་འགག་པ་ལ། མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་དག་ལ་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་རྒྱུ་དེ་གཉིས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ཐོབ་པའོ།།བྱེད་རྒྱུ་ནི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་འདིས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་དོ། །འདུས་བྱེད་པ་ནི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་བྱེད་པས་རྣམ་པ་མང་ངོ་། །དེ་ལ་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་ནི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་བརྟེན་པ་མ་མཆིས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེར་བསྟན་ཟིན་ཏོ། ། དེ་ལས་གཞན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྐྱེ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཡང་གི་སྒྲས་ནི་མ་སྐྱེས་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཡང་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་གང་གིས་མངོན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་སུ་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱིས་འདུས་བགྱིས་པའམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས པ་གསུངས་ཏེ།འདི་ལྟར་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱིས་འདུས་བགྱིས་པ་མ་ལགས་ཏེ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་མ་བསྒྲུབས་པའོ། །ཡོན་ཏན་མ་ལགས་པས་འདུས་བགྱིས་པ་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་ལས་གཞན་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲིབ་པར་མི་བྱེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ འདུས་བྱས་མ་ཡིན་པའོ།།ཡོན་ཏན་དང་ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་གཉིས་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ། གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་དང་། ཡོན་ཏན་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཀྱིས་འདུས་མ་བྱས་པ་ཡིན་ན་འོ་ན་ ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ།གང་ཟག་གཞན་གྱི་མ་ཡིན། འདུས་མ་བྱས་པ་རྒྱུ་དང་མ་འབྲེལ་བ་ལ་མི་ལྟོས་པ་དག་ཅིའི་ཕྱིར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་སྙམ་པ་དེའི་ཕྱིར། ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདིར་ལན་ནི་འདི་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་བསམ་པ་དང་བྲལ་བས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །བསམ་པ་སྒྲོ་བཏགས་པ་དང་བྲལ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དེས་ན་ཡོན་ཏན་ནམ་ཡོན་ཏན་མ་ལགས་པས་ཀྱང་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པར་བགྱིའོ་ཞེས་ གསུངས་ཏེ།གཏན་ཚིགས་དེས་སམ། ཡེ་ཤེས་དེས་ཡོན་ཏན་ནམ། ཡོན་ཏན་མ་ལགས་པས་འདུས་བྱས་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་བསྟན་པར་བགྱི། གང་གི་སླད་དུ་ཡེ་ཤེས་དེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་མེད་པ་ཡིན་ན། གཞན་ཅི་ཞིག་བསམ་དུ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ ནོ།།དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཡེ་ཤེས་དེ་བསམ་དུ་མ་མཆིས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་པ་གཏོང་སྟེ། འཛིན་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་འདི་སྐད་དུ་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་བསམ་པར་བྱ་བ་དང་། སེམས་པར་བྱེད་པ་ལས་དབེན་ཞིང་དེ་གཉིས་སུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བསྟན་ཏོ།།མཇུག་བསྡུ་བའི་ཕྱིར། གང་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ལས་དབེན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྔར་བསྟན་པའི་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལགས་པར་འཚལ་ལོ།

'所谓那智慧是未生'是指平等因、遍行因和异熟因等这些因，能产生正在生起的未来生起趋向于显现的，而遮止它就是'未生'。
依据俱生因和相应因的力量，说'未得'，对于正在灭和现在趋向于灭的，由俱生因和相应因这两种因获得果，因为没有它所以'未得'。
能作因是增上缘，那也是由此所作的一切事物。造作是在一切时处都在作用所以种类众多。
其中作为所依的已在'那智慧是无所依'中说明了。
依据其他的说'也不会生起'，由'也'字表示未生和不生也应当观察。
那是由什么理由显现呢？因此作为理由说'那智慧是由功德所造作或'等，如是那智慧不是由功德所造作，因为不是由福德和智慧资粮所成就。
'非功德所造作'是说不被功德以外的遮障方式而非所造作。
功德和非功德二者摄集一切有为法，因为这二者是互相舍离而住的特征。
如果不是由功德和非功德二者所造作，那么如何是如来独特的智慧而不是其他补特伽罗的，无为法不相关于因而不依赖，为什么是独特的？因此说'为什么呢'。
此处答案是'那智慧是不可思议'，这是离开思维所以不可思议。
为了显示离开增益的思维，所以说'那么如何说是由功德或非功德所显示'，以那理由或那智慧如何显示是由功德或非功德所造作？
所谓'为什么那智慧不可思议'是无所取，那还有什么可思维的。
所谓'为什么那智慧无可思'是舍弃思维，是无所执。
这是说那智慧远离所思维和能思维，无有这二者的增益，而其他则不是。
为了总结，说'如是了知者'等，凡是离开所取和能取自性的智慧，即是如前所说无所缘方式的佛智。

 །དེ་ལྟར་ བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པ་བསལ་ནས་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱང་བསལ་བའི་ཕྱིར། ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཆོས་གང་ཡང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་འམ། མཁྱེན་པ་མ་མཆིས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའམ།དེ་ལས་གཞན་པའི་མཁྱེན་པ་མ་མཆིས་ཏེ། ཡུལ་གྱི་སྟོབས་ལས་བྱུང་ཞིང་། ཡུལ་ལ་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱེད། འདིས་ནི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་བསལ་བ་བཞིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་སྔོན་ གྱི་མཐའ་འམ།ཕྱི་མའི་མཐའ་ནས་མཆིས་པ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་བདག་པོའི་འབྲས་བུ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་དུས་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་སྔོན་མ་སྐྱེས་པ་ཡང་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་གང་གི་རྒྱུ་སྔོན་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། སྔོན་གྱི་སྒྲས་རྒྱུའི་ དོན་ལ་བྱ་སྟེ།དཔེར་ན་སྔོན་བཞིན་དང་། ཕྱི་མ་བཞིན་དང་། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །འདིས་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། འདས་པ་ལས་དེ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་སྔོན་མ་སྐྱེས་པ་ཡང་མ་ལགས་ཏེ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་སྔ་མའི་ཟླ་དགག་པ་བསྟན་པ་སྟེ།ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་ཉིད་སྟོན་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་ནོ། །འདི་གཉིས་ཀྱིས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཏེ། ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་གནས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕུང་པོ་གསུམ་པ་བཞིན་མེད་དོ། །འབྲས་བུ་གསུམ་ཉིད་མི་འཐད་པའི་གཏན་ཚིགས་ནི་མ་སྐྱེས་ པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་འབྲས་བུ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་འགག་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་གང་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་ནུབ་པར་ཡང་མི་འགྱུར། ཆད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་རྣམས་འཇིག་ པ་ནི་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་།ལྷག་མ་མེད་པ་དང་གཉིས་སུ་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས་སོ། །དེ་ལ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ནུབ་པར་མི་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གནས་སྐབས་སུ་ནུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོང་ཡེ་ལྷག་མ་མེད་ པར་མི་འགྱུར་བའོ།།རྒྱུ་དང་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་འགོག་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་དེ་དང་འདྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་གང་ཡང་མ་མཆིས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡེ་ཤེས་འདྲ་ཞིང་མཐུན་པ་གང་ཡང་མ་མཆིས་ན། རྒྱུ་དང་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་གང་ཞིག་འགྱུར་ ཏེ།རྒྱུ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ན་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་བཞེད་དོ། །དེ་དང་འདྲ་བའི་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པ་དེའི་སླད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་འདི་ཡང་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་པར་བཞེད་ཅིང་འདྲ་བ་མ་མཆིས་ཏེ། འདི་ལ་འདྲ་ཞིང་མཐུན་པ་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་རྒྱུ་དང་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཀྱང་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་བསལ་བའི་སྔ་རོལ་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་འགག་པ་སེལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་གསུམ་ཆར་གྱིས་ཀྱང་རྒྱུ་མཐུན་པའི་བག་ཆགས་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་དེའི་ འབྲས་བུས་ཀྱང་དེ་འཇོག་པར་བྱེད་པས།མི་མཐུན་པ་ཉེ་བར་གྱུར་པ་ལས་གཞན་དུ་འབྲས་བུ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་རྒྱུན་ཆད་པར་མི་འགྱུར་རོ།

如是因为不可思议的缘故，除去因缘关系后也除去果的缘故，所说彼智慧不证悟任何法，亦无所知。因为极为清净的缘故，通达一切相的现证菩提或除此之外无有所知。从境界力而生，于境界中如是智慧非如是，如何能知？此即如除去士用果。
彼智慧非从前际或后际而有，此即除去增上果，因为彼无有确定时间的缘故。'彼智慧亦非先前未生'是说任何智慧之因先前未生者即称为彼，'先前'之词用于因义，如同先前、后来、正智先行等。此即除去异熟果，因为从过去而安立彼的缘故。
'彼智慧亦非先前未生'是说显示遮遣前者之对立，主要是说一切皆无因。此二者摄一切法，因为互相舍离而住的缘故，如同无有第三蕴。三果不合理的因相即是'因未生'，具有生的智慧是果性，非其他。
除此之外，除遣有为法灭的是'凡未生者亦不会灭，亦不会断'。诸事物之灭，愚者分别为有余灭与无余灭二种。其中依有余而说'不会灭'，因为暂时无有灭的缘故。'亦不会断'是说永不成为无余。
遮遣等流果的是'无有任何与彼智慧相似的智慧'等，若无有异于彼智慧的相似随顺智慧，何者能成为等流果？若与因相似则许为等流果。因为无有与彼相似之事物的缘故，一切法亦是此智慧未生的缘故，许彼智慧不可思议且无相似，此中无有相似随顺故非等流果。
然而为何在除去等流果之前除遣灭？因为善、不善、无记三法皆能安立等流习气，彼果亦能安立彼，故若无不相顺之近缘，果不会从一个到一个间断。

 །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ལུང་དུ་བསྟན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་བག་ ཆགས་འཇོག་པར་བྱེད་པས་རྒྱུན་ཆད་པ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་དེ་ཉིད་དུ་དགག་པ་སྲིད་པས་ན་འགག་པ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ཐོག་མ་དང་། དབུས་མ་དང་། ཐ་མ་མི་དམིགས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐོག་མ་ནི་མ་དག་པའི་གནས་ སྐབས་སོ།།དབུས་ནི་མ་དག་པ་དང་དག་པའི་གནས་སྐབས་སོ། །ཐ་མ་ནི་དག་པའི་གནས་སྐབས་ཏེ། དེ་དག་མ་སྐྱེས་པས་ནི་མི་དམིགས་པ་ཐོག་མ་དང་དབུས་དང་ཐ་མ་མི་དམིགས་པ་དེའི་སླད་དུ་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བའོ། །འདིར་ཡང་མི་དམིགས་པའི་སྦྱོར་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་མཉམ་པ་འམ་མི་མཉམ་པ་མི་དམིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་འདི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པས་མཉམ་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་དང་མི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་མི་མཉམ་པའོ། །འདི་ལ་མཉམ་པ་འམ་མི་མཉམ་པ་དེ་དག་ཀྱང་མི་དམིགས་སོ། །ཡང་ན ཡེ་ཤེས་དེ་མཉམ་པ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དམ་མི་མཉམ་པ་སྟེ།མི་མཉམ་པ་ཉིད་མི་དམིགས་ཏེ་མི་རིག་གོ། །གཉི་ག་མི་དམིགས་པ་དེའི་སླད་དུ་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་མི་མཉམ་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་ཕྱིར་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་མི་མཉམ་པ་དང་མཉམ་པའི་ཚིག་དེ་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཅིང་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྟན་ནས། དེའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁ་ཅིག་གིས་བརྟགས་པ་དེ་བསལ་བའི་ཕྱིར། ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་ནི་དེ་དང་འདྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་གཞན་ མི་དམིགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།འདིའི་རྣམ་པ་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་ཚུལ་འདྲ་བ་ནི་དེ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། དེའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའོ། །འདི་ལ་དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དེ་དང་འདྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་གཞན་མི་དམིགས་ཏེ། དོན་དམ་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ ཞེས་དགོངས་པའོ།།ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བསྟན་པ་ལ་སོགས་པ་ལས། འདི་བཀག་པའི་ཕྱིར། འདིས་ནི་རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ན་དེ་དང་འདྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་རང་གི་ ངོ་བོ་དང་མི་མཐུན་པའི་ངོ་བོ་ལ་བྱ་སྟེ་མི་མཐུན་པར་གླེང་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་སྐད་དུ་མི་འཇིགས་པ་བཞིའི་སྐབས་སུ་གསུངས་སོ། །དེ་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་དང་འདྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་གཞན་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་འདི་མི་བསྒྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་ དྲིས་སོ།། །།བམ་པོ་དྲུག་པ། མི་བསྒྱུར་བ་འདི་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། ཕྱིར་རྒོལ་བར་བྱེད་པས་འཁྲུགས་པའམ། གཡོས་པ་ནི་བསྒྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་མི་བསྒྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟ་ཞེ་ན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ཏེ། ཟག་པ་ཟད་པ་ན འདི་དག་ནི་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ།།འདི་དག་ནི་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་ལམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ན། ང་ལ་ཕྱིར་རྒོལ་བའི་མཚན་མ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་བས། མི་བདེ་བ་དང་བག་ཚ་བ་མེད་པ་དང་། མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་སྟེ་བཞུགས། ཁྱུ་མཆོག་གི་གནས་ ཡིན་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས།འཁོར་གྱི་ནང་དུ་སེང་གེའི་སྒྲ་སྒྲོགས། ཚངས་པའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མི་བསྒྱུར་བའི་ལས་ཡིན་ནོ། །མི་བསྒྱུར་བ་འདི་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་མ་བགྱིས་པ་དེ་ཞེས་གསུངས་སོ།

异熟果不是无记而是有记所生，由于安立异熟习气而成为断绝，因此在彼处有遮止的可能性，所以能遣除灭。
遣除离系果的是'此智慧无始、无中、无终'等，始为不净位，中为不净净位，终为清净位，由于彼等未生而无所缘，无始中终，因此此智慧如虚空。
此处为显示无所缘加行故，说'于此智慧中不见平等或不平等'等。此智慧与虚空平等故平等，与其他不相等故不平等。于此中平等或不平等二者亦不可得。
或者，此智慧平等即是平等性或不平等性，不可得即不知。由于二者皆不可得，故此智慧因与不平等虚空平等故，是不平等与平等。因为在菩萨藏中，世尊如是解释不平等与平等之语。
如是显示不可思议无执著智慧后，为遣除其后所得清净世间智慧一些分别，故说'于此智慧中不见其他与此相似之智慧'等。
此之行相是与彼相似，与彼方式相似即是与彼相似，即随顺彼。此中无彼故，不见其他与彼相似之智慧，意为胜义中一切法未生故。
世俗中亦从如来不可思议秘密教等中遮止此故，此显示恒时等持。或者'与彼相似之其他智慧'是指此自性与不相顺之自性，因说不相顺故。如是于四无畏处中所说。由无彼故，不见其他与彼相似之智慧。
为明显彼义故，问'文殊，此智慧岂非不变异耶？'
卷第六
若问何为不变异？被诤论者扰乱或动摇是变异。非如是故为不变异。
云何？成正等觉，漏尽时，承许'此等是障碍法，此等是出离道'时，由于于我全然未见诤论相故，无不安与怯懦，获得无畏而住，承许是牛王处，于众中作狮子吼，转梵轮等，是不变异业。
此不变异又是为何？为此世尊说'此智慧是无作'。

 །མ་བགྱིས་པ་ ཉིད་ལགས་པ་དེའི་སླད་དུ་མངོན་པར་བཞེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི་མི་བསྒྱུར་བ་ལགས་སོ།།གཞན་དག་མི་བསྒྱུར་བར་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། མི་བསྒྱུར་བ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཡེ་ཤེས་འདི་ལ་ནི་བསྒྱུར་བ་དང་། མི་བསྒྱུར་བའི་ཐ་སྙད་འཇུག་པ་ཡང་མེད་པས་ཤིན་ཏུ་ཡང་ བསྒྱུར་བ་མེད་དོ་ཞེས་དཔེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། ཀཱཪྵ་པ་ན་རྟགས་མ་བཏབ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རྟགས་བཏབ་པ་ནི་ཟོང་དུ་བྱ་བའི་རྟགས་བཏབ་པ་སྟེ། དཔེར་ན་འདྲམ་མ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་ རྟགས་མ་བཏབ་པའོ།།འདི་བསྒྱུར་བ་ཡང་མ་ལགས་པ་ནི་རྟགས་མ་བཏབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྱུར་བ་ལས་གཞན་པ་དབྱིག་ལ་སོགས་པ་མི་བསྒྱུར་བའི་ངོ་བོ་ཡང་མ་ལགས་ཏེ། དེའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་དེ་གཉི་ག་མ་ལགས་པའི་གྲངས་ སུ་མཆིའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་མ་བྱས་པ་དེ་ནི་བསྒྱུར་བ་དང་། མི་བསྒྱུར་བའི་གནས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་སྣོད་དུ་གྱུར་པའི་གང་ཟག་ རྣམས་བསྟན་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པ། འདི་ལྟར་ཟབ་མོ་བསྟན་པ་ལ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་གྱི། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་འཛིན་ཅིང་ལྷག་པར་སྨོས་པའི་གང་ཟག་དེ་དག་སུ་ཞེ་ན་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པའི་རིགས་ཅན་དག་ལས་གཞན་པ་དག་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་དག་འཁོར་བའི་ཆོས་ཅན་ཡང་མ་ལགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འཁོར་བའི་ཆོས་ཅན་དེ་དག་ནི་རིགས་མེད་ཅིང་དེ་ལས་ཡིད་བྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། འཁོར་བའི་རང་ བཞིན་པ་ཡིན་ནོ།།ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་ནི་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་ཏེ། འཁོར་བས་སྐྲག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉི་ག་མ་ཡིན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཅན་ཏེ། དེ་ཡང་རིགས་ལ་གནས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་འདིར་ མོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།གང་དག་འཇིག་ཚོགས་ལས་ཀྱང་མ་བསྐྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་འདི་ཡིན་ཏེ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ནི་སྐྱོན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལས་བསྐྱོད་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར། ལྟ་བས་བྱས་པ་རྣམས་ཟད་པ་དང་གཏུགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་ བའི་བསམ་པས་གང་དག་འཇིག་ཚོགས་ལས་འདའ་བར་བྱེད་དོ།།གང་དག་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མོས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཇིག་ཚོགས་ལས་མ་བསྐྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་ཀྱང་མ་བས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་ ལྷག་པར་མོས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་དགོངས་པ་སྟེ།དེ་དག་མོས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །འདིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཅན་དག་ཁོ་ན་ལྷག་པར་མོས་པ་དང་ལྡན་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་དག་ལ་ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ན། གང་གིས་ དེ་དག་ཁོ་ན་ལྷག་པར་མོས་པ་ཡིན་གྱི།གཞན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་མི་བས་པ་ནི་བས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །བས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞིག་པའོ། །དེ་མེད་པ་ནི་མི་བས་པ་སྟེ། འདུས་མ་བྱས་པ་ལ་བྱའོ། །བས་པ་ཡང་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་གྲངས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུའོ།

正因为是未作的缘故，此显现所欲的智慧是不变的。因为远离其他不变的造作，所以安立为不变。此智慧中既无变与不变的言说，所以完全无变化，为了以比喻说明这一点，
世尊说道：'譬如未印记的迦利沙波拿'等等。印记是指标示为商品的印记，比如铜钱等。这个不是那样的，所以是未印记的。这个既不是变化的，因为是未印记的缘故。也不是除变化之外的金等不变的本性，因为不是那个本性的缘故。因此，属于非二者的数量中。
'世尊如是'等等是应用于义理，即未作的不是变化与不变的处所。无执著的智慧已经解说完毕。现在应当显示堪为法器的补特伽罗。
如来智慧的教示，如是甚深的教法中，那些确定认为'唯是如此，而非其他'并且殊胜宣说的补特伽罗是谁呢？圣文殊师利为了显示除如来种姓者外其他人不是的缘故，
世尊说道：'凡是非轮回法性者'等等。轮回法性者，因为无种姓且对此无厌离，所以是轮回自性。圆寂法性者是声闻和独觉种姓者，因为怖畏轮回的缘故。非二者是菩萨种姓者，而且唯是住于种姓者，因此说'彼等于此将生信解'。
'凡是未从身见动摇'的含义是：身见是过患，从彼动摇而住于空性的缘故，以'由见所作将尽将触'的意乐，有些人从身见超越。
不是那样的人们，因为于一切法无生起信解的缘故，是未从身见动摇。'凡是贪嗔痴亦未损坏'是指唯是于无生起殊胜信解，意为'彼等将生信解'。此中显示唯菩萨种姓者具有殊胜信解。
'何以故'是说，彼等有何善巧通达，由此唯彼等是殊胜信解者而非其他？因此说'未损坏不成为损坏'等等。'损坏'是指毁坏。无彼即是未损坏，指无为法。损坏也是有余的，比如数论派等。

 །ཡོངས་སུ་བས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ལྷག་མ་མེད་པར་ཟད་པ་སྟེ། དཔེར་ན་མདོ་སྡེ་པའི་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་བས་ན་དེ་དག་ནི་ལོག་པར་མོས་པ་ཡིན་གྱི། འདི་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་མེད་དོ། །གང་དག་དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་མོས་པར་འགྱུར རོ།།གང་དག་འཁོར་བ་ལས་ཀྱང་མ་འདས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་རྣམས་མ་སྐྱེས་པར་ལྷག་པར་མོས་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་བའི་གྲངས་སུ་ཡང་མི་མཆིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྨོངས་པ་སྤངས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ སྐད་དུ།ཉོན་མོངས་སྐྱེ་བ་ཉོན་མོངས་མིན། །སྐྱོན་མེད་ཡོན་ཏན་དཔག་མེད་ལྡན། །ཞེས་བསྟན་ཏོ། །འདིས་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་གནས་པ་བསྟན་ཏོ། །གང་དག་ལམ་དང་བྲལ་བ་ཡང་མ་ལགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་རྟག་ཏུ་བར་ཆད་མེད་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ལམ་གྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་རྟོགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཆེར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པ་བསྟན་ཏོ། །འཇམ་དཔལ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྗེས་སུ་གནང་བ་མཛད་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་མཆིས་པའི་དུས་བཅོམ ལྡན་འདས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཚེ་ན།གང་ལ་ལ་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དམིགས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་རིགས་པ་རྣམ་པ་བཞིས་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུད་ལ་ཚུལ་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་འདིས་ཕྱིན་པར་བྱེད་པས་འདུལ་ བ་ཡིན་ལ་དེ་ཉིད་མཐའ་གཉིས་སུ་ལྷུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཟབ་མོ་ཡིན་ཏེ།བསྟན་མ་ཐག་པ་འདི་དང་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ངོ་བོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་ཉན་པ་སྟེ། ཉན་འདོད་པ་དང་མོས་པ་སྟེ་ཐོས་ ནས་སེམས་དང་བར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དང་།ཀུན་འཚལ་བ་སྟེ། ཐོས་ཤིང་མོས་ནས་རིགས་པས་སེམས་ཤིང་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་པ་དང་། རབ་ཏུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བ་སྟེ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་ བསྒོམས་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱེད་པ་མཆིས་སམ།ལན་ནི་འོད་སྲུངས་འཁོར་འདི་ཉིད་ནའང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། འཇམ་དཔལ་གྱིས་ཀྱང་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་ནའང་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ངེས་པར་འཛིན་པ་སྨྲས་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྗེས་སུ་གཟུང་ བ་དང་བྲལ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།འདིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཅན་དག་ཁོ་ན་ཞུགས་པ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། ཉན་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་རྣམ་པ་བཞི་ལ་ཞུགས་པ་དེ་དག་ཉིད་དཔེ་རྣམ་པ་བཞིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གསལ་བར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་རེ་ཞིག་ཉན་ པའི་ཆེད་དུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན།ཁྱིམ་བདག་གམ་ཁྱིམ་བདག་གི་བུ་ཞིག་གིས་འདི་ལྟ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྔ་མ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་གཟུང་བའོ། །ཕྱི་མ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་མ་བཟུང་བའོ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཞུགས་པ་ཡིན་པར་རྣམ་པར་ གཞག་ཅེ་ན།དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བརྒྱ་སྟོང་རི་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆགས་པའི་གནས་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏེ། ཁྱིམ་བདག་དག་ནི་དེ་ཉིད་ལ་གཅེས་པར་སེམས་སོ།

完全成就是指在一切处无有余尽，比如说小乘经部宗的见解，因此他们是邪解，于此无有胜解。若是不具有如此见解者则会生起胜解。
所谓'既未超出轮回'是因为唯有对轮回无生起胜解的缘故。所谓'也不在轮回之数'是因为已断除执著能取所取的愚痴，故非烦恼性。
如是说道：'烦恼生起非烦恼，无过具足无量德。'此说明住于见道者。
所谓'既非离开道路'是因为止观恒时无间断生起的缘故。所谓'亦不生起道路之想'是因为通达无生的证悟极为增上的缘故。此说明住于修道者。
'文殊善哉善哉'等是作随许。
世尊不在时，即世尊涅槃时，若有人以四种理趣调伏与菩提分别缘相凡夫等相关的善不善等法，以此六种方式令入心相续而调伏，此即甚深，因为堕入二边者难以了解。
对此刚说的内容和所证悟的本体菩提分自性般若波罗蜜多甚深法，有听闻即欲闻及胜解，闻已心生净信而确定'此即如是，非为他'，及遍求即闻已胜解而以理思维抉择，及当善持即如实了知后以修习而通达者否？
答曰'迦叶，此会中亦'等，因为文殊亦加持故，'此中亦'是说决定持，即说非离佛菩萨摄受之境界。
此说明唯有菩萨种性者入于听闻等四种义中，即以四种譬喻依次明示彼等。
其中首先为闻法故，'譬如有一居士或居士子'，前者是指受持菩萨戒者，后者是指其他未受菩萨戒者。
若问如何安立为入者？因依止善知识而发菩提心故。所谓'价值百千的珍宝'是说明执著处，因为居士们视此为珍贵。

 །ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་སྟོར་ཏེ། མི་སྣང་བར་གྱུར་ན་སྡུག་ བསྔལ་ཏེ།ལུས་ཀྱི་མི་བདེ་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་མྱ་ངན་གྱིས་ནོན་པ་འདིས་ལུས་ཀྱང་གདུངས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་ཡིད་གང་གིས་གཞན་མི་སེམས་མི་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིད་མི་བདེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་རྙེད་ན་བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ ཀྱི་དང་ཡིད་ཀྱི་བདེ་བ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདེ་བ་དེ་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་ལ་སྦྱར་བ་ནི་འོད་སྲུངས་དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་བར་དུ་མ་ཐོས་ན་འདི་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་བདག་ཉིད་སྨོད་པའོ།།བདག་ཅག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་སྨད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨོད་པའི་ཚུལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་མ་སྐྱེས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདི་ལྟ་བུ་འདི་མ་ཐོས་སོ་སྙམ་དུ་སེམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་དུས་གཞན་ན་ཐོས་པར་ གྱུར་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གསལ་ལོ།།ཚིག་འདི་སྐད་དུ་འདི་ལྟར་བདག་ཅག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །མོས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། ། ཤིང་ཡོངས་འདུ་དང་། ས་བརྟོལ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་ལ། དེ་ནི་མེ་ཏོག་གི་ཤིང་ཡིན་ཏེ། མེ་ཏོག་ཁ་འབུས་ཤིང་མེ་ཏོག་བྱུང་དུ་ཉེ་བ་མཐོང་ནས། རིང་པོ་མི་ཐོགས་པར་མྱུར་དུ་འདི་ན་མེ་ཏོག་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་ངེས་པར་བཟུང་ནས་ཡིད་དགའ་བ་སྟེ། དེ་དགའ་བ་སྐྱེས་སོ། ། དེ་དག་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་རབ་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། །ཀྱེ་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དགའ་བའི་སྒྲའོ། །འོད་སྲུངས་དེ་བཞིན་དུ་དགེ་སློང་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡིད་དགའ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་སྙིང་དགའ་བའོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི དགའ་བ་དང་ཤིན་ཏུ་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་འདིར་མོས་པ་ཡིན་ཏེ། མོས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་བས་ན་འདི་ཐོས་ན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། མེ་ཏོག་ཁ་འབུས་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་ངའི་འཁོར་འདི་ཉིད་ན་གནས་པར་འོད་སྲུངས་ཁྱོད་ཀྱིས་ངེས་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ ཅེས་བྱ་བ་ལ་ཡོངས་འདུས་བརྟོལ་ལ་ལྷའི་བུ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་དག་ཐོས་ནས་དད་པ་དང་།མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་མ་འོངས་པ་ན་བྱེད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ད་ལྟར་ངའི་འཁོར་འདི་ཉིད་ན་གནས་པར་ངེས་པར་གཏན་ལ་བབ་པར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཐེ་ཚོམ་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་བྱ་ བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ངེས་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་གང་དག་མ་འོངས་པའི་དུས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་མ་སྐྱེས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ངའི་འཁོར་འདུས་པ་འདིའི་ནང་ན་ངས་རྗེས་སུ་གཟུང་ ཞིང་གནས་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག།ཤེས་པར་བྱ་བ་མོས་པའི་འབྲས་བུ་ཅིག་ཤོས་སྟོན་པ་ནི་གང་དག་མ་འོངས་པའི་དུས་ན། ཡིད་དགའ་བ་དང་རབ་ཏུ་དགའ་བར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དུས་ཤིན་ཏུ་རིང་པོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མེ་ཏོག་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པར་འགྱུར་བར་ དོགས་པ་མི་བྱའི།ཤིང་ཡོངས་འདུའི་མེ་ཏོག་ཁ་འབུས་པ་བཞིན་རིང་པོ་མི་ཐོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།

如果珍贵的如意宝丢失不见了会感到痛苦，身体会产生不适，因为心被忧愁压迫也会使身体受到折磨。由于忧愁而使心不能专注于其他事物，这就是心的不安。如果找到了如意宝就会生起快乐和喜悦，这是因为身体和心的快乐是不同的。这两种快乐的原因是不会产生烦恼的作意。
应用于义理就是'光护，如是比丘'等。如果在无实体之前未听闻，认为'这样想'是自我贬低。'我等'这个词是为了贬低。为了显示贬低的方式，从'未生起甚深般若波罗蜜多'到'想着未听闻如是之法'。'他们在其他时候听闻时'等是明显的。
'如是我等'中的'如是'是理由。依据胜解的缘故，说'光护，譬如三十三天诸天'等。圆生树和穿地是同义词，那是花树，看见花朵初开和即将开放时，确信不久所有花朵都会盛开而心生欢喜，于是生起喜悦。谁具有这些谁就会极其欢喜。'呜呼'是欢喜的语气词。
'光护，如是比丘'等是应用于义理。'心欢喜'即是内心喜悦。'极其欢喜'是因为具足喜悦。这里就是胜解，是从胜解因而生。因此说'若闻此'，如同花朵初开一样。'光护，你当确知他们就住在我这眷属中'，就像诸天子对圆生树那样，你听闻后生起信心和最胜欢喜的那些未来之人，也确定无疑地住在我现在的眷属中，你应当了知，不要怀疑，这是语义。
为了显示两种确知，说'于未来世间未生起甚深般若波罗蜜多'等，你应当了知他们在我这眷属会中受我摄受而住。为了显示胜解的另一种果，说'于未来世间心生欢喜和极其欢喜'等，不要怀疑经过很长时间后佛陀之花才能全部开放，如同圆生树花初开一样不会久待，这是语义。

 །མོས་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མེ་ཏོག་རྒྱས་པ་ལྟ་བུ་ནི་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མེ་ཏོག་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པར་འགྱུར་བ་ནི་སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མཐའ་དག་རྒྱས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།དོན་ལ་སྦྱར་བ་རྫོགས་ནས། སྤྱིའི་དོན་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ནི་འོད་སྲུངས་འདི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་བྱུང་བ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་མ་ འོངས་པའི་དུས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་ཕྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཐུག་པའི་བར་དུའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་ཞུགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་གནས་པར་གྱུར་པ་དང་། སྔོན་མེད་པ་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་སྤྱོད་པར་འགྱུར་ཞིང་གནས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་འོད་སྲུངས་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཡིན་ཏེ།སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་པར་གྱུར་ན་གནས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དབང་གི་མཐུས་སྤྱོད་པ་ཡིན་གྱི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་སྡུད་པ་དང་། འཇོག་པར་བྱེད་པའི་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་རྒྱུན་མི་འབབ་ན་ནི་དོན་འདི་ལ་སྤྱོད་ནུས་པ་སུ་ཡང་མེད་དོ།།འོད་སྲུངས་དེ་བས་ན་གང་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་དཔེ་གསུམ་པ་སྟོན་པར་བརྩོན་པ་ཡིན་ནོ། །འོད་སྲུངས་དེ་ནི་དེ་དག་གི་ཐོས་པའི་དང་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་ཡང་ཐོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཇི་ལྟ་ཞེ་ན་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནོར་བུ་མཁན་ཞིག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ནོར་བུ་མཁན་དེ་ནི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱུ་དང་། འབྲས་བུ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། སྐྱོན་དང་ཡོན་ ཏན་ཤེས་པའོ།།དེས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་མཐོང་ནས། གང་གི་ཚེ་དགའ་བར་གྱུར་ཅིང་ཡིད་དགའ་བར་གྱུར་པ་དེ་ནི་ནོར་བུ་མཁན་དེས་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དེ་གཟོད་མཐོང་བ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་དེ་ནི་སྔོན་ནས་རྒྱུན་དུ་ནོར་བུ་མཁན་འདིས། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་འམ། ནོར་བུ་རིན་[(]པོ་[,]པོ་ཆེ་[)]་ འདི་ཉིད་སྔོན་ལན་དུ་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ།།འོད་སྲུངས་དེ་བཞིན་དུ་གང་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཐོས་ནས་ཡིད་དགའ་བ་དང་རབ་ཏུ་དགའ་བར་གྱུར་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གཉིས་ནི་མོས་པ་དང་ལྡན་པ་དེའི་རྟགས་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ ཀྱང་དེའི་རྟགས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མགུ་བ་ནི་རབ་ཏུ་མགུ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་ལ་རངས་པ་དང་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་པ་དེ་དག་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། འདི་གཉིས་དང་། མགུ་བ་ནི་ཀུན་ཤེས་པ་ལ་རྟགས་ལྷག་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། ཡིད་དགའ་བ་དང་རབ་ཏུ་དགའ་བ་གཉིས་མོས་པ་ལ་ ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡིད་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་གི་གཟོད་ཐོག་མར་ཐོས་པ་མ་ཡིན་གྱི། སྔོན་ཡང་ཐོས་པ་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་པར་བྱའོ། །བཞི་པའི་དོན་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་རྩོམ་པར་བྱེད་པ། འོད་སྲུངས་དེ་དག་ནི་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་གསལ་ལོ།

什么是信解者的果实如花开放呢？就是说，如同一切花朵开放，力、无畏等一切佛法都将开放，这是所说的。
对于义理的运用已经完毕后，总义结尾是'迦叶，如是甚深般若波罗蜜多未生未起'等。
'在未来时'是指直至后来入涅槃为止。
如来入涅槃后，住于补特伽罗相续中，以及从未有过而最初修行并安住者，迦叶，这也是佛陀的加持，因为若无佛陀加持则无法安住。
所说'应知是佛陀威力'是指依靠威力而修行，若非如此，如果不降下如来摄持安立智慧风轮之流，则无人能行持此义。
迦叶，因此'何者般若波罗蜜多'等是显示第三个比喻的精进。
'迦叶，这不是他们最初听闻'的意思是以前也曾听闻。
如何呢？为显示这点而说'迦叶，譬如有一宝石匠'等。那宝石匠通晓宝石的因、果、本质、过失与功德。
他见到宝石后，当他生起欢喜和悦意时，并非是那宝石匠初次见到那宝石，而是从前就经常见过属于宝石类的或是这同一宝石多次。
迦叶，如是'何者般若波罗蜜多'等是对义理的运用。
'听闻此后生起欢喜和极欢喜'这两者是具信解者的标志，因为这两者是其标志。
满意即是极为满意。对于生起随喜和愉悦者称为如是，这两者和满意是遍知的殊胜标志，而欢喜和极欢喜二者也存在于信解中。
应当确信具有欢喜等者并非初次听闻，而是以前也曾听闻。
为了明显第四义而作'迦叶，他们将如是说'等是明显的义理。

།དེ་དག་ནི་སྔོན་རྒྱུན་དུ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པར་གྱུར་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་གྱི་དུས་ན་རྒྱུ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་སྟེ། འདིར་དེ་དང་མཐུན་པར་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ནི་ཡོན་ཏན་གང་གིས་འཇམ་དཔལ་ གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་འདི།དེ་ལྟར་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཡོན་ཏན་དེའི་གྲོགས་བྱས་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རངས་པ་དང་། འདོད་པ་དང་ལྷག་པར་མོས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་གིས་བྱས་པ་དེ་དག་གིས་དེ་ལྟར་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་དོན་འདི་ཉིད་རྣམ་པ་མང་དུ་ གཏན་ལ་ཕབ་བོ།།རེ་ཞིག་རིན་པོ་ཆེ་སྐར་མདའ་ལས་ཀྱང་། །ཡོན་ཏན་གང་གིས་གང་ཞིག་འོད་ཟེར་འགྱེད། །ཡོན་ཏན་དེ་ལ་གང་གིས་སྔོན་གྲོགས་བྱས། །དེ་ལ་དེ་དག་འོད་ཟེར་རབ་ཏུ་འགྱེད། །འདི་ནི་དྲང་སྲོང་མཁྱེན་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཡིན། །དེ་ཡི་བསོད་ ནམས་སྔོན་ཆད་གྲོགས་བྱས་དང་།།གང་གིས་འདོད་དང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང་། །གང་གིས་མཐོང་ངམ་དགེ་བ་བརྩམས་དེ་དག། །དེ་ཡིས་འོད་ཟེར་འདི་དག་མཐོང་བར་འགྱུར། །གང་གིས་བསོད་ནམས་བྱས་ཤིང་དགེ་བསགས་དང་། །གང་གིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་སངས་རྒྱས་མཆོད། ། སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་འདོད་ཅིང་མོས་པ་ལ། །དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་འོད་ཟེར་སྐུལ་བར་བྱེད། །ཇི་ལྟར་ཉི་མ་དམུས་ལོང་མི་མཐོང་ཡང་། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་ཤར་བཅས་དེ་མེད་མིན། །མིག་དང་ལྡན་པས་ཤར་བ་མཐོང་ནས་ནི། །ཀུན་ཀྱང་རང་རང་རྣམས་ཀྱི་མོས་ལ་སྦྱོར། ། དེ་ལྟར་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་འོད་ཟེར་དེ། །ཡོད་ཀྱང་དམན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་མི་མཐོང་། །ལོག་པས་ཟིལ་ནོན་མོས་པ་ཉམས་པ་ལ། །བློ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འོད་ཟེར་དཀོན་པ་ཡིན། །རྒྱན་དང་ནོར་བུ་བཞོན་པ་གཞལ་མེད་ཁང་། །རིན་ཆེན་བཅུད་ལེན་དྲི་བསུང་བྱུག་པ་རྣམས། །དེ་ཡང་ཆེན པོར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་ཡོད།།དམན་པར་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་དེ་དག་དཀོན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ལ་བསྙེན་བཀུར་མ་བྱས་པ་རྣམས་དེས་བསྟན་པ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པའམ། ཤེས་པ་འམ། སྒོམ་པར་ནུས་པ་སུ་ཞིག་ཡོད། སྔོན་བསྒོམ་པ་ རྗེས་སུ་མྱོང་བ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར།འོད་སྲུངས་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། མི་ལ་ལ་ཞིག་གྲོང་ངམ། གྲོང་ཁྱེར་རམ། གྲོང་རྡལ་ལམ། ལྗོངས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དགོས་པ་ལ་ལའི་ཕྱིར་སོན་པར་གྱུར་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲོང་ལ་སོགས་པའི་ ནང་དུ་ཡུན་རིང་དུ་མི་འདུག་པ་དང་།དེའི་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་མྱོང་བ་ཡུན་ཐུང་བ་ཉིད་དུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལས་གཞན་དེར་སོང་བ་ཁ་ཅིག་ནི་དེའི་ཡུལ་མི་འམ། གྲོང་དེ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དུས་གཞན་ཞིག་ན་དེའི་དྲུང་དུ་མི་ལ་ལ་ཞིག་སོང་སྟེ། ཉེ་བར་སོང་ནས། མི་སྔ་ མས་མཐོང་བའི་གྲོང་ཁྱེར་དེའི་བསྔགས་པ་ཡོན་ཏན་བརྗོད་དོ།།ཀུན་དགའི་ར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤིང་སྣ་ཚོགས་བསྐྱེད་པའི་ར་བའོ། །ཀུན་དགའི་ར་བ་ཉམས་དགའ་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཀུན་དགའི་ར་བའི་ལས་ནི་ཉམས་དགའ་བར་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་གི་ལས་ནི་གཟུགས་དང་། སྒྲ་ དང་།དྲི་དང་། རོ་དང་། རེག་བྱའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་མང་ངོ་། །སྐྱེད་མོས་ཚལ་ཉམས་དགའ་བ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། སྐྱེད་མོས་ཚལ་ནི་སྤྱིའི་སྣ་ཚོགས་བསྐྱེད་པའི་ར་བའོ། །དེའི་ལན་གཅིག་ཅིག་དེ་དག་གི་བསྔགས་པ་བརྗོད་ནས་དེས་དེ་ཐོས་པ་དང་དགའ་བར་ཚོར་བ་ནི་ ཉམས་བདེ་བ་ཐོབ་པའོ།།འདིའི་ཡིད་བདེ་བ་བསྐྱེད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཡང་དང་ཡང་དུ་འདི་སྐད་དུ། ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་དེ་ཉིད་ཟློས་ཏེ་བརྗོད་ཅིག་ཅེས་འཆོལ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསོལ་བ་འདེབས་པའོ།

这些人过去经常供养侍奉文殊师利童子，也就是说在过去时期随顺因缘而作供养。在此，与彼相应而作供养，是指以何等功德而供养文殊师利童子。
如是宣说者，即是与其功德相助，随喜赞叹，希求与胜解等所作，以此等而作供养。世尊也以多种方式确立了此义。
且如《宝星经》中说：'以何功德而放光明，于彼功德谁昔相助，于彼等人放大光明，此是仙人智慧神变。彼之福德昔曾相助，谁有希求及作随喜，谁见或发起善业者，彼等得见此等光明。谁作福德积集善业，谁复数数供养诸佛，于佛功德希求胜解，彼等能感发光明。如同盲人不见日轮，世间虽有日出非无，具眼之人见其升起，皆随各自意乐而行。如是大士之光明，虽有下劣者不见，为邪见胜解衰损者，智者光明实稀有。庄严珍宝乘殿堂，珍贵甘露涂香等，此等唯属大士有，于下劣者实稀少。'
若非如此，于智慧菩萨未作供养者，谁能于其所说生起胜解、了知或修习？为使昔日修习随后现前明显故。
'迦叶，譬如有人前往某村、城市、聚落或某地方'等所说，为某些需要而前往者，是说不在村等处久住，表明其功德体验时间短暂。其他前往者中有些是了知其地方或村等功德者。
又于他时，有人往诣其处，近前而去，述说先前所见城市之赞叹功德。
'园林'即种植各种树木之园。'园林悦意'者，园林之作用即是令人悦意。彼等作用以色、声、香、味、触差别而有多种。'游园悦意'者，游园即一般种植各种树木之园。
其一次述说彼等赞叹，彼闻之后生起欢喜之感受即是获得安乐。对此生起意乐，故如是称。若再三请求说：'嗟，士夫，请重复宣说彼义'，即是祈请。

 །སྐྱེས་བུ་དེ་སྐད་སྨྲ་བ་དེ་ནི་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་ཉམས་དགའ་བ་དག་ཀྱང་ སྔོན་མྱོང་བ་ཡིན་པར་མི་དེས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་བསམ་པ་ནི་ཉམས་དགའ་བ་སྔོན་མ་མྱོང་ཡང་ཐོས་ན་དགའ་བ་མཐོང་སྟེ། དེས་ན་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། ལན་དུ་བསམ་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་དེ་ལ་ཡོད་པའི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་ཐུན་མོང་ མ་ཡིན་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།འདི་ལྟར་དེ་ཐོས་ནས་ཡིད་ཆེར་དགའ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། མགུ་བ་དང་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བས་གཟེངས་མཐོས་པ་སྟེ། དེ་ནི་སྙིང་དགའ་བའོ། །འདིའི་རངས་པ་དང་ཡིད་བདེ་བ་སྐྱེས་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རྗེས་སུ་ མྱོང་བ་མི་འཁྲུལ་བར་ཡོད་པའི་ཆོས་རྗོད་པར་བྱེད་པ་དང་།དེ་ལས་གཞན་པ་དག་གིས་ཀྱང་ངེས་པར་བྱེད་དོ། །འོད་སྲུངས་དེ་བཞིན་དུ་གང་དག་གིས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་དོན་ལ་སྦྱོར་བའོ། །བསྙེན་བཀུར་བྱས་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ སྐད་དུ་བསྟན་པའི་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པའོ།།ཡང་དང་ཡང་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་སོང་ཞིང་འདྲི་བ་བྱས་པར་གྱུར་པའོ། །འདི་ཐོས་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་ཞིང་མགུ་བར་གྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྔོན་མ་བྱུང་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའོ། །དགའ་བ་དང་མགུ་བ་ཆེར་བསྐྱེད་ཅིང་ ཞེས་བྱ་བ་ལ།ཆེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱ་ཆེར་རོ། །བསྐྱེད་པ་ནི་ཕྱིས་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། སྐྱེས་པ་མྱུར་དུ་མི་འཇིག་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དགའ་བའི་རྟགས་ནི་སྤོང་བར་མི་འདོད་པ་སྟེ། ཚིག་འདི་སྐད་དུ་མ་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་བྱུང་བ་ ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནས།འདི་ལྟ་བུ་འདི་ཉིད་མཉན་ཏོ་ཞེས་སྨྲ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་སེལ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་མཆིས་པའི་དུས་ན། དད་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་འབྱུང་བ་དེ་དག་གི་རྣམ་ པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ།དེའི་ཚེ་ན་ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ལ་རྣམ་པ་ཡོད་པར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ནི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་གྱི་ཉན་པ་དང་། མོས་པ་ལ་སོགས་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རྟགས་སོ། །མ་འོངས་པའི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་ པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།རྒྱུ་མཚན་ཏེ། དེ་དག་ཉིད་ལགས་སམ་ཞེས་ཚིག་ཟུར་གྱིས་དྲིས་སོ། །འོད་སྲུངས་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་དང་། རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་པ་ ཉིད་ཡིན་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་དེ་ནི་རྣམ་པ་མ་མཆིས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལ་རྣམ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་རྣམ་པ་མེད་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་ཆོས་དེ་ནི་ངོ་བོ་ ཉིད་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚུལ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟགས་མ་མཆིས་པའོ། །རྒྱུ་མཚན་མ་མཆིས་པ་ཞེས་མ་གསུངས་པ་ནི་མོས་པ་ལ་སོགས་པ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་དོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱང་རྣམ་པ་མ་མཆིས་པའོ།།བར་གྱི་སྒྲས་རྟགས་མ་མཆིས་པ་བཟུང་ལ། མཚན་མ་མ་མཆིས་པ་ལགས་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ།

那个人说这样的话，此人就会了解到那个人也曾经体验过美丽的花朵和果实。如果问为什么，这样想：即使以前没有体验过美好的事物，听到也会感到欢喜，因此这是不确定的。为了说明回答的思路，显示其特有的差别相，所以说'这样听后心生欢喜'等等。'满意'是指因极度欢喜而感到自豪，这就是心生欢喜。对此生起欢喜和愉悦称为如是，表达不错乱的经验之法，其他人也会确定。
'优波离，同样地，凡是对文殊师利童子'等等是应用于义理。'作过承事'是指如前所说作过承事。'一再前往'是指反复前往请教。'听到这个后极为欢喜满意'是指未曾有事将要发生。
关于'生起大欢喜和满意'，'大'是指广大。'生起'是指以后也会存在，意思是所生起的不会快速消失。欢喜的表现是不愿舍弃，说出这样的话：'母亲啊，就像这样，未生未有'等等，'就是听闻这样的'。'就是这个'是排除其他，因为就是做这个。
关于'在世尊不在的时候，具信的善男子或善女人出现时的相貌等'，那时因为身语意有相貌，相貌就是极度欢喜等。因为推测过去的听闻、胜解等，所以是表征。因为是无上正等正觉的因，所以是因相，用婉转的话问'是否就是这些'。'优波离，如你所说那样'等等是回答。
这样显示相貌等之后，为了遣除相貌等是胜义，所以说'世尊，彼法无相'等等。因为此中没有相貌所以无相，因为菩提分所缘性中所说的与凡夫等相关的法，因为本性未生故不应有相貌。因为在这样的方式中没有所推度，所以无表征。没有说'无因相'是因为对于胜解等是其因相没有怀疑。
同样地，世尊通达般若波罗蜜多的自性也是无相。以'和'字摄受无表征，'若无相'是因为未生。

 །སྤྱིར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པའམ། རྟགས་སམ་མཚན་མ་ཅི་རིགས་ པར།ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་རྣམ་པ་གང་ཞིག་མཆིས་པར་འགྱུར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་སྒྲའི་བདག་ཉིད་གང་ལགས་པ་དེ་ཡང་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་མ་མཆིས། རྟགས་མ་མཆིས་མཚན་མ་མ་མཆིས་པ་ལགས་ན། དེས་ན་དེ་ལྟར་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་ པ་དང་རྟགས་དང་མཚན་མ་རྣམས་མཆིས་པར་ཇི་ལྟར་བསྟན་ཅིང་བཤད།དོན་དམ་པར་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་མི་སྲིད་པར་དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་དེ་དག་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་ ཤིན་ཏུ་མ་སྐྱེས་པ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་བར་འདི་བསྟན་ན།གང་དག་མོས་པ་ནས་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པའི་བར་དུ་བྱེད་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་དང་། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་གི་རྣམ་པ་དང་རྟགས་དང་མཚན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་མ་ཐག་པའི་རྣམ་པའོ། ། དེ་ནི་གང་ཟག་སྔར་བསྟན་པ་དེ་དགྲ་གི་རྣམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཟག་དེ་སྟོན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་ཤིན་ཏུ་མ་སྐྱེས་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་ཆུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་འཛིན་པའོ། །དེ་ཉིད་དེའི་རིགས་ཅན་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པའི སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་བསྟན་པར་བྱའོ།།དེ་བས་ན་དེ་གླེང་བའི་ཆེད་དུ་འཇམ་དཔལ་གང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་དེར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྒྱུའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་བཤད་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་ པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དེར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་དག་བསྟན་པར་མི་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་སྤྲུལ་པ་དང་། མཐུ་དང་ཕྲིན་ལས་ལ་སོགས་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དེ་ལྟར་ བསྟན་པར་བལྟའོ།།གང་གི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་འགྱུར་བ་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡང་འདི་ཉིད་ཀྱིས་འགྱུར་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་ང་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་སྟེ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་འབྲེལ་པ་འམ།འཇིག་རྟེན་པ་འམ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དགེ་བ་རྒྱུར་གྱུར་པ་གང་དག་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་འགྱུར་བའི་དགེ་བ་དེ་དག་ཡང་དག་ པར་བསྒྲུབ་པར་འདོད།བསྐྱེད་པར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་སྐྱེས་པ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་འདི་ཉིད་ཀློག་པ་དང་། འཆད་པ་ན་མཉན་པར་བྱ། དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་འཛིན་པར་མོས་པར་བྱ། གླེགས་བམ་ཡི་གེར་བྲི་ བར་བྱ།ཚིག་དང་དོན་མི་བརྗེད་པར་གཟུང་བར་བྱ། གླེགས་བམ་བཀླག་པར་བྱ། གཞན་ལས་ལུང་མནོད་པར་བྱ། སྲོད་དང་ཐོ་རངས་ལ་ཁ་ཏོན་དུ་བྱ། རང་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་ཚིག་ཏུ་གདོན་པར་བྱ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ འཛིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཀུན་ཆུབ་པར་བྱ།དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་སེམས་པས་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམ་པར་བྱ། རྒྱལ་མཚན་དང་བ་དན་གཉིས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་ལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་མཚན་ནི་མཚན་མ་ཅན་ ལ་རྒྱུ་ངེས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།བ་དན་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གོས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་བྱས་པའོ། །དེ་བོང་ཆུང་བ་ནི་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་བ་དན་ཡིན་ནོ།

为了普遍显示形相或标志或相状等任何适宜者，世尊所说法音的本性是怎样的呢？由于是无生的缘故，如是无有形相，无有标志，无有相状。因此如此，世尊如何显示和宣说诸形相、标志和相状？
当如是禀白说胜义中形相等不存在时，为了显示不离世俗的形相，世尊说道：'文殊师利，这些甚深般若波罗蜜多极无生及无实有等，若为那些从信解乃至通达的善男子、善女人宣说时，即是他们的形相、标志和相状。'
这些即是刚刚所说的形相。那是指前面所说补特伽罗的形相等。显示那补特伽罗的是'甚深般若波罗蜜多极无生'等。'通达'是指完全领受。即是具有闻等行为的种姓者，应当显示这个。
因此为了阐述这个，说道'文殊师利，凡是宣说般若波罗蜜多处'等。因为如实宣说显示作为因的般若波罗蜜多是无颠倒因的缘故，于彼处不应显示佛陀一切力、无畏等功德。
诸佛身语意的化现、威力、事业等不可思议所说的一切，也应当如是显示。因为显示仅由此圆满成就佛果的福德资粮，所以说'文殊师利，我往昔行菩萨行时'等。
欲求成就、欲求生起能成就无上正等正觉的善根，无论是与波罗蜜多相应的，还是世间的或出世间的善根，都应当读诵、讲说、听闻这无生、无实有、无生性的般若波罗蜜多。
应当确信'如是'，应当书写成册，应当受持文义不忘，应当阅读经典，应当从他人受持教言，应当晨昏诵持，应当如自他相续中所有那样宣说文句，应当以摄持一切方式通达。
应当以随顺彼义的心如理作意，应当以不缘一切法的方式修习。旗帜和幡幢二者同时出现的差别是：旗帜是有相而因不定，幡幢是无相而由布料所成。其中小幡即是胜利幡。

 །ཅི་ནུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་ནང་ནས་གང་ཅི་ཙམ་ཡོད་པར་ནུས་པ་དེས་དེ་སྲིད་དུ་ངེས་པར་མཆོད་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། ། འདི་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་ངུ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ། དཀའ་བ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་མི་ལྡོག་པར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་ཕོད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལུས་ཀྱི་མཐུས་མི་ལྡོག་པའོ། །རིམ་གྲོར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གུས་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི་མ་གུས་པར་མ་ཡིན ཏེ།མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་སྟན་ལས་ལྡང་བ་དང་། ཐལ་མོ་སྦྱོར་བ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། །འདི་ནི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་ཏེ། སྒྱུ་དང་གཡོ་སྤངས་ཏེ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ལ། དེའི་བར་ཆད་བྱེད་པ་ཐེག་པ་དམན་པ་ཡིན་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཕས་ཕམ་པ་བས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ལྕི་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ས་དང་རིགས་དང་འཇུག་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདའ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འཇམ་དཔལ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་གང་གིས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ ལས་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མི་གཡོ་བའོ།།དེ་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར། རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ལྟ་བུར་ཉན་པར་འདོད་པ་དེ་ངེས་པར་འཛིན་པར་འདོད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་སྐྱེས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། དངོས་པོ་ མེད་པའི་བདག་ཉིད་འདི་ཉིད་མཉན་པར་བྱ་སྟེ།ས་དེ་འཐོབ་པ་ནི་རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བལྟ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མ་བཏང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེ་གཉིས་ཀྱང་འདི་ཉིད་ལས་གསུངས་ཏེ། འོག་ནས་རིམ་གྱིས་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །འཇམ་དཔལ་ཆོས་གང་ཡང་རུང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པས་ན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་ པའོ་ཞེས་མཚན་ཉིད་གཅིག་པོ་འདི་ལ་མོས་ཤིང་ངེས་པར་འཛིན་པར་འདོད་པས་སོ།།འདི་ནི་འདིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱི་རྩ་བ་དང་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་འདོད་པའི་ཞེས་གསུངས་སོ།།འཇམ་དཔལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ། ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་རིམ་པ་གཞན་དུ་སྦྱར་བ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་མངོན་པར་ སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་བསྟན་པ་འདི་ལ་མོས་ཤིང་ངེས་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་སྦྱར་རོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མོས་པ་འདི་ཇི་ལྟར་མཆོག་ཡིན་ཞེ་ན་ཞེས་བྱའོ། །གང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱེད་པ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པའོ། །ལམ་ཤེས་པ་གང་གིས་ མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱེད་པའམ།ཆོས་གང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱ་ཞིང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་མེད་དེ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དོན་འདི་རྟོགས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དོན་ཤེས་པར་རོ། །གང་བྱང་ ཆུབ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མཉམ་པར་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་འདོད་དོ།

'尽力'的意思是说，在花等供品中，有多少能力就应当以多少能力来确定供养，这是词义。这是清净增上意乐的支分，如同常啼菩萨等一样，虽然是困难的，但为了不退转而精进。
'尽可能'是指以身体的力量不退转。'承事'是指要恭敬，而不是不恭敬，即见到时从座位上起身，合掌等行为。这是清净意乐的支分，因为远离虚伪而精进。
福德资粮是布施等三种波罗蜜多的本质，障碍它的是小乘，造作障碍比犯波罗夷罪还要严重，因此应当超越一切地、种姓、入住等。
文殊，如何以何种方式成为不退转地，即从色等退转等和不动。对此入住、通达、证悟，以及如是欲闻法者，欲决定把握者，应当听闻这般若波罗蜜多无生、无生性、无实性的本质。
获得此地非由其他方式，如是从无上正等正觉不退转之法有二种：观一切法空性，不舍弃一切众生，如是所说。这两者也在此中宣说，下文将次第阐明。
文殊，任何与凡夫等相关的诸法，皆因无生而平等，即无生，对此一相欲信解决定把握。这是此处智慧资粮的根本和因。其余是其果和差别。
为显示果位故说：'文殊，欲现证一切佛法圆满菩提者。'文殊，一切法如来现证圆满菩提，此中'亦'字另作他用，即配合'如来亦现证菩提'之义，于此信解决定。
何以故者，即此信解如何为最胜。所谓现证圆满成佛者，即通达。以何道智现证圆满成佛，或何法应现证圆满成佛并应通达，皆无所有，因为不可得。
如是了知此义者，即是通达义理。无有任何非菩提之法，是说因无生而平等无差别故。于一切法欲无分别。

 །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤང་བར་འདོད་པས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ བདག་ཉིད་འདི་ཉིད་མཉན་པར་བྱ་བ་ནས།རིམ་གྲོའི་བར་དུ་བྱ་སྟེ། འདི་ཉིད་ལ་སྤྱད་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལ་གཏན་ཚིགས་ཅི་ཡོད་ཅེས་བྱ་བའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཆོས་གང་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུངས་ཏེ།ཆོས་གང་གི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་ཅིང་ཡོད་པར་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་བཀག་ན་དེ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་སྟོན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན། རྣམ་ པར་བྱང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་འདས་པ་ཡང་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ད་ལྟར་བྱུང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལ། མོས་པར་བྱ་བ་དང་། ངེས་པར་བྱ་བ་དང་། འཇུག་པར་བྱ་བར་འདོད་པས་འདི་ཉིད་ལ་ མཉན་པར་བྱའོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ལ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དུས་སུ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟར་ཆོས་ ཐམས་ཅད་དེ་ལ་གཞོལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ། དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་གཏན་ལ་དབབ་པར་རྟོགས་པར་འདོད་པའོ། །འཇམ་དཔལ་ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་ཏེ། རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ཇི་ལྟར་བསྐོར་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ དེ་ལ།སྡུག་བསྔལ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་བསྐོར་བ་གཅིག་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ པར་བྱའོ།།ཀུན་འབྱུང་སྤང་བར་བྱའོ། །འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱའོ། །ལམ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་གཉིས་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའོ། །ཀུན་འབྱུང་སྤངས་སོ། །འགོག་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་སོ། །ལམ་བསྒོམས་སོ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་གསུམ་པ་སྟེ།བདེན་པ་རེ་རེ་ལ་ཡང་གསུམ་དུ་བཟླས་པའི་ཕྱིར། ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་པ་འདི་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཡིན་པས། གསུམ་དུ་བཟླས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་སོ། །ལན་གསུམ་དུ་བཟླས་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ནི་བསོད་ནམས་ཏེ། ངེས་ པར་ལེགས་པ་དང་།མངོན་པར་མཐོ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །ཆོས་དེ་འཁོར་ལོ་བཞིན་དུ་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་བསྐོར་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའོ། །ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་དང་ཆོས་མཉན་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་ པ་དང་།ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ཉན་པར་འདོད་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཐོས་པ་དང་། སེམས་པ་དང་བསྒོམ་པར་འདོད་པས་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ དབང་དུ་བྱས་ཏེ།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པས་ཁྱབ་པར་འདོད་ལ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་འདོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱས་པ་ནི་བདག་དང་སེམས་ཅན་དང་། བདེ་བ་རྣམས་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཁྱབ་པའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སེམས་ ཅན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་འདོད་པ་དང་ཞེས་གསུངས་སོ།

想要断除能取所取分别的人，应当从听闻到承事供养这个无生本性的般若波罗蜜多，并且应当修习此法，这是其中的意思。
若问为何如此，是在问此中有何理由。
因此说'般若波罗蜜多于任何法'等，任何法都不是圆满成就和存在生起的。遮止生起时，因为不可得故，也不是显示圆满成就，因为无有圆满成就，怎么会有显示呢？一切法既非杂染，也非清净，这是因为自性无生的缘故。
一切法非过去、非未来、非现在，对此，想要信解、决定、趣入的人应当听闻此法。
若问为何如此，此般若波罗蜜多是无生本性，而无生等不属于时间。
若问为何如此，因为一切法以无生为究竟，这是说一切法趣向于此。
对如是一切法，想要通达确定无疑地抉择如是体性。
文殊三次重复，如何转十二相法轮，其中，苦、苦集、苦灭、趣向苦灭之道相的圣谛，了知其自性是第一转。
应当遍知苦、应当断除集、应当证得灭、应当修习道，这是第二转。
已遍知苦、已断除集、已证得灭、已修习道，这是第三转。对每一谛都重复三次，所以三转成十二相。
三转十二相法是福德，应当成就决定善和增上生。法如轮般在所化众生相续中转动即是转法轮。'如何转'是指见到如来、听闻正法得以成就的善根生起、成熟等种种情形。
'欲闻此'等是按次第想要听闻、思维、修习的意思。
就不舍弃一切众生而言，说'欲以慈心遍及一切众生'，以欲令具足极乐的相而广大，是以不缘自他及安乐的方式遍及。
因此说'欲不住于众生想'。

།ཤིན་ཏུ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཐབས་རྩོད་པ་མེད་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་རྩོད་པ་མེད་པར་ཡང་འདོད་ཅིང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཕྱོགས་བཅུ་མཐའ་ཡས་མུ་མེད་པའི་འཇིག་ རྟེན་གྱི་ཁམས་སུ་གཏོགས་པ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་རྩོད་པ་མེད་པར་འདོད་པ་ནི་བསམ་པ་དང་།དབང་པོ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། མཐུན་པར་སྟོན་པར་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་དང་། མི་མཐུན་པར་སྨྲ་བ་སེལ་བར་འདོད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་ནི་ དམིགས་སུ་མེད་པའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་བར་དུ་རྟོགས་ཤིང་མངོན་དུ་ཁྱབ་པར་འདོད་པས་མ་སྐྱེས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་སློབ་པ་པོ་དང་། སློབ་པ་དང་། དེའི་གནས་རྣམས་མི་དམིགས་ པའི་ཚུལ་གྱིས་བསླབ་པར་བྱ་སྟེ།མངོན་པར་འདོད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་དག་ནི་འདི་ཉིད་ལ་བསླབས་པས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་གྱི། གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ཕན་ཡོན་བྱེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ འདི་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོན་ཏན་མ་མཆིས་པའི་ཡོན་ཏན་གང་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ནུས་པ་ཅི་ཡང་མ་མཆིས་པ་ལགས་ན་ཕན་ཡོན་ཅི་ཞིག་མཆིས། ཡོན་ཏན་ནི་བསྔགས་པ་ཡིད་ དུ་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་བྱའོ།།དེ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཅི་ཡང་བྱེད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནུས་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་མེད་པར་སྤྱིར་བསྟན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ནི་གང་དུ་ཡང་ནུས་པར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཀུན་ནས་སློང་བར་མི་བགྱིད་པའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་འཇིག་པར་མི་བགྱིད་པའོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་གང་ཡང་མི་ལེན་པ་སྟེ། ཐོབ་པར་མི་བྱེད། སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །མི་འདོད་པ ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་།རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་མི་སྤོང་བའོ། །གཡོ་བ་མ་མཆིས་པ་བྱེད་པ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་མེད་པར་སྟོན་ཏེ། འདི་ལྟར་གཡོ་བ་དང་ལྡན་ཞིང་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་ན་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་། དམན་པའི་ས་ལས་འདའ་བ་ དང་།ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་གནོན་པའི་རྣམ་པ་ཐོས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མཉམ་པར་མོས་པ་རྣམས་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གོ། །གཡོ་བ་མ་མཆིས་པ། བྱེད་པ་མ་མཆིས་པ་ལགས་ན། ཇི་སྐད་དུ་ བསྟན་པའི་དོན་དང་།གཞན་ལ་ཕན་པ་བྱེད་པར་ག་ལ་འགྱུར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་མཐོང་བས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་ན། ཡེ་ཤེས་དང་མཐོང་བ་དེ་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་ཡང་འདི་ཕན་ པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པ་མ་ལགས་ངོ་བོ་ཉིད་མཐོང་བ་མ་ལགས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཤེས་པ་མ་ལགས་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མཐོང་བ་མ་ལགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཉི་གའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡེ་ ཤེས་ལ་ཕན་པ་མེད་པར་བསྟན་ནས་བསྐྱེད་པ་ལ་ཡང་ཕན་པ་མེད་པར་སྟོན་པ་ནི་ཆོས་གང་ཡང་སྦྱིན་པར་མི་བགྱིད་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།སྟོབས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གང་ཡང་སྦྱིན་པར་མི་བགྱིད་ཅིང་། ཡོད་པར་མི་བགྱིད་པའོ།

为了显示极其安乐具足的无诤方便，所说'欲与一切世间无诤'，是指欲与十方无边无际世界所属一切众生无诤，即随顺其心意、根器、喜好而说法，成办近事，欲除不和谐之言论。
一切世界不可得即是无所缘。欲通达并现证一切法无生，以无生、不生、无实性之本质的般若波罗蜜多，应以能学、所学及其处所皆不可得的方式而学，所发起的这些意乐通过修学此法而得以成就，其他则不然，此为语义。
为显示此般若波罗蜜多是成办福德资粮等之利益者，故说：'世尊，般若波罗蜜多无功德之功德为何？世尊，般若波罗蜜多若毫无能力，有何利益？'功德是指称赞悦意之果。离彼则因无所作用故。
'无能力'此语总显对一切无益，因般若波罗蜜多以无生为本质，于任何处皆不应有能力故。不引发任何善根，不摧毁贪等违品，不取任何不退转法，即不获得、不成就，此为语义。
'不欲'是指不舍声闻、独觉地。'无动无作'此语显示对一切无益，如是若有动作及作者，则于生起善根、超越下地、证入不退转地诸相闻法，及于一切法无生平等胜解等能作利益。
般若波罗蜜多既然'无动无作'，如何能成就所说义利及利益他人？一切法之本性是以圣智见而现证，然因无彼智见二者，故于现证一切法亦无益，为显此义故说：'般若波罗蜜多非了知本性、非见本性'，谓非二者之本性故。
如是显示于智慧无益已，为显于生起亦无益而说：'不予任何法'，即不予亦不令有力等任何法。

 །ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པར་མི་བགྱིད་ཅེས་བྱ་ བ་ནི་འབྱུང་བར་མི་བགྱིད་པ་ལགས་ན།ཆོས་གང་ཡང་སྦྱིན་པར་མི་བགྱིད་པར་ག་ལ་འགྱུར། གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སེལ་བར་མི་བགྱིད་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་འཇིག་པར་མི་བྱེད་ན་ནི་དེ་མ་བཅོམ་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ ཀྱང་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ན་ཚིག་བཞིས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་ཕན་པ་མེད་པར་བསྟན་ནས། དེའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མོས་པའི་རྣམ་པ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་ པར་སངས་རྒྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ལ་མོས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་།ཆོས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སྟོན་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་དང་། རྟོགས་པ་ལ་ཐུག་པ་རྣམས་ལ་ཕན་པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པ་མ་མཆིས་པ་ལ་མི་བགྱིད་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པ་མ་མཆིས་པ་ནི་དབྱེར་མེད་པ་སྟེ།དེ་ལ་བགྱིད་པ་སྤྱོད་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེའི་གཏན་ཚིགས་སུ་མ་བགྱིས་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བྱེད་པ་དང་ བྲལ་བ་ཡིན་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གསུངས་པའི་དོན་ལ་ཇི་ལྟར་ཕན་པ་བྱེད་པར་འགྱུར།གླེགས་བམ་ཁ་ཅིག་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པར་མི་བགྱིད་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སོ་ སོར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ་དང་།བགྱི་བ་མ་མཆིས་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་དེའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་ནི་ཐ་དད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེས་ན་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་ དད་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་འགོག་པ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཐ་དད་པ་མེད་པར་བྱེད་པ་འགོག་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་མེད་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པ་འགོག་པ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རྣམ་ གྲངས་ཡིན་ནོ།།མ་བགྱིས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་མ་ཐག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་སུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། བྱེད་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གོང་དུ་བསྟན་པའི་དོན་ལ་ཕན་པ་མེད་པ་གསལ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བའི་རྣམ་པ་ལ། ཐོས་པ་ དང་མོས་པ་དང་།འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ནི་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པ་དང་ཕུང་པོ་ཞིག་པའོ། །ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་དང་། ལྷག་མ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལ་བསྐོར་བ་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ ཕན་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།མི་བས་པ་རྣམ་པར་འཇིག་པར་མི་བགྱིད་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་། ཕུང་པོ་རྣམས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བྱམས་པས་ཁྱབ་པ་ལ་ཡང་འདི་ཕན་པ་མེད་པ་བསྟན་ པའི་ཕྱིར།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱམས་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་བླ་ན་མེད་པའི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་ན། ལྷ་དང་མིའི་བདེ་བ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་སྙམ་དུ་དགོངས་པའོ།

说'不生起一切法'是指不产生，那么怎么会有任何法可以给予呢？当说'不遣除一切法'时，如果不破除凡夫等诸法，则应知在未破除之前也不会给予佛法。
如是以四句显示对证悟无益之后，为其因缘，显示信解一切法无生平等性之相，以及信解如来所说'一切法非现前圆满成佛'等，显示对无生法的宣说、无疑惑、通达等皆无益故，说'于一切法无差别中不作为'。
'一切法无差别'即是无分别，于此中无所作为、无所行持，故称如是。此非令一切法无差别。其理由说为'无所作'，若离作为，于一切法一味相之义中如何能作利益？
某些经典中说：'不令一切法差别，非令一切法为一，非令一切法各别，无所作为'，其义如是：差别性即是令差别。无有彼者即称如是，故其义为：说无差别性即是遮遣差别性。
'非令一切法为一'此句遮遣无差别性。'非令一切法各别'是明显说明遮遣差别性的异名。'无所作'是作为上述一切的理由，即非应作，因为作为不应理。因此，于上述义中明显无有利益。
对于转法轮之相，闻法、信解、趣入等之果即是灭，彼即烦恼尽及蕴灭。由于无有余依及无余依之想，为显示于闻转法轮等亦无利益故，说'不令诸行坏灭'，应知依次即是诸烦恼及诸蕴。
为显示于遍及一切众生之慈心亦无此利益故，说'凡夫之诸法'等。慈心是愿一切众生具足世间、出世间无上安乐。意谓若连凡夫法也不给予，何况能给予人天安乐。

 །དེ་བཞིན་དུ་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་སྦྱིན་པར་མི་བྱེད་ན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་སྦྱིན་པར་ལྟ་ག་ལ་བྱེད། དེ་བཞིན་དུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་སྦྱིན་པར་བགྱིད་པ་ཡང་མ་ལགས ཞེས་བྱ་བ་ལ་ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་སྲིད་པ་ལ་བྱའོ།།ཡང་གི་སྒྲ་ནི་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པར་མི་བགྱིད་པ་དང་སྦྱར་ཏེ། བསྡུ་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་གཏན་ཚིགས་སུ་འཁོར་བ་འདོར་བར་མི་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདོར་བར་མི་བགྱིད་པ་ནི་སྤོང་བར་མི་བགྱིད་ པ་སྟེ།འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མ་བཅོམ་པར་བདེ་བ་སྦྱིན་པར་ག་ལ་འགྱུར། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལེན་པར་མི་བགྱིད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཛིན་པར་མི་བགྱིད་པ་ཡིན་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་སྦྱིན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སྦྱིན་ པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ་ཡིན་ནོ།།བླ་ན་མེད་པའི་བདེ་བ་སྦྱིན་པར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར། སྔར་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སྦྱིན་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་བསྟན་པ་མ་ཡིན་ནམ།[་(]ད་[,]དེ་[)]ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྟོན་ན་ཡང་སྟོན་པ་འདི་ལ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། སྔར་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་བླ་ན་མེད་པ་བདེ་བའི་བྱེ་བྲག་ལ་ལྟོས་ཏེ་བསྟན་ཏོ།།དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མཐའ་དག་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ན་ཤིང་མེད་པ་དེ་ན་ཤིང་ཤ་པ་ཡང་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འདི་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་ལ་མི་གནས་པ་ལ་ཡང་འདི་ཕན་པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར།རྣམ་པར་འཇིག་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདི་སྐད་བསྟན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཡོད་ན་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་འདི་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ་དེའི་ཚེ།དེ་ལ་མི་གནས་པ་ལ་ཕན་པ་བྱེད་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་རྩོད་པ་མེད་པ་ལ་ཡང་འདི་ཕན་པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བསམ་པར་བགྱི་བ་མ་ལགས་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།བསམ་པར་འོས་པ་ནི་བསམ་པའོ། །བསམ་པར་བགྱི་བ་མ་ལགས་ཏེ། སེམས་པར་བྱེད་པ་སྟོང་པ་ཡིན་ན། སེམས་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཆོས་འཆད་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་རྟོགས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ། གང་གིས་ན་རྩོད་པ་མེད་ པར་འགྱུར།དེ་བཞིན་དུ་བསམ་དུ་མ་མཆིས་པ་མ་ལགས་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བསམ་དུ་མ་མཆིས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་ཅིང་བསྙེམས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ། །བསམ་པར་བགྱི་བ་མ་ལགས་པ་དང་། བསམ་དུ་མ་མཆིས་པ་མ་ལགས་པ་ཞེས་ བྱ་བའི་ཚིག་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་འཆད་པ་མི་འཐད་པར་བསྟན་ཏོ།།དེ་བས་ན་འདི་ལ་ཕན་པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་རྟོགས་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འཇིག་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་དང་། ཡིད་གཉིས་དང་། སོམ་ཉི་རྣམས་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་ཆོས་འཆད་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པར་རྟོགས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ལ་ཡང་འདི་ཕན་པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའི་བར་དུ་ལགས་ན། ཡོན་ ཏན་གང་ལགས་ཞེས་གསུངས་སོ།།བར་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་མ་སྐྱེས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་བཟུང་སྟེ། འདི་གཉིས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འདུག་པར་རྣམ་པ་མང་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།

同样地，连阿罗汉的法都不能给予，更何况能给予涅槃的安乐呢？同样地，也不能给予佛陀的诸法。其中'也'字是用于表示可能性。'也'字与'一切都不能给予'相连，因为是总摄的意思。
在此以'不舍轮回'等作为理由而说，'不舍'即是不断除，若未断除有为之苦，怎么能给予安乐呢？'不取涅槃'是指不执取，因此不存在给予涅槃安乐。不能给予佛陀的力等诸法。
怎么可能给予无上安乐呢？前面不是已经说过'不能给予佛陀诸法'了吗？现在又同样地说，那么这个说法有什么区别呢？前面是就如来无上安乐的差别而说的。这是就佛陀一切法而言，就像'哪里没有树，那里也不可能有娑罗树'一样。因此这是能证，前者是所证。
为了显示对于不住众生想者也无益处，所以说'非破坏'，应知是指众生想。这样显示：若有众生想则会破坏此般若波罗蜜多，那时对于不住于此者有益，其他情况则不然。
为了显示对于与一切世间无诤者也无益处，所以说'非思议'等。应思议即是思议。非思议，因为思维空，若无思维则不应说不生起的法，如何能证悟法？由何能成无诤？
同样地说'非不可思议'，对于认为是不可思议而无所慢的人这样说。'非思议'和'非不可思议'这两个词显示说法不合理。因此为了显示对此无益，所以说'非证悟法'。
'非破坏'是指由于没有如实说法来转变疑惑、犹豫和怀疑。为了显示对于通达一切世间无所得和通达一切法无生者也无益处，所以说'世尊，般若波罗蜜多乃至是无事，有何功德？'。
'乃至'一词包含了未生和无生，因为多方面显示这二者同时存在。

 །གང་ཡང་རྣམ་གྲངས་གཞན་དག་ཀྱང་དེ་ཡིན་པར་སྡུད་པ་ནི་སྡུད་ལ་རག་གོ། །གང་ལྟར་ཡང་ རུང་སྟེ།དོན་ཐ་མ་གཉིས་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་སྒྲུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ལ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན། རེ་ཞིག་ཕན་པ་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་གང་ལགས་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཡོན་ཏན་ནི་ཕན་པ་ལ་བྱ་སྟེ། གང་གི་དོན་དུ་དེ་དང་ དེ་འདོད་པས།འདི་ཉིད་མཉན་པར་བྱ་བ་ནས། བསྙེན་བཀུར་བྱ་བའི་བར་དུ་བྱེད་ཅེས་དགོངས་པའོ། །གླེགས་བམ་ཁ་ཅིག་ལས་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ། འཇིག་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ་ཞེས་འབྱུང་བའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་དངོས་པོ་མེད་པའི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་བསལ་ནས། ཆོས་ཐམས་ ཅད་བསྐྱེད་པ་མ་ལགས་པ།འགོག་པ་མ་ལགས་པ། འཆད་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ། རྟག་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ། འོང་བར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ། འགྲོ་བར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ། དབེན་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ། མི་དབེན་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ། གཉིས་སུ་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ། མི་གཉིས་པར་བགྱིད་པ་མ་ལགས་པ་ཞེས་འབྱུང་བ་ནི་གཞུང་མ་ཡིན་པར་མངོན་ཏེ། གླེགས་བམ་དུ་མ་ལས་དེ་སྐད་དུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང་། དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་མི་སྨོས་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར བརྗོད་པར་བྱ་དགོས་ཏེ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལན་དུ་བཀའ་སྩལ་པ་ལས། ཡོན་ཏན་གྱི་མཇུག་ཏུ་འདི་བཀའ་སྩལ་པའི་ཕྱིར། གོང་དུ་མི་བརྗོད་པ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ལན་དུ། འཇམ་དཔལ་གཡོ་བ་མེད་པ་ནས་དངོས་པོ་མེད་པའི་བར་འདི་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གང་ཁྱོད་ཀྱིས་དང་པོ་གཡོ་བ་མེད་པ་ནས། ཐ་མ་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ཐུག་པའི་བར་དུ། འདིར་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་ལོག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། མེད་པ་ལ་ སྒྲོ་འདོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཚེ་ཀུན་ནས་སློང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། འདི་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐུན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་མཉན་ནས། ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་ཤེས་ པར་བྱ་སྟེ།ལྷག་པར་མོས་པར་བྱ་ལ། བསམ་པས་ཤིན་ཏུ་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ། གོམས་པས་ཞི་གནས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་དབང་བསྐུར་བའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པ་ལའོ། །དེ་ལ་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་སློབ་པ་ནི་སྤྱོད་ཅིང་གོམས་པར་བྱེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ ཏིང་ངེ་འཛིན་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ།

另外，其他类别也归纳为此，这取决于归纳。无论如何，对于最后两个意义和修习善根等一切，如果是那样的话，为了显示暂时没有任何利益，所以说'什么是般若波罗蜜多的功德'。功德是指利益，意思是为了某种目的而希求彼此，从听闻此法乃至承事供养都要做。
在某些经函中出现'非造作、非毁灭'之后，删除了'乃至无实体'这句话，而出现'一切法非生起、非遮止、非诠释、非恒常、非来、非去、非远离、非不远离、非二、非不二'等文句，这显然不是正文，因为在许多经函中没有如此说，也因为没有说'乃至无实体'这句话。
这是必须要说的，因为世尊在回答中，在功德之后宣说了这些，前面不说是不合理的。这里回答说，'文殊师利，从无动直至无实体，即是此般若波罗蜜多'等，意思是你从最初的无动直至最后的无实体所说的一切，就是功德。
如果这里没有实体，就会成为错误增益，因为是对无的增益。那时由于具有发起等行为，这就不会成为无执著智慧的同类因。如是，听闻了这无生本性的般若波罗蜜多后，应当善加了知，应当增上胜解，以思维善加抉择，以修习也应当修习止行。
为了显示这些，所以说'文殊师利，复次菩萨摩诃萨于菩萨三昧'等。'于菩萨三昧'是指具有一切智智灌顶的特征。最初修学即是修习熟练。'成就菩萨三昧'是指获得。

།ཏིང་ངེ་འཛིན་དེའི་འབྲས་བུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ལ་གནས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐམས་ཅད་སྣང་བར་འགྱུར་བ་དང་།དེ་དག་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོན་ཏན་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པས་བརྒྱན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐོང་བར་འདོད་པ་དང་། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དེ་དག་གི་མིང་བཏགས་པ་ཤེས་པར་འདོད་པ་དང་། དེ་དག་ལ་ མཆོད་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པ་དང་།རྫས་དང་། དེ་བཀོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་དབང་བསྐུར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཆོད་པ་བསྔགས་པ་དེ་ལྟར་བྱེད་པར་འདོད་པ་དང་། དེ་དག་གི་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་རྟོགས་པར་བྱེད་པའོ། །མོས་པར་འདོད་ པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་བྱེད་པར་འདོད་པའོ།།མི་བསླབ་པའི་ཚུལ་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཉིད་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཁོ་ན་ལ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་བསླབ་པ་ཁོ་ན་བྱའོ་ཞེས་ གཉི་གར་ངེས་པར་གཟུང་བར་བྱའོ།།མི་བསླབ་པའི་ཚུལ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་འདི་ལ་བདག་སློབ་བོ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་འདི་ཉིད་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གཉིས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དང་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་ བྱ་བའི་ཆེད་དུ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅིའི་སླད་དུ་འདི་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བགྱི་ཞེས་དྲིས་ཏེ། ཤེས་རབ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཤེས་རབ་མཆོག་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་པ་དང་། དམ་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་གང་ཡིན་ཞེ་ན་ལན་དུ་འཇམ་དཔལ་མ་སྐྱེས་མ་འགགས་ པའི་ཕྱིར།དེ་སྐད་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་གཏན་ཚིགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་གཉིས་ནི་མེད་བཞིན་དུ་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཡིན་པས་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདི་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་ལ་སོགས་ པ་ཡིན་ཏེ།སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དང་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་པ་དང་བྱ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་མེད་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །བར་གྱི་སྒྲས་རང་བཞིན་གྱིས་ ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་།།གང་དངོས་པོ་མེད་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ནས་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་ཐུག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དོན་དེའི་ཕྱིར་ན། མཇུག་སྡུད་པ་ནི་འཇམ་དཔལ་གཏན་ཚིགས་དེའི་ཕྱིར་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ།། །།བམ་པོ་བདུན་པ་སྟེ་ཐ་མའོ། །གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་ཉིད་ཡིན་གྱི་གཞན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ནི་གང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་གཟུང་བར་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་ཤེས་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།

为了显示这个禅定的果报，所说'住于何种禅定'等，以异熟识智慧见到十方一切世界中安住的诸佛世尊，以及见到他们以种种功德庄严的佛刹，想要了知他们各自的名号，想要以无上供养，即以事业、资具及其布置等，如同受灌顶菩萨们所赞叹的供养那样来供养，并且想要趣入他们所说的法教。'想要胜解'即是想要决定。
'应当唯于此般若波罗蜜多学习，而非学习之相'中，'唯于'是指仅仅于此如理作意、观察等次第而学，应当如此决定。'而非学习之相'是说不应生起'我于无生法中学习'的心念。
为了确定此无生性即是止观二者的境界与影像，问道：'世尊，为何称此为般若波罗蜜多？'即是问：何为般若最胜、殊胜、清净的理由？回答说：'文殊，因为无生无灭，故称为此。'除此之外再无其他正确的最胜理由。生灭二者本无而遍计，故为颠倒。
为显明此义，说'本来寂静'等。无生无灭即是本来寂静、无起，确实无起、无作、无作者，因为是如此本性的无实法。中间的词语包含自性涅槃等。'若是无实法，即是般若波罗蜜多'，从无生等直至无实法的理由，因此总结说：'文殊，以此理由故为般若波罗蜜多。'
第七卷终。
所说'一切法非行境者，即是诸大菩萨摩诃萨的行境'中，'即是'一词是为了确定，即唯是此，而非其他菩萨的行境。显示此义说'一切法非行境'，因为无生故无所取，无有了知与所缘。

 །དམིགས་ པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འདི་ལ་དེའི་ངང་དུ་གྱུར་པར་སྤྱོད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་ཡུལ་ལ་ཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟ་སྟེ། སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ཉིད་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ འདི་ལྟ་སྟེ།སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡུལ་དུ་བྱར་མེད་པའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ཡོད་པས་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་དུ་སོང་བ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་ལ་དོན་དེ་ཉིད་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ འདི་ནི་མ་བྱས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་འདི་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་འདུས་མ་བྱས་པ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་འདི་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་ཡུལ་དང་གཟུགས་བརྙན་བསྟན་ནས། དེ་ ལ་སྤྱོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ལ་སྤྱད་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ལན་ནི་འཇམ་དཔལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྤྱོད་པའི་ངང་དུ་གྱུར་ན། མྱུར་ དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་གྱི།འཕྲལ་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་མྱུར་དུ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །འཇམ་དཔལ་བཀོད་པ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ། འདིར་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་བཟོད་པའི་ཕྱིར་བཟོད་པ་དང་། སྐད་ཅིག་མ་ཕྱི་མ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་དང་། དེ་ལྟར་བསམ་པའི་ཕྱིར་བློ་དང་། རྒྱུན་དུ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ཚོལ་བ་དང་། མངོན་དུ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ལྟ་བ་དག་གི་མཚན་ཉིད་གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། འོན་ཀྱང་དེ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤྱོད་པ་མེད་པར་ནི་སྤྱོད པའི་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པ་གང་གིས་ནི་འབྲས་བུ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པར་གང་གིས་འགྱུར་བར་བྱེད་པའི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་རྣམ་པར་དག་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་དེ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར། ཏིང་ ངེ་འཛིན་དེ་ལ་སྤྱོད་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་མྱུར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།དེ་དག་གིས་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གཉིས་ནི་མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ཉིད་ལས་སངས་རྒྱས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོད་དེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ་སྤྱོད་ན་ཞེས་བསྟན་གྱི། དེ་ལ་སྤྱད་པའི རིམ་པ་ནི་མ་གསུངས་ཏེ་དེའི་ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་བགྱི་ཞེས་དྲིས་སོ།

如果在无缘智慧的境界中修行，称为入于菩萨大菩萨的行境，也就是说入于自己的境界。也就是说，所说的一切非行境即是行境，也就是说，所谓非行境是指不可作为境界的。遍入一切是非行境，因为有遍入一切，所以是遍入一切，因为入于一切法中是非行境。无生是行境，是智者们的行境。当不执著一切法时是菩萨们的行境，这是所显示的。对于为什么会有此疑问，为了阐明此义而说'此行境是无为'，如是菩萨们的此行境是因缘所不造作的，因此遍入一切法即称为非行境。如是显示行境和影像后，为显示于彼修行故，世尊说'于何修行称为菩萨大菩萨'等。对此回答是'文殊若修行般若波罗蜜多'等，若成为修行的境界，则速得现前圆满菩提，暂时的修行则不会迅速，此为语义。
有名为文殊庄严一相的三摩地等，是这样思维的：此中虽然是于无生忍耐故为忍，后刹那现前欲求故为欲，如是思维故为慧，相续思维故为寻，现前思维故为见等相，纵然是智慧，然而于彼若无无生三摩地修行，则不能成就修行自性等般若波罗蜜多行相的极为清净果位现前菩提的增上慧学清净。因此为说明此义，说'若修行此三摩地，菩萨大菩萨速疾'等。
由此显示止观二者是速得现前圆满成佛的因。由此亦能成就承事诸佛、成熟众生、清净佛土、圆满愿等功德。有庄严一相三摩地，说'若修行此三摩地'，但未说修行次第，因此问世尊：'菩萨大菩萨应如何入于庄严一相三摩地？'

 །གདུལ་བྱ་རྣམས་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཅིའི་སླད་དུ་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་ བགྱི་ཞེས་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དྲིས་སོ།།རེ་ཞིག་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་བཀོད་པ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཚིག་བླ་དགས་སོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་གཉིས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་མང་པོ་རྣམས་སོ་སོར་བཀོད་པ་ནི་བཀོད་པ་ ཞེས་བྱ་སྟེ།དམག་ལ་སོགས་པ་བཀོད་པ་བཞིན་ནོ། །གཅིག་གིས་ནུས་པ་མ་ཡིན་གྱི། མང་པོ་ཚོགས་པ་སོ་སོར་བཀོད་པ་མ་འཁྲུགས་པར་འཁོད་པ་རྣམས་ཀྱིས། དགོས་པ་མང་པོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་དོན་གྱི་བཀོད་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཁོ་ན་བཀོད་པ་ཡིན་པས། བཀོད་པ་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་གཉིས་མ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་དྲིས་པ་རྣམས་གསལ་བར་བྱ་བ་ནི་ཕྱིས་བཤད་པར་བྱའོ། །ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་པ་ལས་ཀྱང་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་སྐད་དུ། དེ་ལ་བཀོད་པ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་ཞེ་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་གང ལ་གནས་ནས།ཆོས་གང་ཡང་གཉིས་སུ་མི་མཐོང་བ་འདི་ནི་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་མདོར་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པའི་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོས་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་ སུ་དྲི་བར་བྱ་དགོས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ལོག་པར་ཐོས་པ་དང་།ལོག་པར་ཟིན་པ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བར་བྱེད་ལ། དྲིས་པ་ཡང་དག་པར་ཟིན་དང་། འདོར་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལེགས་པར་དཔྱད། ལེགས་པར་བཟུང་། ལེགས་པར་བརྟགས། ལེགས་ པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ལ།དེ་ནས་དེའི་འོག་ཏུ་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སྔ་ཕྱིར་ངེས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་ སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་མི་འཁྲུགས་པ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།འདི་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དཔྱད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རླུང་གིས་མི་འཁྲུགས་ཏེ། མ་གཡོས་པ་ཡིན་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དཔྱོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་དེའི་ཕྱིར། དཀྲུག་ཏུ་མི་རུང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཞན་གྱིས་དཀྲུག་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། དཀྲུག་ཏུ་མི་རུང་བའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་མེད་ཅེ་ན་དེའི་ཕྱིར། དཀྲུག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ ཞེས་གསུངས་ཏེ།དཀྲུག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་འདི་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་དཀྲུག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །འདི་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་འཐད་ཅེ་ན་དེའི་ཕྱིར། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སེམས་པར་བྱེད་པས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་གཏན་ཚིགས་ནི་བསམ་པར་མི་བྱ་བ་ ཡིན་ཏེ།བསམ་པར་བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གྱིས་མི་ལང་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། སེམས་པར་བྱེད་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དབེན་པའི་མལ་སྟན་རྣམས་བསྟེན་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་དམན་པ་ཡིན་ལ་བྱེད་པས་དབེན་པའི་མལ་སྟན་བསྙེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ལེ་ལོའི་གོ་ སྐབས་ཀྱི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདུ་འཛི་མེད་པ་ལ་དགའ་བར་ཡང་བྱས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་དམན་པའི་གཏམ་བྱེད་པའི་འདུ་འཛི་མེད་པ་དེ་ལ་དགའ་བ་འདི་ཡིན་པས་འདུ་འཛི་མེད་པ་ལ་དགའ་བའོ།

为了令所化众生生起欢喜心，问道为何称为一庄严三昧以及此名安立的因由。首先为了显示所行境界，说道'文殊师利，此一庄严即是无生之修饰语'，是唯一而非二。
众多部众各自安排称为庄严，如军队等的布置。非一者所能，而是众多聚集分别安排不乱而住者，能成办众多利益之义，与庄严法相顺故，唯三昧即是庄严，故是唯一庄严而非二。后当明说所问之理由。
二万五千颂般若经中，世尊亦如是说：'云何名一庄严三昧？谓住于何等三昧，不见任何法为二，此即名为一庄严三昧。'如是简要宣说。
欲入一庄严三昧的善男子或善女人，首先应当遍问般若波罗蜜多，此说是为了遣除邪闻、邪解等，以及为了正确领会所问且不舍弃。
如是以智慧善加观察、善加受持、善加思维、善加通达后，然后方可趣入一庄严三昧。因为无分别影像是三昧的所行境界。
若问为何如此先后决定？为此说道：'文殊师利，无生即是不动'。如是三昧的所行境界无生，不为分别观察性的风所动，是不动的；而般若波罗蜜多的所行境界则有分别，因为是观察的缘故。
若问其何故？为此说道：'不可扰动'，即不应被他所扰动，因此离分别故不可扰动。若问为何无分别？为此说道：'非所扰动'，即此中无有可扰动之事，故非所扰动。
若问此一切如何合理？为此说道：'不可思议'，因为离于思虑故。此之理由是不应思议，因为离于所思议故。亦是不可思量，因为离于思虑故。
'应亲近寂静处'是就小乘而言，应亲近寂静处，因为是懈怠的机会处所故。'亦应喜好远离喧闹'是说远离小乘谈论的喧闹，于此欢喜即是喜好远离喧闹。

 །ཕྱི་དང་ནང་གི་མཚན་མ་སྣ་ཚོགས་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ ལ་མི་བྱ་བ་ནི་འདི་བསྙེམས་པ་མེད་པ་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ།།དེས་ན་ཡིད་ལ་མི་བྱ་བར་ཡང་བྱས་ལ་ཞེས་སྦྱར་ཏེ། ཡང་གི་སྒྲ་ནི་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ཏེ་འདུག་པ་ནི་ལུས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ལམ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཅིག་ཡིད་ལ་བྱ་བ་ནི་ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ཀྱི་མི་གཡེང་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་ནི་ རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་དེ་ཡང་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཇི་ལྟར་སྒོ་མཐའ་ཡས་པ་དང་། ཉི་ཁྲི་[(]ལྟ་[,]ལྔ་[)]སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྒོམ་པ་འདི་ལ་ ཡང་སྦྱར་རོ།།དེའི་མིང་ཡང་གཟུང་བར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡི་གེ་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་པ་ལས། ཨ་དང་། ར་དང་། པ་དང་། ཙ་དང་། ན་ལ་སོགས་པ་ལས། ཨ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྒོ་ཡིན་ཏེ། ཐོག་མ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ རོ།ར་ནི་རྡུལ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་དྲན་པས་ཇི་ལྟར་རང་སྨོན་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་འདིའི་མཚན་ཐོས་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ བོན་དུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།།ཕྱོགས་དེར་མངོན་དུ་བལྟས་ཏེ་འདུག་པར་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འོད་ཟེར་གྱི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཞན་སྤངས་པར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་གཅིག་དེ་ཉིད་ཡིད་ལ་བྱས་ན་གཅིག་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་འདོད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཡིད་ལ་བྱས་པར་འགྱུར་རོ།།གཏན་ཚིགས་སུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ རྗེས་སུ་དྲན་པས་གཞན་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གཅིག་པོ་ཡང་རྗེས་སུ་དྲན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འཇུག་པའི་རིམ་པ་བཤད་ནས། གཏན་ཚིགས་གང་གིས་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཅེས་བྱ་བ་དེ་བཤད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་གཅིག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཚད་བྱར་མི་ནུས་སོ། །སྤོབས་པ་ཚད་མེད་པ་ནི་ཆོས་བཤད་པའིའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇམ་དཔལ་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གོང་ དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུ་ཐོབ་ནས་བསྐྱེད་ནས་སོ།།སྐྱེ་བ་མེད་པ་གཅིག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་གི་སྒྲ་འཇུག་པའི་གཏན་ཚིགས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཚད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཀོད་པའི་སྒྲ་འཇུག་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ།


一切外内之相是种种想的因，对此都不作意，这就是所谓的无慢。因此，也要做到不作意，'也'字是为了总摄。
结跏趺坐是因为与身极轻安相顺，是入定的因。
'如来'是因为随顺其道。
专一作意是初业者不散乱的因。
'一切法'是指蕴界处凡夫等相续中所有的，因为是分别的所依，也因为那是应当断除的。
以无所缘的方式作意，如同无量门和二万五千等所说的随念佛。
这也适用于修习一切法。
'应当持其名号'是为了趣入文字平等性，如二万五千所说：从阿、拉、巴、查、那等字中，'阿'是一切法之门，因为本来不生。'拉'是因为离尘等等。
也是为了通过忆念如来名号获得如愿果报，如说闻此释迦牟尼如来名号即是不退转种子。
面向彼方而坐是为了随顺如来光明风轮。
若问：如此岂不是舍弃其他如来？答：不会。因为专注一佛时，以此一心作意，即是作意过去等诸佛。
理由是说'因为如来性是一'，由于法性无别，忆念彼即是忆念他。
若不如此，则连一佛也不能忆念。
如是解说入定次第后，为欲解说以何理由安立一相三昧，故说'文殊，如一如来'等。
佛陀无量功德如虚空般不可度量。无量辩才是说法的。
如是文殊获得如前所说一相庄严三昧后而生起。
'一无生'是显示'一'字的理由。'无量法门差别'是显示'庄严'字的理由。

 །འདིར་གང་དག་ཆུད་པར་ འགྱུར་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་གང་དག་གསུངས་པ་དང་།ངས་ཀྱང་གང་བཤད་པ་ལ་ཀུན་དགའ་བོས་ཇི་སྙེད་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དེ་སྙེད་ཀྱི་བཤད་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དོན་དང་ཚིག་རྣམས་མཉམ་པར་ གཞག་པ་འདིར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ།།བློ་ལ་སྣང་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །གཟུགས་ཤེས་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་བསྟན་ནས་སྤོབས་པ་ཚད་མེད་པར་གསུངས་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་བསྒྲུབས་པས། དེའི་ཚེའི་ཚད་ཇི་ཙམ་པ་དེ་སྙེད་དུ་གཏན་ཚིགས་དང་བཅས་ པའི་ཆོས་སྟོན་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ།གཏན་ཚིགས་དང་བཅས་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་འཐད་པ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་སྟོན་པའི་བར་མི་འཆད་པའོ། །གཏན་ཚིགས་དེ་དག་གིས་ནི་གཅིག་པོ་དེ་ཉིད་བཀོད་པ་ཡིན་པས། བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱའོ། ། བསྟན་མ་ཐག་པའི་དོན་གཉིས་པོ་དེའི་དཔེ་བསྟན་པ་རྩོམ་པའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ཁ་ཅིག་འདི་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཁ་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་འདོད་པའོ། །འདི་སྙམ་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཡོན་ཏན་ལས བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་གཞག་པ་འདི་གང་ཡིན་སྙམ་དུ་སེམས་ན་དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་རེ་ཞིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་རིམ་པ་སྟོན་ཏོ།།ཡོན་ཏན་བསམ་དུ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྟེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བྱའོ། །དེ་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་པ་ནི་གང་གིས་སམ་ གང་དུ་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ།ཡོན་ཏན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་པ་སྟེ། གང་དུ་བསྟན་པ་བྱས་པའོ། །འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་བསྟན་པའོ། །དེ་ཡང་དག་པར་ཟུང་ལ་ལོང་ལ་ཡིད་ལ་ཞོག་ཤིག་།སྦྱོར་བའི་ཚུལ་ལ་གུས་པས་རྟག་ཏུ་བསྟེན་ཅིང་འདུག་ཤིག་དང་ཇི་ ལྟ་ཇི་ལྟར་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ་འདུག་ཤིག་དང་།།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བར་འགྱུར་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་དྲིས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། འཕགས་པའི་གསུང་ཤིན་ཏུ་ཐོབ་པ་དང་མ་འདྲེས་པར་གནས་པ་དེ་དག་གི་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞུམ་པ་མེད་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའོ། །དེས་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དང་དེ་གཉི་གའི་གགས་སུ་གྱུར་པ་ཡོངས་སུ་སྤོངས་ལ་འདུག ཤིག་པར་བསྟན་ཏོ།།སྤྱོད་ཡུལ་ལ་བར་ཆད་བྱེད་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སུ་གྱུར་པའི་ལྟ་བ་སྤང་བའི་ཕྱིར། ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ནི་དམིགས་པའི་ལྟ་བ་ཅན་དག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དམིགས་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་སོ། །དངོས་པོ་ནི་དངོས་པོ་ ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རོ།།ཡོད་པ་ནི་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ལྟ་ཞིང་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་གིས་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བའི་རིམ་པའི་དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན། མི་ཞིག་ ལ་ནོར་བུ་རིན་ཐང་མེད་པའི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་བྱི་དོར་མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་རིན་ཐང་མེད་པ་དང་། བྱི་དོར་མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དཔེ་ཡིན་ཏེ་མཐའ་དག་གསལ་བས་བསྟན་མི་དགོས་སོ།

此处所包含的内容，是其他如来应供正等正觉所说的，以及我所说的，由阿难所受持的一切法门的义理和文句，将在此处平等显现。将在心中显现。为了显示色法智慧的殊胜性而宣说无量辩才，为了显示这一点，通过修持此一庄严三昧，在那个时间内将不间断地宣说具有理证的法。具有理证是指以合理的理证宣说法而不间断。由于以这些理证而成为一种庄严，故称为一庄严三昧。
为了开始显示刚才所说的两种意义的比喻，'文殊，对此有些菩萨乘者这样想'等等。'有些'是指希求功德者。'这样想'是指分别。
如果想：'从功德而言，这一庄严三昧是什么？'对于他们，'首先'是指次第。不可思议功德即是不可思量的功德，是指三昧。宣说它是指由谁或在何处说的，即是宣说不可思议功德，即是作了开示。'此'是指上面所说的。你要正确地受持、领会并且铭记于心。要以恭敬心常常依止修行方法而安住，如是如是正确受持等等，即是正确受持而安住。'将见到三昧功德'即是如此。
'如所说的方式'是指如上所说般若波罗蜜多的询问等，以及获得圣者言教并且安住于无杂染的那些行为。'不要怯懦'是指要断除以少为足的执著。这是说要断除止观及二者的障碍而安住。
为了断除对行境造成障碍的违品见解，说'此三昧与执著所缘见解者'等等。所缘是能取所取二者。事物是指认为事物存在。存在是指认为有生灭，如是见解和执著的人们不能修证。
为了显示见到三昧功德次第的比喻，说'文殊，譬如有人得到无价之宝而未加磨莹'等等。无价珍宝和未经磨莹是比喻，因为完全明显故不需解释。

 །དེ་བཞིན་དུ་འཇམ་དཔལ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་རིགས་ཀྱི་བུའམ་ རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་པ་དང་།འདུག་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལན་མང་དུ་བྱེད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ལུས་དང་སེམས་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་མ་ཐོབ་པ་ལྷག་ པར་མོས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཞི་གནས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཡིན་གྱི་ཞི་གནས་མ་ཡིན་ནོ།།ལྷག་མཐོང་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། མཚན་མ་ལས་བྱུང་བ་དང་ཚོལ་བ་པ་དང་སོ་སོར་རྟོག་པ་པའོ། །སེམས་དེ་དང་། བར་ཆད་མེད་པར་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་ཞི་གནས་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་ དང་བསམ་གཏན་དང་།གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང་། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པས་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞིའོ། །དེ་བས་ན་དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གསུངས་སོ། །འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དང་པོ་ལ་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ དེ་ལྟར་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདིའི་ཡོན་ཏན་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།སྤོབས་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དཔེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་འོད་ཟེར་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དཀྱིལ་ འཁོར་གྱི་མཐའ་དག་ཀྱང་འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་སོགས་པའི་མཐའ་ཡན་ཆད་འོད་ཟེར་དག་གིས་གསལ་བར་མ་གྱུར་པ་སྣང་བར་མ་གྱུར་པ་མེད་དོ།།འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་དུ་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཞུགས་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་བརྟེན་པ་འདི་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་སའི་ཚེའོ། ། ཞུགས་པ་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་ཚེའོ། །རྙེད་པ་ནི་ས་གསུམ་གྱི་ཚེ་སྟེ། འོད་བྱེད་པའི་ཚེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་བསྟན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་གང་ཡང་བསྟན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ལ་ལས་འདི་བཞིན་དུ་ཤེས་ན་རྟོགས་ན། དེས སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་།མ་སྐྱེས་པ་དང་། འགལ་ཞིང་མི་མཐུན་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་གང་ཡང་མི་མཐོང་ངོ་། །སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་གཅིག་པའི་དཔེ་ནི། འཇམ་དཔལ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཕྱོགས་བཞི་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ ལ་སོགས་པ་རིགས་མ་ངེས་པ་ལ་ཐུག་པ་སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་བཞི་པོ་ཕྱོགས་བཞི་དང་འདྲ་བ་རྣམས་ལ།ངས་ཆོས་གང་ཅི་བསྟན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་རོ་ཁོ་ནར་གཅིག་པ་ཡིན་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཐ་དད་པའི་དབང་གིས་ཐ་དད་པར་ ཟིན་ཏོ་ཞེས་དགོངས་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་སྟོན་པ་འདིར་སྐབས་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདིར་ཅིའི་ཕྱིར་བསྟན་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁོ་ནའི་གླེང་བ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ འཆང་བ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ལས་བྱུང་བ་དང་ཐ་མི་དད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་འཆད་པ་བསྟན་པ་ཉེས་པ་མེད་དོ།།དེ་བས་ན་དཔེ་གོང་མས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བྱས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་འདིར་དཔེ་ཡིན་ནོ།

同样地，文殊师利，无论何时，善男子或善女人入于等持，安住其中时，便能如是见到此等持的功德，所说'无论何时'是表示多次实践，如是，未得身心轻安而具有胜解者，是与止相顺应，而非止。
观分三种：从相而生、寻求、观察。彼心与无间随顺的止也有三种，以及由禅定、无色定差别分八种，以及具足慈等无量而有四种。因此，故说'无论何时'。
'趣入'是指初地。'如是见到此等持功德'是指由自身。为显示无尽辩才无量譬喻故，'文殊师利，譬如日轮光芒'等所说，圆满之际遍及阎浮提等边际，无有不为光明所照耀、显现之处。
'文殊师利，如是依止并趣入一庄严三摩地'中，'依止'是在胜解行地时，'趣入'是在见道时，'获得'是在三地时，因为在发光地时安立为得定。此中无有任何非般若波罗蜜多所说之法可说。若有人如是了知通达，则不见有任何与无生、未生相违背不顺之法。
为显示无生一味之喻，即'文殊师利，譬如大海四方'等。如是，菩萨种姓等乃至不定种姓，四种众生犹如四方，我所说一切诸法，皆是无生味、无实味一味，然众生以意乐差别而执为差别。
世尊说法于此非为不当时耶？于此何故而说？诚然，应当显示唯一庄严三摩地所得菩萨之论说，彼亦与如来所持、从彼三摩地所生无别，为显示此义，故如来宣说无过。因此，以上喻所分别的如来于此亦是譬喻。

 །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་ཀྱང་གཉིས་སུ་སྦྱར་བ་ཡིན་ཏེ། འཇམ་ དཔལ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་གནས་པ་དེ་ཡང་ཆོས་གང་དང་གང་སྟོན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་པ་ཁོ་ན་སྟོན་པར་འགྱུར་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རོ་ཁོ་ན་དང་། དངོས་པོ་མེད་པའི་རོ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྒྱ་མཚོ་ལ་ཆུ་ལེན་པའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཏིང་ངེ་ འཛིན་འདི་ལ་གནས་པ་དེ་ཡང་ཆོས་གང་དང་གང་སྟོན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་།དངོས་པོ་མེད་པར་རོ་གཅིག་པ་ཁོ་ན་སྟོན་པ་ཡིན་གྱི་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་གནས་ནས་གང་ཅི་སྟོན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་ མེད་པ་དང་།དངོས་པོ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཞིན་དུ་ཡིན་ཏེ། ཐབས་གཅིག་པ་དང་འབྲས་བུ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ལ་གནས་ནས་གང་ཅི་སྟོན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་ པ་སྟོན་པ་མཛད་པ་བཞིན་དུ།མ་སྐྱེས་པ་དང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་མ་སྐྱེས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤྱོད་པས་ མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་བའི་སྐབས་བསྡུ་བའི་ཕྱིར།འཇམ་དཔལ་གཞན་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཇི་ལྟར་འཇུག་པར་བྱ་ བ་དང་དེའི་བསྔགས་པ་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ལ་སྤྱོད་པའི་བཟོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྒྲའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ལ་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་བཟོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇམ་ དཔལ་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་གང་གི་ཚེ་བདག་གི་དབྱིངས་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་བར་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།གང་གི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པའི་ཤེས་པའི་ཚེའོ། །བདག་གི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་བྱ་སྟེ། མི་མཐོང་བ་ ཞེས་བྱ་བ་འདི་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ།།བར་གྱི་སྒྲས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས་དང་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་སོགས་པ་བསྡུའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྐྱེ་བར་མི་མཐོང་འགག་པར་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བཟོད་པ་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་ པོ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ།འདི་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་བཟོད་པའི་ངོ་བོ་ཡོད་པས་དེ་ལྟ་བུའི་བཟོད་པ་ཅན་ནོ། །ཡང་གི་སྒྲས་སྔར་སྨོས་པའི་བཀོད་པ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པ་ཉི་ཚེར་མ་ཟད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་བཟོད་པ་ཅན་ཡང་མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱའོ། །བསམས་པ་ ལས་བྱུང་བའི་བཟོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་གང་ཡང་མི་སེམས་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་ལ་མི་སེམས་པའི་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཟོད་པ་ལྟ་བུ་ཅན་དང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལ་གང་ཡང་མི་སེམས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར།བསམ་པར་བྱ་བ་དང་སེམས་པར་བྱེད་པ་དང་། སེམས་པ་རྣམས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

正因为如此，意义也分为两种，文殊师利善男子，住于此三昧者，无论宣说何种法，一切都是宣说一味，即是：唯一无生之味，唯一无实之味。善男子，如同从大海取水的人一样，住于此三昧者，无论宣说何种法，一切都是宣说无生和无实一味，而非其他。
文殊师利，如是善男子住于此三昧，无论宣说什么，一切都将宣说未生、无生和无实。'如是'是指善男子如同如来一样，因为方便相同和果相同的缘故。住于此三昧后所宣说的一切，如同如来所宣说的一样，宣说未生、无生和无实。
因此，如是相未生、无生和唯一无实，其中'唯一'的含义就是'如是'的意思。为了总结三昧行者速疾成就菩提的机会，说'文殊师利，复次获得三昧'等。'速疾菩提分法'是指念住等。
已经说明了如何入三昧及其功德。般若波罗蜜多有三种忍：随顺音声、思所生和修所生。为了说明随顺音声忍，说'文殊师利，复次菩萨摩诃萨何时从自界乃至法界'等。'何时'是指闻慧之时。'自界'是指自己的本性，应与'不见'相连。
中间的'界'字包含不可思议界、无生起界等。应理解为不见法界生，不见法界灭。'如是忍的菩萨摩诃萨'是指具有如是忍的本质。'复次'不仅指前述获得一种庄严三昧，而且具有如是忍者也将速疾现前正等觉。
为了说明思所生忍，说'于无上正等正觉亦不作意，于菩萨法不作意的善男子，是具有如是忍'。因为是主要的缘故，对作为果的无上正等正觉亦不作意，因为一切法无生，所思维、能思维和思维皆不可得的缘故。

 །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་དང་ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུར་གྱུར་པ་རྣམས་ཏེ།དེ་ལ་གང་ཡང་མི་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་གྱུར་པ་ལ་མི་སེམས་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་དེ་ལྟ་བུ་དེ་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བཟོད་པ་ཡིན་ཏེ། མྱུར་དུ་ མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འོག་ནས་འབྱུང་བ་དང་སྦྱར་རོ།།བསྒོམས་པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཉིད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་ཟིན་ པའི་མཚན་ཉིད་བྱང་ཆུབ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཕྱིར་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུ་ཡང་བཟོད་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནི་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྱུར་བར་བརྗོད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བ་ལ། དེ་ལྟ་བུ་ཡང་བསྒོམས་ པའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཡིན་ཏེ་ཞེས་སྦྱར་ཏེ།གང་ཞེས་བྱ་བ་དང་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟག་ཏུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནི་མྱུར་ཞིང་མགྱོགས་པར་བརྗོད་དོ། །ལུང་སྟོན་ཏོ། །ཡུལ་གང་དུ་མྱུར་ཞེས་དེའི་ཕྱིར། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ ཆུབ་ཏུ་འགྱུར་བར་ཞེས་གསུངས་སོ།།དོན་དེ་ལྟ་བུ་ལ་མོས་པ་དང་། ཞུམ་པ་མེད་པ་ཡང་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སོ་ཞེས་སུ་དེ་ལྟར་མོས་ཤིང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སོགས་ པའི་ཆོས་སོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པའོ། །སུ་དེ་ལྟར་ཐ་དད་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་མོས་ཤིང་ཞུམ་པར་མི་འགྱུར་སེམས་དམན་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་ངེས་པར་འགྲོ་བར་ངས་བཤད་ དེ།དེའི་ས་བོན་མོས་པའི་བྱེ་བྲག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་བསྟན་པ་འདིའི་དོན་ཐོས་ནས་རྨོངས་པར་མི་འགྱུར། གཏི་མུག་པར་མི་འགྱུར། ཡིན་ནམ་མ་ཡིན་ཞེས་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ཞིང་སོམ་ཉི་ཟ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་མི་འབྲལ་ཞིང་ལྡན་པར་ བརྗོད་པར་བྱའོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་པས་ཡང་དག་པར་བྱང་ཆུབ་པ་འཐོབ་པར་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ་བསྟན་པ་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྒྱུ་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཞུས་སོ།།འཇམ་དཔལ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལན་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དོགས་པ་ལ་འདིར་འཆད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་ པ་དང་།དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྐྱེ་བ་མེད་པའམ། དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་གང་གི་ཡང་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཞིང་། རྒྱུ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་གང་ཡང་མེད་དོ། །འོ་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་པས་མྱུར་དུ་ མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་གསུངས་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་མཐའ་དག་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད་པ་ནི་མི་རིགས་སོ་སྙམ་ནས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་སོ།

所谓'对于菩萨诸法'是指地、波罗蜜多、无量等成为圆满菩提之因的诸法，应当了知对此也不作意。对于因果不作意的这种状态是思所生忍，应当与下文'速得现前圆满成佛'相连。
为了显示修随顺忍而说'非为获得佛性而求菩提'，其中'性'字是决定词。已说明的相菩提非为获得佛性，即非为获得佛之体性。如是即是此忍，如经云'善男子当速得无上正等正觉'，应当配合'如是即是修随顺忍'，因为'何'与'此'永远相关联。
善男子速疾迅速宣说、授记。至于速疾之处，故说'将成就无上正等正觉'。
为显示于如是义理生起胜解及无怯弱者亦将成佛，故说'如是胜解一切法即是佛法'等。一切法即是凡夫等之法，佛法即是力、无畏等。若有如是胜解无差别性且不怯弱、不生下劣心者，我说必定趣向不退转于无上正等正觉，因为具有殊胜胜解之种子。
若有听闻此教法义而不迷惑、不愚痴、不生是否之疑惑犹豫者，亦当说彼不离一切佛法而具足。
如是宣说以般若波罗蜜多行及三昧行而获得正觉之教法，为了遣除胜义中因果事物之分别，故问'世尊，速得无上正等正觉是从因中'等。
'文殊，此非如是'等是回答，否定菩提有因果事物。对于为何如此的疑问，此处解释说'无生及无事物'等。无生或无事物既非任何果之因，亦无从因所生之任何果。
那么，岂非说以般若波罗蜜多及三昧行速得现前圆满成佛吗？因此，认为无有成办一切佛事业之因果是不合理的，故问'何以故'。

 །ལན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་ མཐོང་བསྒོམ་པ་དང་།དེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དང་། དེའི་མཛད་པ་འགྲོ་བ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་དགོངས་པའོ། །འདིས་ནི་དོན་དམ་པ་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་ལྡན་པ་མི་རིགས་སོ། །འཇམ་ དཔལ་དེ་ལྟ་བས་ན།རིགས་ཀྱི་བུ་འམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་གིས་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་ནུར་བར་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ནོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་ལྟ་བས་ན་དགེ་སློང་ངམ་དགེ་སློང་མ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྟོན་པས་རྗེས་སུ་གཟུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཞུམ་པར་ མི་འགྱུར་བ་ནས་ནུར་བའི་བར་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།བར་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་སོམ་ཉི་ཟ་བ་དང་རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་བསྡུའོ། །ནུར་བར་མི་འགྱུར་བ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །བར་དུ་གཅོད་པ་འདི་དག་སྤངས་ཤིང་སྒྲུབ་པ་གང་དག་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གཟུང་བ་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པོ་ ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་དག་ནི་ང་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྐྱབས་སུ་དོང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་བས་ན་ངས་བསྐྱབ་པར་འོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་ངའི་རྗེས་སུ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། རྗེས་སུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནི་འདྲ་བའི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ང་དང་འདྲ་ བར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་འམ།ང་དང་འདྲ་བར་བྱེད་པ་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་དག་གི་སྟོན་པ་ནི་ང་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་ངས་བསྟན་པའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་། སྟོན་པར་གྱུར་པས་ཆོས་ཉན་པ་དང་། མོས་པ་ལ་སོགས་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ བའི་ལས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་།ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་སོགས་པ་ངས་དེ་དག་ལ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་དག་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གཟུང་བ་ནི་འབྲས་བུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་འབྲས་བུ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་བསྒྲུབས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་དམུ་རྒོད་མ་ཡིན་པར་གསུངས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། གོང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་ཞེས གསུངས་པ་དེར་ཡང་འདི་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་གཉི་ག་ངེས་པར་གཟུང་བ་བསྟན་ལ།དེ་ལ་སྔ་མས་ནི་བསླབ་པ་གཞན་ལས་ལྡོག་ཅིང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབ་པ་དང་ལྡན་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། ། གཉིས་པ་ནི་བསླབ་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཙམ་ལས་དགོངས་པ་ཡིན་ཏེ། ལྡོག་པ་ནི་སྐྱོན་རྣམས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ལ་མི་སློབ་པ་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཤེས རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མི་སློབ་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་གསུམ་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་།ལྷག་པའི་སེམས་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་བདག་ཉིད་ལ་མི་སློབ་པ་ཡིན་ནོ།

答案是因为一切法无生。修习止观，以及由此而得的极其清净的佛果，以及其利益众生寂静等事业怎么会存在呢？这是其密意。这表明了胜义无所得的菩提如同虚空般无相，不应具有因果。
文殊，因此，若有善男子或善女人听闻此教法而不退怯等，是结语。文殊，因此，若有比丘或比丘尼等，是佛陀的摄受。
从不退怯到不畏缩之间不退转这句话中，'之间'这个词包含了不怀疑和不迷惑。不畏缩已经解释过了。断除这些障碍并修行者，若无佛陀的摄受则不能成就，为显示此义，所以说'他们是皈依我者'。正因为是皈依者，所以我应当救护，这是其意。
'他们是随我出家者'中，'随'字表示相似之义，因此是如我般出家或效仿于我即是出家。因此我是他们的导师，他们是我教法的法器，通过皈依、出家、成为导师而生起听法、信解等成就之业，我对他们作成熟等，这是其教示。
因此显示对他们的佛陀摄受非无果报，因为诸佛事业非无果报。正因如此，《智印经》中说诸佛成就发心的菩萨们非为野蛮人。
为成就菩萨学处，如前所说'应当修习此般若波罗蜜多'，于此也唯一应当学习，显示两者决定，其中前者是远离其他学处而具足般若波罗蜜多学处之义。因此随顺是以功德显示。
第二是仅从远离非学处的角度而言，因为远离是以过失显示。文殊，若有善男子或善女人不学此甚深般若波罗蜜多等所说，不学般若波罗蜜多者即是不学菩萨三学增上戒、增上心、增上慧为相的六波罗蜜多自性。

 །འདི་སྐད་དུ། བསླབ་པའི་དངོས་པོ་དྲུག་དེ་དག་།སྔ་མ་ སྔ་མ་རྒྱུ་དག་ཡིན།།སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བཟོད་པ་དང་། །བརྩོན་འགྲུས་བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་རྣམས། །ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སྔ་མ་གསུམ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བར་འདོད། །ལྷག་སེམས་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ནི། །བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་གོ་རིམས་བཞིན། །བསོད་ ནམས་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་དང་ནི།།དང་པོ་གསུམ་དང་ཐ་མ་ཡིན། །འདི་ལ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ནི། །བསམ་གཏན་བརྩོན་འགྲུས་བཅས་པར་བརྗོད། །སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་གཟུང་བ་དང་། །ཉོན་མོངས་གཉེན་པོ་གསུམ་ཚན་གཉིས། །འདི་དག་ཉིད་ཀྱི་གྲོགས་ཡིན་ཕྱིར། ། ཐབས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མེད་པར་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྲོ་འདོགས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་ན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ཉིད་མ་ཡིན པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་མི་སློབ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་ལེན་པའི་དཔང་མཛད་པ་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་བསླུས་པ་དང་།སྡུག་བསྔལ་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་མཐའ་མེད་པ་དག་དབུགས་ཕྱུང་བ་ཡང་བསླུས་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་རོ། །དཔེ་ ནི་རྟོགས་པར་སླའོ།།དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་ཆོས་འཇིག་རྟེན་པ་འམ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ། གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པ་གོམས་པར་བྱ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་ན།འཕེལ་ཞིང་རྒྱས་པ་སྟེ། རྒྱུན་འཕེལ་བ་དང་། ཡངས་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། མི་ཟད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་སླུ་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་བས་ན་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པས་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ལ་གུས་པས་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།སྨོན་ལམ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མེད་པར་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་། ལྷག་པར་མོས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་བར་དུ་མེད་པས་ན། གདུལ་བྱ་རྣམས་སྨོན་ལམ་འདེབས་སུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་ ཞུས་པ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བསྟན་པ་གང་ལགས་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ལན་ནི་འཇམ་དཔལ་གང་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་འདི་ད་ལྟར་གྱི་ཚེ་ལ་ཐོབ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། ད་ལྟར་གྱི་ཚེ་འདི་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་ པར་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས།བདག་ཚེ་འདི་བརྗེས་ནས་ཀྱང་། ཚེ་འཕོས་ནས་ཚེ་གཞན་གྱི་ཚེ་ན་ཡང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་འདི་ཉན་ཏོ་ཞེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ་དེ་དག་ནི་ཕྱིས་ཉན་པ་ནས་སྒོམ་པར་བྱེད་པའི་བར་དུ་འགྱུར་རོ། །བར་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ལྷག་པར་མོས་པ་ ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།མི་སྒོམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་རྟོག་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །འཇམ་དཔལ་གང་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ཐོས་ཏེ་ཐོས་པ་ཁོ་ནས་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ཁོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར། ཐོས་པ་ཁོ་ནས་མགུ་བ་ཡངས་པ་ ཐོབ་པ་ནི་ཡིད་བདེ་བ་ཐོབ་པའོ།།དགའ་བ་ཡིད་དགའ་བ་གཟེངས་མཐོ་བ་ཐོབ་པ་དེ་དག་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཆུང་བར་ང་མི་འཆད་དོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་བསྟན་ཟིན་ཏོ།

如是说道：这六种学处，前前为后后之因。布施、持戒、忍辱、精进、禅定、智慧等，增上戒为前三种，精进遍行一切处。增上心与增上慧，即是禅定智慧次第。福德智慧二资粮，即是前三与最后。于此遍行一切处，说是禅定及精进。摄受众生以及对治烦恼两个三法，因为这些就是助伴，方便等四种。
若无般若波罗蜜多，则布施等会产生增益执著，故成为颠倒，而非波罗蜜多。若非波罗蜜多，则非菩萨学处，因此若不修学此般若波罗蜜多，则欺骗了作为受持菩萨学处之证明的诸佛菩萨之心，也欺骗了无边受苦众生之希望，这将成为过失。比喻易于理解。
同样，诸大菩萨摩诃萨的世间或出世间善法，为波罗蜜多所摄持的一切，都应当修习无生之相。若为般若波罗蜜多所摄持，则会增长广大，相续增长，广大宽广，成为无尽，不会违背所欲求的无上正等正觉之果。因此，欲求圆满菩提者应当恭敬依止般若波罗蜜多。
若无发愿摄持，则无听闻正法、增上胜解乃至成佛，故为令所化众生发愿而问：'世尊，何为般若波罗蜜多之教法'等。答复是'文殊师利，若于现世获得此般若波罗蜜多教法'等。即于现世听闻此无生教法后，愿我舍此生后，转生他世时，仍能听闻此般若波罗蜜多教法，如是发愿者，后来将从听闻乃至修习。'乃至'之声表示增上胜解等。
'以不修习方式'即是以无分别方式。'文殊师利，若有人听闻此甚深般若波罗蜜多，仅仅听闻'中，'仅'字是为确定，仅仅听闻即获得广大欢喜，即获得心悦。获得欢喜、心喜、提升，我不说他们的善根微小。般若波罗蜜多之行已宣说完毕。

 །དབང་པོ་རྣོན་པོའི་གང་ཟག་མངོན་དུ་འོངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་རྫོགས་ནས། ད་ནི་གང་ཟག་ དབང་པོ་རྣོན་པོ་མ་ཡིན་པ་དང་།དེའི་ཚེ་མངོན་དུ་འོངས་པ་མ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་རྐྱེན་འགའ་ཞིག་གི་དབང་གིས་སྐལ་བ་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པ་དེའི་ཆེད་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་དཔེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་གང་ཞིག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་འདི་ལ་ཉན་འདོད་པར་གྱུར་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།གང་ཞིག་ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་སྔར་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པ་དེ་འཇུག་པའི་སྔ་མ་དེ་ཉིད་ལས་འདི་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པའོ། །འདི་ལ་ཉན་འདོད་པར་གྱུར་ན། ཐོས་པ་དོན་དུ་གཉེར་ན་དེས་འོག་ནས་ འབྱུང་བ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་དེ་མཉན་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཁྱོད་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །འདིར་མཉན་པར་གོང་ནས་གོང་དུ་འདུན་པ་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་སྤོང་བའི་ཚིག་ཡིན་གྱི་སྤང་བའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། གཏན་ཚིགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཐོས་ནས་མ་དད་ཅིང་ཕྱིར་ནུར་ཏ་རེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཡིད་ཆེས་པར་མ་ནུས་ཏེ། ཕྱིར་ནུར་ཅིང་སེམས་ཞུམ་པར་གྱུར་ཏ་རེ་ཤེས་རབ་ཉམ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དགོངས་པའོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་གང་ཤེས་རབ་རྣོན་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉན་པར་འདོད་པའི་དད པ་ལྷག་པར་ཡོད་པ་དེ་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་དམིགས་པའི་རྣམ་པ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་བདག་ཉིད་བསྟན་པ་འདི་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་གང་ཟག་དང་།རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཉན་པར་འདོད་པ་ཡོད་སྲིད་དེ། དེ་ལ་རིགས་ཀྱི་ བུ་ཁྱོད་དེ་མཉན་པས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ།ཟབ་མོའི་ཚུལ་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་བུ་དེ་ལས་བཀར་ཏེ། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གཟུགས་བརྙན་དཔེས་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འོག་ནས་གལ་ཏེ་འདྲི་བའི་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་ལྟར་གནས་ཤིང་དེ་ལྟར་ཞུགས་ན། སྤོབས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་འདི་ལ་གནས་པ་དེ་ལ་སླད་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་སྐྱེས་པ་དང་། དངོས་པོ་མ་མཆིས་པ་དང་། མ་བྱུང་བའི་བར་འདི་བསྟན་པར་མི་བགྱིའོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྣོད་དུ་བྱས་ནས་ཞེས་བྱ བའི་ཐ་ཚིག་གོ།།ཅིའི་ཕྱིར་མ་དད་པ་གང་ཡིན་པ་ནུར་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར། འདི་ལ་ཆོས་གང་ཡང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་མ་བསྟན་ཏེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་ནི་བསྡུས་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་འམ་འཇིག་པར་ཡང་མ་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་ནི་རྒྱས་པར་ཡིན་ཏེ་རྟོགས་པར་སླའོ།།དེ་ལྟར་བསྟན་པ་དང་དོན་དེ་ལ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་དེ་དག་སྣོད་དུ་གྱུར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པའི་རིམ་པ་སྟོན་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགེ་སློང་ངམ། དགེ་སློང་མའམ། དགེ་བསྙེན་ནམ་དགེ་བསྙེན་མ་གང་ལ་ལ་བདག་ལ་འདི་སྐད་དུ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་ཀྱི་གཏམ་མཛད་པ་དེ་དག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་འདི་གཏམ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའོ། །དེ་སྐད་དུ་འདྲི་བ་དེ་ལ་བདག་གིས་འདི་སྐད་དུ། ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་མི་འགལ་བའི་གཏམ་མོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ ཐམས་ཅད་དང་མི་འགལ་བའི་ཆོས་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་རྣམས་དད་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགལ་བའི་ཆོས་ནི་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ།

关于利根者当前到来的内容已经讲完。现在，对于非利根者以及当时未能亲临，仅仅因某些因缘而具有善缘的人，为了向他们以三昧境界无分别影像作为比喻来说明，因此说道：'文殊，若有人想听闻所讲述的般若波罗蜜多'等等。'若有人'这个词，是为了区分前面所说的对象，表明这是另一种情况。'想听闻此法'，是指渴求听闻，他应当如下所说。为了说明这点，说道：'善男子，你听闻此法要做什么？'意思是你听闻此教法后有什么用处？这里'听闻'是为了逐步引发信心的遮遣语，而非为了舍弃。
为了说明理由，说道：'听闻后不生信心而退却'。意思是因为智慧浅薄，无法相信而退缩畏惧。另外，对于那些虽非利根但具有强烈信心欲求听闻的人们，他们可能想要以随法行者的身份听闻这个宣说般若波罗蜜多、确立菩提分所缘相的教法。对他们也应当说：'善男子，你听闻此法要做什么？'等等，将他们从这样深奥的教法中暂时转开，应当以与之相应的无分别影像比喻来理解。
正因为如此，下文说道：'若有发问的善男子或善女人如是安住、如是趣入，对于安住于这个勇猛印的人，以后不应为其宣说未生、无实、未现的般若波罗蜜多。'这是说要使其成为法器。为什么不信者会退却呢？为此说道：'此中未说任何法有所成就。'这是总说。'凡夫诸法生灭亦未宣说'等等是详说，容易理解。
如此宣说之后，为了使这些钝根者成为法器，显示趣入次第说道：'世尊，若有比丘、比丘尼、优婆塞、优婆夷等对我如是说'等等。'作法语者即是彼等'是指法的自性是怎样的谈论。对于如此询问的人，我应当这样回答：'是与一切法不相违背的谈论。'这是为了使那些希求一切法不相违的法的人们生起信心。因为一切法无生，所以没有任何法与无生相违背，这就是真实性。

 །བཀའ་མཆིད་དེ་ནི་རང་དབང་ཅན་རྟག་པའི་ངོ་བོ་བདག་ལ་ སོགས་པ་འམ།ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོའི་སེམས་ཅན་གང་གིས་ཀྱང་འཚལ་བར་སླ་བ་མ་ལགས་སོ། །འདི་ལ་གཏན་ཚིགས་ཅི་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་གང་ཡང་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུའོ། །དོན་དེ་ལ་བཟོད་པར་བྱས་ནས། དེ་ལྟར་བཟོད་པར་གྱུར་པ་ དང་།དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་དུའོ། །དེ་ལ་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིས་དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་བསྟན་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བགྱིའོ། །གཏན་ཚིགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ ནི་སྐྱེ་བ་མ་མཆིས་པར་མཉམ་པའི་སླད་དུའོ་ཞེས་གསུངས་སོ།།ཇི་ལྟར་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད། འདི་ལྟར་གཏམ་དེས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་ཅིང་། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཉིད་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་ཡིན་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་བཀའ་ མཆིད་དེར་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་གང་མ་རྟོགས་པ་མ་བསྟན་ལ།དགྲ་བཅོམ་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཀྱང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཡང་མི་འཇིག་གོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྤྱི་ཡིན་པས། ཉན་ཐོས་དང་རང་རྒྱལ་བ་དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་ རྒྱས་ལ་བྱ་སྟེ།དེ་དག་གི་གོང་མ་རྟོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་མ་བསྟན་མ་གསུངས་ཏེ། རྟོགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མེད་པར་གསུངས་སོ། །དགྲ་བཅོམ་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཀྱང་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ ཡིན་པས།ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་གང་གིས་ཀྱང་བཤིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ནི་སྤངས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལྟར་གཟུང་བའི་ཆོས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བསྟན་ནས། འཛིན་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་དེ་ལ་བདག་གིས་འདི་ སྐད་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དོན་དེ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་བདག་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་འདི་ཉན་པར་འཚལ་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ། གཞན་ཡང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉན་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་སྣོད་དུ་ གྱུར་པ་དང་།གང་ཞིག་འདི་ཉན་པའི་ཆེད་དུ་གཞན་ཡང་འདྲི་བར་བྱེད་པའོ། །འདྲི་བ་དེ་ལ་དྲིས་པ་བཞིན་མི་འཆད་པར་གཞན་དུ་དེ་ལ་བདག་གིས་འདི་སྐད་དུ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཉན་པར་འདོད་ན་དེ་མཉན་ཏོ་སྙམ་དུ་ཡིད་མ་གཏོད་ཅིག་ཅེས་པ་བཤད་དེ། ཡིད་མངོན་ པར་འདུ་བྱེད་པ་མ་གཏོད་ཅིག་།མཉན་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་རྩོལ་བ་དང་བཅས་པ་མ་བྱེད་ཅིག་།གཏན་ཚིགས་དེས་ན་མཉན་ཏོ་སྙམ་དུ་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་རྣམ་པར་མ་བསྐྱེད་ཅིག་།དེ་ལྟར་རྒྱུ་དང་བཅས་པའི་ཉན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་བསལ་དུ་ཟིན་ཀྱང་། རྣམ་པ དེ་ཙམ་གྱིས་ཆ་ཤས་བསལ་བར་མི་འགྱུར་བས།དཔེ་གཉིས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུའི་ཤེས་རབ་ཅི་འདྲ་བར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། སྒྱུ་མས་བྱས་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ཡིན་གྱི། སྒྱུ་མའི་མཁན་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་།བརྒྱད་སྟོང་པ་དང་། ཉི་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་ནི་འདི་ལྟར་དཔེ་འདི་གསལ་བར་མཛད་དེ། སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ནི་འདི་སྙམ་དུ་སྒྱུ་མའི་མཁན་པོ་ནི་བདག་དང་ཉེའོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་ནི་བདག་དང་ རིང་ངོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ།

这个教言对于具有自性常住本质的我等，或者对于具有蕴等本质的众生来说都不容易理解。如果问其中的理由是什么？因为任何众生都不可得的缘故。对此义理生起认可后，如是认可时。
其中'复次世尊'等，'复次'即是另外。'复'是指后来对此说'无生'之法而作开示，应当如是说。为了说明理由，如是说道'因为一切法平等无生的缘故'。
为何如是说？因为此言能令获得阿罗汉果，能破除凡夫性，因此如何是一切法平等无生呢？因此在此教言中并未说阿罗汉们所未证悟的，阿罗汉法也不会以任何方式破坏凡夫法。
阿罗汉的特征是共相，指声闻、缘觉和正等觉佛，未说未宣说他们证得出世间智慧的殊胜证悟，说是无有圆满证悟。由于阿罗汉法与凡夫法贪欲等是无生等，故以任何方式都不能破坏。这表明无有圆满断除。
如是说明所取法无生后，为了说明能取无生，世尊又说'复次，我于此作如是言'等，此义已经解释过。
'复次世尊，我欲听闻此甚深般若波罗蜜多'等，'复次'是指因能听闻无生而成为法器，又为听闻此而作进一步询问。
对此询问不如所问而答，而是另说'我于此作如是言：若汝欲听，勿作意念我当听闻'，即莫作意造作，莫以欲闻之勤勉，因此莫生起心意识的'我闻'之相。
如是虽已遣除有因的闻法分别念，但仅以此相未能遣除诸分，为了说明比喻，说'善男子，如幻化人之智慧'等。幻化所作之人是幻化人，而非幻化师，因为不应理解为无分别性，且与《八千颂》、《二万五千颂》等相违。
由此明显作此比喻：幻化人不作是念：'幻化师与我亲近，其他众人与我疏远'等。

།སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ཤེས་རབ་ག་ལ་ཡོད་ཅེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མེད་པ་དང་། འདྲ་བའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་འདི་ཉིད་འདིར་དཔེའི་དོན་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་ནི་ཆོས་བཤད་པ་འདི་ཤེས་པར་ནུས་ཀྱི་གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ཇི་སྟེ་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་བཞིན་དུ་ཆུང་ཟད་ཀྱང་ཤེས་པ་མེད་ན་ནི་དེ་ལྟ་ན་འདིར་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་།དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཉིད་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རྣམ་པ་གང་གིས་དེ་ལྟར་བྱ་བ་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དཔེ་གཉིས་པ་ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས བསྟན་པ་འདི་མཉན་པར་འདོད་ན་དེའི་ཕྱིར།དེ་བས་ན། འདི་ལྟར་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་བྱ་གནས་པ་ལྟ་བུར་གནས་པར་གྱིས་ཤིག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བྱ་ནི་འདབ་ཆགས་སོ། །གནས་པ་ནི་འདུག་པ་སྟེ། གང་ལ་འང་བརྟེན་ཅིང་དམིགས་པ་དང་། གང་དུ་ཡང་ ཆགས་པ་མེད་པ་དེ་ནི་དེའི་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།ཁྱོད་ཀྱང་དེ་ལྟར་གནས་ཤིང་བློ་ཆགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་འཆད་ཅིང་འདི་ལ་ཉན་པ་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གྱི་དོན་འདི་མཉན་པར་ནུས་སོ། །དེ་བས་ན་མཉན་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་གནས་པ་གང་ཞེ་ན། མངོན་པར་འདོད་ པའི་དོན་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཀྱེ་སྐྱེས་བུ་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་འདི་མཉན་པར་འདོད་ན་དེའི་ཕྱིར། དེ་བས་ན་གཉིས་ལ་མ་དམིགས་ཤིག་།གཉིས་མེད་པ་ལ་ཡང་མ་གནས་ཤིག་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཉིས་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་སྟེ། འདུས་བྱས་ལ་བྱའོ། །གཉིས་ མེད་པ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ལ་བྱ་སྟེ།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་ཡང་དག་པར་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ན་རེ་གཉིས་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའོ། །གཉིས་མེད་པ་ནི་དེ་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་དམིགས་ཤིང་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱིས་འདི་དག་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་ན་ཡང་།སེམས་རྣམ་པར་རིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དམིགས་པར་མི་བྱ་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་འདི་ལ་གཉིས་སུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པ་འམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། གཉིས་སམ་གཉིས་མེད་ པ་གང་ཡང་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་ཅིང་བསྟན་པར་བྱས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཆོས་བསྟན་པ་འདི་མཉན་པར་འདོད་ན། བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཀྱང་མ་གཞིག་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ནི་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་ གཞིག་པ་ལ་སོགས་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཞིག་བདག་ལས་ཉན་པར་འཚལ་ཏེ་འདྲི་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཐལ་ཟིན་པ་རྣམས་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བདག་གིས་གོང་དུ་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་དེ་སྐད་བརྗོད་པར་བགྱིའོ། །དེ་སྐད་བཤད་ ཅིང་།དེ་སྐད་རྗེས་སུ་བསྟན་པར་བགྱིའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་འདི་ལ་གཞག་པར་བགྱིའོ། །གདམས་པ་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཙམ་ལ་གཞག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གདུལ་བྱ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ཡིན་པར་ཡང་བསྟན་ཏོ། །གལ་ཏེ་འདྲི་བའི་རིགས་ ཀྱི་བུ་འམ།རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་པའི་དཔེ་གཉིས་ལྟ་བུ་ལ། དེ་ལྟར་གནས་ཤིང་། དེ་ལྟར་ཞུགས་ཏེ། དགའ་བར་བྱེད་ན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དགའ་བ་ནི་ཆགས་པ་ཡིན་པར་བཤད་དོ། །གླེགས་བམ་ཁ་ཅིག་ལས་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ། རིགས་ཀྱི་ བུ་མོ་དེ་ལྟར་གནས་ཤིང་དེ་ལྟར་མི་སྐྲག་ན་ཞེས་འབྱུང་བའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།འདྲི་བ་དེ་ལྟར་གནས་ཤིང་མི་སྐྲག་སྟེ། འདྲི་བ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་མི་བྱེད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།

若问幻化之人怎会有智慧？是这样的，应当生起如无、如相似的智慧，这就是此处比喻的含义。若是如此，则能理解所说之法，若非如此则不能。如果像幻化之人一样毫无所知，那么此处就会有所了知，这是其中的含义。如此，应当了知这是在显示无所缘。
为了说明以何种方式如此行持，因此说了第二个比喻：'善男子，如果你想听闻此所说之法，那么因此，所以，应当如是，譬如鸟在虚空中安住那样安住。'鸟即是有翅膀的。安住即是停留，对任何都不执著依靠和缘取，对任何都无贪著，这就是其安住。你若也如是安住，心无贪著，则能听闻此等解说，这是其中的含义。因此说'听闻'。
什么是如是安住？为了说明所欲求的义理，说道：'善男子，如果你想听闻此所说之法，那么因此，所以不要执著二者，也不要住于无二。'二者即是因和果，指有为法。无二即是无为法，因为因果二者真实不生的缘故。其他人说二者是所取和能取。无二是指彼等空性，若以缘取彼等、以彼等为相的心认为'这些唯是识'而增益，也非安住于心识的真如。
为何不应执著？为此说道：'于此所说二者的言说……'等，即是说不存在可以言说和显示的二者或无二的执著。
若想听闻此所说之法，'不要破除我想'等所说，是因为我想等本性不生，故不应破除等。
'世尊，若有人从我处请问而询问'等，是总结前面所说。对此，我将如前所说的方式次第如是宣说。如是解说，如是随后教示。将安置于无分别三摩地行境的影像中。仅以安置于教授随说中，也显示所化者根器钝。
若问法的善男子或善女人如前所说的两个比喻那样，如是安住，如是趣入而欢喜。欢喜即解释为贪著。某些经典中说'善男子或善女人如是安住而不惊怖'的含义是：问者如是安住而不惊怖，即不舍弃询问之义。

 །སྔར་འབྱུང་བ་ལྟར་བཟང་ངོ་། །དེའི་སྤོབས་པ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་རྟོགས་པའོ། །དེ་ཉིད་ཕྱག་རྒྱ་ཡིན་ཏེ། གོང་ནས་གོང་དུ་རྒྱས་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཤད་པའི་སྣོད་ཉིད་དུ་རུང་བའི་རྟགས་སོ། །འདི་ལ་གནས་པ་ནི་ཡོད་ཅིང་ཐོབ་པའོ། །དེ་ནས་སླད་ཀྱིས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་སྐྱེས་པ་དང་། དངོས་པོ་མ་མཆིས་པ་དང་། མ་བྱུང་བའི་བར་སྔར ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་རིམ་གྱིས་ཇི་ལྟར་བཟོད་པར་བསྟན་པར་བགྱིའོ།།དེ་སྐད་དུ། རང་བཞིན་གྱིས་ནི་དཔེ་དང་འདྲེས། །འཇིག་པ་དམན་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ། །འགྲོ་ལ་ཕན་བྱེད་མཐར་གྱིས་འདུལ། །གླང་པོ་ཆེ་དག་སློང་བ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་སླད་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་དུས་ཕྱིས་སོ།།མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ལྟར་གདུལ་བྱའི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དགྱེས་ནས་ལེགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ། རྗེས་སུ་གནང་བ་ཡང་མཛད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ དེ་ལ་ཡང་ཕྱིས་འདི་སྐད་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་འཆད་པའི་དོན་དེ་ལ་གུས་པ་དང་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྔར་བཤད་པ་ལས་འདིའི་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པར་གྱུར་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྒོམ་པ་གཉི་ག་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ངོ་བོར་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་ གདུལ་བྱ་ལ་ལྟོས་ནས་སྔ་མ་ནི་རྒྱས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་མདོར་བསྡུས་པ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེ་ལ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྫུ་འཕྲུལ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རྒྱུ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དུ་བཅུག་ གོ།།སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་དེ་དག་གི་འདོད་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་དེ་ལྟར་འདུས་མ་བྱས་ལ་སྦྱོར་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སློབ་ ཅིང་གོམས་པར་བྱས་པས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བལྟ་བར་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཉིད་ལ་མི་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམས་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་ བ་ནི་ཇི་ལྟར་མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་དུ་སློབ་པས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་ཡིན་པ་དང་།སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་སློབ་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སྟོན་པ་པོར་འགྱུར་བ་དག་།སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གཟུང་བ་བཤད་པ་ལས་བདག་གིས་སྔར་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་རིག་པར་ བྱའོ།།བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པའི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པར་གྱུར་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོའི་རྒྱན་དང་། མཆོད་པ་བཀོད་པ་དང་། བདུད་ལས་རྒྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་གྱུར་ པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཐོང་ནས།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པར་ཤོག་ཤིག་ཅེས་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་འགའ་ཞིག་སེམས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་བདུད་འདུལ་བ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པར་འདོད་པ་ཞེས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ལྟར་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། འཕྲོས་པར་དོགས་པའི་ཕྱིར་མ་སྨྲས་སོ། ། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་ཡང་དེ་ལ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་བསླབས་པས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ་བསྒྲུབ་པ་ཡང་མ་སྐྱེས་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གོམས་པར་བྱས པས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།

如前所述是好的。其胜解即是领悟和证悟。这就是印契，是能够成为从上至上广说般若波罗蜜多法器的标志。住于此中即是已得。
此后，对于未生、无实、未有的最胜般若波罗蜜多，如前所说那样，应当随其所能次第宣说。如是说道：'自性与譬喻相混，对于下劣众生，为利众生而次第调伏，如同驯象一般。'
其中'此后'是指后时。'最胜'是指决定最胜。如是善巧调伏方便，世尊欢喜而说'善哉'，并作随许。
'善男子或善女人，其后当如是说'等，是为了对所说义理生起恭敬和欢喜。
此与前说的果不相异，因为二种修习都是以无生为体性而一致。然而，就所化众生而言，前者是广说，此是略说而已。
其中，以佛菩萨神变幻化等种种方式，如其因缘令诸众生发菩提心。所发之心即是为利他故，欲求正等正觉。
这也是他们所欲求的圆满果报，因此如是以无为相应之理，修学般若波罗蜜多并熟习，即能成就。为显示此义，故说'若欲见如来'等。
若以无修之理修此般若波罗蜜多，则见如来即是以无所缘方式修学而作承事，以无生方式修学则如来为说法者。对于佛陀摄受的开示，应如我前所说般了知。
关于'欲证无上正等正觉'等，若证菩提，见到具足菩提道场庄严、供养严饰、降魔等殊胜世尊后，有些具缘者发愿愿成如是。
如是，对于'欲示降魔'等处，皆应如是配释。因恐繁冗故未说。
彼等所欲求之正觉，亦当以无造作方式修学而得成就。成就一切三昧善巧，亦当以未生、无实、无生之理修习而得成就。

།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་། ཚད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལ་ཐུག་པའི་བར་གྱི་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པའོ། །རྣམ་པ་དེ་དག་མཆོག་ཡིན་ཞིང་། འདོད་པར་བྱ་བ་ ཡིན་པས་དམ་པ་སྟེ།ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་དེ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པས། འདི་ཉིད་ལ་མི་བསྒོམ་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒོམས་ན་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །བར་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་དེ་ལས་གཞན་པ་དེ་བཞིན་ གཤེགས་པའི་ཡོན་ཏན་འདོད་ན།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གོམས་པས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པར་འདོད་པས་ཅིའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་དུ་བསྒོམ་པར་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བར་འདི་ཐམས་ཅད་འདུས་མ་བྱས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དེ་ལྟར་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་བཅས་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང བཅས་པ་ཡིན་ཏེ།རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མ་བཅིངས་པའོ། །གང་ངེས་པར་མི་འབྱུང་བའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ནི་ཁྱབ་པ་བསྟན་པའོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་པར་འདོད་པས་འདི་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །བར་གྱི་སྒྲས་སྐྱེ་བ་ མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བསྡུ་བར་བྱ་སྟེ།དངོས་པོ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་སྦྱར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངེས་པར་མི་འབྱུང་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ། ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་ ཀྱི་ཕྱིར་སྤྱོད་པ་སྟེ།གང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་མི་སྤྱོད་པའི་སེམས་ཅན་དེ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་ཁྱབ་པ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཞུམ་པ་མེད་པར་འདོད་པས་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པའི་བར་གྱི་ཚུལ་གྱིས་འདི་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་སྤྱོད་པའི་དོན་འདི་ ལ་ཞུམ་པ་མེད་པར་འདོད་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྤྱོད་པ་ཡིན་པར་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེས་བྱ་བའོ། །གཏན་ཚིགས་སུ་འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བྱང་ཆུབ་དང་མཉམ་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་དེའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་དང་མཉམ་པའོ། །འདིས་ནི་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་དང་། བྱང་ཆུབ་མཉམ་པར་བསྟན་ཏོ། །སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་དང་། སྤྱོད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་རྣམས་དབྱེར་མེད་པར་ཚིག་འོག་མས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་དང་མཉམ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་མ་སྐྱེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། སྤྱོད་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། མ་སྐྱེས་པ་དེ་དག་ལ་སྤྱོད་པ་ལྟ་ག་ལ ཡོད།དེ་བས་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྤྱོད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་དང་མཉམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེས་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་། ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྤྱོད་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། སྤྱོད་པ་ནི་རབ་ཏུ་འཇུག་པའོ། །དེ་གང་ལ་ཡོད་པ་དེ་ནི་ སྤྱོད་པར་བྱེད་པའོ།།དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་མེད་ན་ཡང་སྤྱོད་པ་ག་ལ་ཡོད། སྤྱོད་པ་དེ་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་གང་ཡིན་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པའང་དེ་ཡིན། འབྱུང་བ་མེད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ།

所谓'具足一切种相之胜'是指具足菩提分、无量等乃至遍知一切种相。这些种相是殊胜的，是所欲求的，故为殊胜，因为是极为清净的缘故。欲成就彼等种相者，以无修之方式修习此法即可成就。'乃至'之词表示若欲求彼以外如来功德，以修习般若波罗蜜多即可成就。
若问欲见如来等为何要以无实等方式修习？如是如来、菩提、三摩地乃至智慧，此等一切皆是无为、无生，故应如是修习。'一切法皆有出离'者，即具有出离，因为自性本来涅槃故无束缚。'无有任何法不出离'即显示遍及性。欲如是了知者应学习此法。'乃至'之词摄集无生等，应以无实方式配合。
'一切法皆不出离'者，即无出离，因为未生者不应理出离故如前。'一切有情皆为菩提而行，无有任何有情不为菩提而行'即显示遍及性。欲于此无怯懦者亦应以无实等方式学习此法。欲于一切有情为菩提而行之义无怯懦者如前。
若问何以故？即应如何了知地狱等为菩提而行。其理由为'一切法等同菩提'，因为一切法无生故，一切法等同菩提。此说明所行境与菩提平等。下文显示能行者、所行及菩提无别，故说'如一切法等同菩提'等。如菩提无生，如是诸有情亦无生。如一切有情，行亦如是，无生者岂有所行？
故说'以无故'，意为所行等同菩提。因此，凡夫、声闻等一切行皆为无行，行即趣入。有彼者即为能行者。以无彼故无能行者。若无能行者，岂有所行？彼行即是菩提，何为菩提即是无生，亦即无起。

 །དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ དོན་རྣམས་ཀྱང་བལྟ་བར་བྱའོ།།འཇམ་དཔལ་གང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ནི་གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་སྟེ། གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོ་ འཕྲུལ་གྱིས་འབེབས་པ་དང་།དམག་འཆིང་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་རོལ་པ་ནི་མཐུ་ཆེན་པོ་རང་ལ་མངའ་བ་སྟེ། གཅིག་གིས་ཇི་ལྟར་བདུད་མཐའ་ཡས་པ་ཕམ་པར་བྱས་པ་དང་། ཆོ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་དང་། ཡིད་མགྱོགས་པ་ལ་སོགས་ པ་མཛད་པ་ལྟ་བུའོ།།དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ལ་བསྟན་ཏོ། །འདི་ལ་གཏན་ཚིགས་ཅི་ཡོད། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་མཐའ་ཡས་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞེས་དགོངས་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེ་ན་ཞེས་གསུངས་སོ།།ལན་ནི་དེ་ནི་བསྟན་དུ་མེད་པ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་པ་ནི་འདི་དང་འདི་ལ་ཞེས་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །དེ་འདི་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་བསྟན་དུ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་མི་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་དང་། རྣམ་པར་རོལ་པ་དག་མི་སྟོན་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་བསྟན་པའི་ཆེད་དུ་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་མཛད་པ་ནི ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་ལ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པར་འདོད་པ་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ། འགྲུབ་པ་འདི་ཡང་མོས་པ་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་དགེ་སློང་ངམ་དགེ་སློང་མ་འམ། དགེ་བསྙེན་ནམ། དགེ་བསྙེན་མ་གང་དག་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གོང་དུ་བསྟན་པ་འདི་ལས་ཆུང་ངུ་ན། ཚིག་བཞི་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཙམ་ཡང་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་ང་འཆད་ན། གང་དག་རང་དང་གཞན་དག་ཤེས་རབ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ངོ་བོ་བསྒྲུབ་ཅིང་།དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྒྲུབ་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས། འདིས་ནི་དེ་དག་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ཡིན་པར་མ་གསུངས་ཀྱང་གསལ་ལོ། །ཞལ་ནས་གསུངས་པ་ལས་ཀྱང་། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྩ་བ་དྲུག་པའི་བར་དུ་ཡོད་པས་དེ་རྣམ་པར་བཅད་པའི་ཕྱིར། ཚིག་བཞི་པ་ཞེས་སྨོས་སོ། །འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ནི་ཕ་རོལ་ལའོ། །དེ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ལ་མོས་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་གདོན་མི་ཟ་བར་ངེས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་ནི སྤྱོད་ཡུལ་གང་ན་གནས་ནས་སངས་རྒྱས་ཉིད་འགྲུབ་པ་དང་།གྲུབ་ནས་ཀྱང་གང་ལ་གནས་པའོ། །དེ་ལ་གནས་པ་ནི་དེ་ཐོས་ནས་སྐྲག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མོས་པས་དེ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་མོས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་དང་།ཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་ལ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ནི་གཞན་དུ་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའོ། །འདི་ནི་རང་གི་དོན་ལ་མོས་པའོ། །འཇམ་དཔལ་ངས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སྔར་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་ཕྱག་རྒྱ་བཞག་པ་ཡིན་ལ། ཡང་གཞག་ གོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།ཕྱག་རྒྱ་འདི་ཡང་གཞག་པར་བྱ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཡང་གི་སྒྲ་ནི་དོན་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ།

应当观察无实等无为法。关于'文殊，如来神变'等所说，如来神变是指在所化众生相续中生起善根等作用，如以密咒神变降伏及系缚军队等。如来游戏是指自具大威力，如以一身降伏无边魔众，示现大神通，及意速等作为。
这一切都是在般若波罗蜜多中显示。此中有何理由？思维诸佛无边事业如何从般若波罗蜜多中真实成就，故说'何以故'。
答案是'此不可示'，示即是'此及此'的分别。此中无有彼。由于不可示故，般若波罗蜜多是不示，不示如来神变及游戏，因为于无分别中起作意不应理，故非为示现而修行。因此，如来无功用示现神变即是示现于般若波罗蜜多中。
为显示欲见如来等有缘者，此成就亦非无信解而成就，故说'文殊，比丘或比丘尼、优婆塞或优婆夷等'。于此前所说般若波罗蜜多中，乃至受持四句偈等者，我说彼等亦不退转，何况为自他成就般若波罗蜜多体性及如是性而修行。此中虽未明说彼等即是不退转，但已显明。
从所说中，偈颂有至六根本，为区分故说'四句'。受持等已说。正示即对他。此是于利他起信解。应当了知是诸善男子善女人决定成就菩提。
佛境是指住于何处而成就佛果，及成就后所住。住于彼者，闻已无畏等方式信解而住故。此是于自他利起信解。彼等于诸佛法自性及一切事业决定，即是不退转于他。此是于自利起信解。
'文殊，我佛所许'等，是指先前见道位中已立印契，今又当立，为显示此义故说'当立此印契'，'又'字即表此义。

 །དེའི་ཁྱད་པར་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་ཅེ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་བ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་དགོངས་པའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་ པར་མཁྱེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འཇུག་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀུན་འབྱུང་བའི་བདེན་པ་ལ་བརྩོན་པ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དང་། བྱམས་པ་དང་། སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་དང་། འཇམ་དཔལ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། བརྩོན་པ་མཛད་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་། མཐར་ཕྱིན་པ་ཡིན་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གིས་མཁྱེན་པ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོ་བརྙེས་པས། དེ་དག་གི་རིགས་ངེས་པ་ཕྲ་མོ་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡང་དག་པར་མནོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་འདི ཉིད་ཡིན་པར་ཁས་བླངས་པ་སྟེ་འདི་གཞག་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟ་བུའི་ཁྱད་པར་ཅན་དེ་གང་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་དང་མཉམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གང་སྔར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་མཉམ་པ་ཉིད་ཁོ་ནར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།།ངང་གི་སྒྲ་ནི་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བར་དུ་ཞེས་ བྱ་བ་འདིས་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་ངོ་།།གང་ལ་ཆགས་པ་མེད་ཅེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པ་མེད་པར་བསྟན་ཏེ། འདིར་ནི་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ཡིན་ནོ། །དེས་ཅིར་འགྱུར་ཞེ་ན། དེའི་ཕྱིར་རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་ཕྱག་རྒྱ་འདིས་བཏབ་པ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་གསུངས་ཏེ།གང་ཞིག་ལྷག་པར་མོས་པའི་སེམས་ལ་ཕྱག་རྒྱ་འདི་ཡོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་དེ་ནི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ངན་སོང་དུ་མི་འགྲོའོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་ འདའ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་འབད་པར་མི་བྱེད་དོ།།ས་དེ་ལ་འཇུག་པའི་སྐལ་བ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། མི་འཇུག་ན་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་དེའི་ཚེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཆད་པ་རྫོགས་པའི་ཚེའོ། །ལྷ་རྫས་ཀྱི་མཆོད་པ་བྱས་ནས་དགེ་བའི་རྩ་བ་འདིས་ གང་དག་ཕྱག་རྒྱ་འདིས་བཏབ་པ་དེ་དག་གིས་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི།མོས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་སྨོན་ལམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བར་བྱས་པ་ལའོ། །ལྷའི་མཐུས་ཀྱང་སྤྱིར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་ཀྱང་མ་བྱུང་བ་ དང་།མ་སྐྱེས་པའི་བར་གྱི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུའམ། རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དེ་འདྲ་བ་དེ་དག་གི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱག་རྒྱ་ཡོད་པའོ། །དེ་དག་གི་རྣ་ལམ་དུ་གྲག་པར་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣ་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་གྱི་ཐོས་པ་ཙམ་འབའ་ཞིག་གི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ ནོ།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྒྲུབ་པར་འགྱུར་བར་བགྱི་བའི་བར་གྱི་སླད་དུ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བར་གྱི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་འཆང་བ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་ངོ་། །བརྩོན་པར་བགྱིའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་ འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟོགས་པར་སླའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།

如果问其中有何差别，是佛陀所允许的，是诸佛所随顺的。关于'如来正遍知'，如来即是趣入佛性，精进于如来智慧集谛，即是普贤、慈氏、观世自在、文殊等，虽然是精进修行，但因为已达究竟而如是说。彼等之智慧是获得大神通，因为了知彼等微细种性之故。'一切阿罗汉所共许'即是承许此即是印契，应当如是安立。
若问如是殊胜者为何，即是'与一切佛平等性'，即如前所说'一切法与菩提平等'等，因为佛与菩提无二无别，故唯许佛与菩提平等性。'性'字是具有所依的。
复次为何？为显示此故说'乃至显示于一切法无执著'。'乃至'一词即是总摄无生等。无执著于何？显示于一切法无执著，此即是彼印契。
此有何果？故说'是故善男子善女人以此印契所印'等。若菩萨乘具有此印契于增上意乐心者，不堕地狱等恶趣。不往声闻缘觉地，不为自身般涅槃而精进。无缘入彼地，若不入则不现证果。
'尔时'即是宣说般若波罗蜜多圆满之时。以天供养后，以此善根，凡是被此印契所印者，'无上法宝'等，是对具信解者以愿摄受。
为显示以天力普遍摄受故，说'世尊，我亦于未来未生之间'等。'如是善男子善女人等'即是具有印契者。'彼等耳闻'即是为作耳境界，非仅为听闻而已。
何以故？说'乃至为成就彼等一切佛法故'。'乃至'之声摄持受持等。'当精进'即是当勤勉。'世尊此般若波罗蜜多所说'等易于了知。世尊告天帝释如是言。

 །ཀཽ་ཤི་ཀ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་གནང་བ་མཛད་པའོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་པར་དམ་པའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་མེད་པས་ན། བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྟས་སྟོན་པ་ནི་ས་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་གཡོས་པར་གྱུར་པ་དང་། འཛུམ་པ་མཛད་པ་དང་། སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདི་སྣང་བ་ཆེན་པོས་ཁྱབ་པར་གྱུར་པའོ།།གང་གི་དོན་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བསྟན་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྟན་པ་འདི་བྱིན་གྱིས་ བརླབས་པའི་སྔ་ལྟས་ལགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་རྗེས་སུ་གནང་བར་མཛད་པ་ནི་འཇམ་དཔལ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ཏེ། སྔ་ལྟས་དེ་དག་གིས་ན་འདི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འཇམ་དཔལ་ བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་གང་དག་ཆོས་གང་ཡང་མི་སྤོང་ཞིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པའོ།།བསྔགས་པར་ཡང་མི་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་པའོ། །དེ་དང་དེ་དག་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྔགས་པར་བྱ་བ་རྣམས་སོ། །ཕྱག་རྒྱ་འདིས་བཏབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་ བཏབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་དོགས་པ་ལ་འདིར་ལན་དུ་འཇམ་དཔལ་དམིགས་པ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། འདི་ལྟར་དམིགས་པ་ཡོད་ན་སྤོང་བར་བྱེད་དེ་མེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པར་འགྱུར། བསྔགས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡོད་དོ་སྙམ་པར་འགྱུར་ བའི་ཕྱིར་རོ།།དམིགས་པ་མེད་ན་ནི་འགོག་པ་དང་། སྒྲུབ་པ་དེ་གཉི་ག་བྱེད་པར་མི་རིགས་སོ། །འཇམ་དཔལ་དེ་ལྟ་བས་ན། གང་དག་ཕྱག་རྒྱ་འདིས་བཏབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་མཇུག་སྡུད་པ་ཡིན་ཏེ། སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་གང་དག་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་འདས་པའི་ཕྱག་ རྒྱ་འདིས་བཏབ་པ་དེ་དག་གི་ཆེད་དང་དོན་དུ།ངས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་ཕྱིར། ཕྱག་རྒྱ་འདི་གཞག་སྟེ་འདི་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་གང་ལ་ཡང་སྒྲུབ་པ་དང་། འགོག་པ་མི་བྱེད་པ་དེ་དག་གིས་ཐོས་ནས་ཀྱང་། ཆོས་གང་ཡང་སྟོན་པའམ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེ་ན།འཇམ་དཔལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དོན་དམ་པ་སྨོས་པ་ནི་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཙམ་བསལ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོ་སྡེ་དེ་སྐད་ གསུངས་པའོ།།གསུངས་པ་དེས་ཡི་རངས་པ་ནི་སེམས་དགའ་བ་སྟེ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་དང་། བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་དག་དང་། ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ལ་སོགས་པ་ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་དེ་དག་དང་། ལྷ་དང་། མི་དང་། ལྷ་མ་ཡིན་དང་། དྲི་ཟར་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་མི་འམ་ཅི་དང་། ལྟོ་འཕྱེ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་ཡི་རངས་པར་གྱུར་པ་དང་། དེ་དེ་བཞིན་ནོ་ཞེས་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། །ཁ་ཅིག་སྟོན་པ་པོ་གཞན་ཡང་ཡོད་པར འཆད་དོ།།དེ་སྐད་བཀའ་སྩལ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འཇམ་དཔལ་གྱིས་བཀའ་སྩལ་ཏོ་ཞེས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ། མངོན་པར་དགའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསུངས་པ་ལ། མངོན་པར་དགའ་བའོ་ཞེས་སྦྱར་བ་ བསལ་བ་ཡིན་ནོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་དང་། སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་འདྲེས་པའི་སྐྱོན་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ།

'憍尸迦，正是如此'等语是世尊随许之语。若无佛陀加持，正法不能长久住世，为了加持，世尊显现瑞相：大地六种震动、展颜微笑，以及三千大千世界遍满大光明。
为显示加持宣说此般若波罗蜜多的意义，世尊说：'这是如来加持宣说般若波罗蜜多的前兆'等语。世尊也作随许说：'文殊师利，正是如此'等语，应知由这些瑞相表明此为加持。
'文殊师利，诸大士于诸法不舍'是指不诽谤。'亦不赞叹'是指不建立。'彼等'是指所赞叹者。'应知以此印印之'是指应知已作标记。
对于如何理解此疑问，此处回答说：'文殊师利，若有所缘'等语。如是若有所缘则会舍弃，认为是无；会赞叹，认为是有。若无所缘，则遮遣与建立二者皆不应理。
'文殊师利，是故诸以此印印之'等语是结语。为了有缘者，为了超越有无之此印所印者，我作加持，故立此印。如是于任何法都不作建立与遮遣者闻已，于任何法亦无所显示或分别。
何以故？'文殊师利，一切法胜义中无生故'。言及胜义是因为如梦等仅是显现不能遣除。
'世尊说此语已'是指说此经已。对所说生欢喜心，即文殊师利童子、弥勒等诸大菩萨、舍利子等大声闻，以及天、人、阿修罗、乾闼婆等世间，夜叉、大夜叉等一切众生皆随喜世尊所说，赞叹说'正是如此'。
有些人解释说还有其他说法者。对于'说此语已'，那些将其解释为'文殊师利说'的人们，因经中说'于世尊所说生欢喜'，故已遮除'于文殊师利所说生欢喜'的说法。且会有佛语与非佛语混杂之过。

 །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་འཆད་པ་ཇི་སྙེད་པ་དང་། འབྲེལ་པར་འཆད་པའི་ཚིག་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ཡིན་པས། བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་ཀྱང་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་པར་གཟུང་བར་བྱའོ།།དྲི་མེད་ཚིག་གི་འོད་ཟེར་ཡིད་འོང་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས། །རྒྱལ་བ་སྐྱེད་མ་རྨོངས་པའི་དྲ་བ་སེལ་མཛད་པའི། །པདྨ་སྡུག་པོ་རྗེས་སུ་འཚམ་པར་ཁ་ཕྱེ་ལ། །ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་བཞིན་དུ་བློ་དང་ལྡན་པས་ལྟོས། །བདག་གིས་བདུན་བརྒྱ་པ་ནི་རྣམ་ཕྱེ་ བའི།།བསོད་ནམས་གང་ཐོབ་དེས་ནི་འགྲོ་བ་ཀུན། །གནས་ངན་ལེན་དང་མཚན་མས་བཅིངས་པ་ལས། །རྣམ་གྲོལ་སངས་རྒྱས་མྱུར་དུ་འགྲུབ་པར་ཤོག་།འཕགས་པ་ཤེས་རབ་བདུན་བརྒྱ་པ་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ། མགོན་པོ་ངག་གི་དབང་པོས་སྤོབས་པ་བསྐྱེད་པའི་སློབ་དཔོན་བི་མ་ལ་མི་ ་ཏྲས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།

世尊所说的一切法，以及相关的所有文句，都是依靠佛陀的加持力，因此帝释天等所说的话语也应当视为佛陀的教言。
无垢言语光明悦意众，能除胜母愚痴网罗者，犹如莲花适时绽放时，智者当如鹅王细观察。
我今解释七百颂，所获福德愿众生，从诸过患及相缚，解脱速证佛果位。
《圣般若七百颂广释》由怙主语自在尊所鼓励的大师毗摩罗密多所造圆满。

-+---------------
 是的，这段文字的结尾部分明确指出，这部论著的作者是**“导师无垢友（སློབ་དཔོན་བི་མ་ལ་མི་ཏྲ，Slob dpon bi ma la mi tra）”**，也就是我们通常所说的**无垢友（Vimalamitra）**。

**分析：**

*   **“མགོན་པོ་ངག་གི་དབང་པོས་སྤོབས་པ་བསྐྱེད་པའི་སློབ་དཔོན་བི་མ་ལ་མི་ཏྲས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།”** 这句话的意思是：“由怙主语自在（指文殊菩萨）加持，生起无畏的导师无垢友所著，到此结束。”
*   **“སློབ་དཔོན་བི་མ་ལ་མི་ཏྲ”**  就是“导师无垢友”的藏文写法。

**结论：**

因此，可以确定这段文字是无垢友所著的《圣般若七百颂广释》的结尾部分。

**补充说明：**

*   **无垢友（Vimalamitra）：** 是公元8世纪末至9世纪初印度佛教的一位重要论师，也是一位伟大的密宗大师。他被认为是宁玛派（旧译派）的重要传承祖师之一，对藏传佛教的早期发展做出了重要贡献。
*   **《圣般若七百颂广释》：** 是无垢友对《般若波罗蜜多七百颂》的注释，属于般若类的重要论著。

**翻译：**

为了更完整地理解这段文字，我将其翻译如下：

“世尊所宣讲的一切佛法，以及与之相关的解释，都是佛陀的加持。因此，即使是帝释天等所说的话，也应被视为佛陀的教诲。

愿我以无垢之语的光芒，开启那些如莲花般美丽、能消除愚痴之网的佛母，愿那些具有智慧的人，像天鹅之王一样，仔细观察。

我所获得的解释七百颂的功德，愿它能使一切众生，从恶趣和执着的束缚中解脱，迅速成就佛果。

《圣般若七百颂广释》，由怙主语自在加持，生起无畏的导师无垢友所著，到此结束。”

希望这个回答对您有所帮助！


